Rak in situ skóry (D04): zachorowania w Polsce

Grupa D00–D09: Nowotwory in situ · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 1 090 zachorowań z kodem D04 (rak in situ skóry) — 2,90 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 88 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 695 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 85+: 28,40 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

To kod z zakresu D00–D09, czyli nowotwór in situ, a nie złośliwy. Tych dziewięciu kodów nie wolno dodawać do sumy nowotworów złośliwych.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 1 090 zachorowań — 30. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze D04 ma 30. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (1 090 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 2,90 na 100 tys. mieszkańców — 30. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze D04 ma 30. najwyższą zapadalność surową (2,90 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 695 % — 5. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem D04 wzrosła o 695 proc. To 5. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 55,4 % zgłoszeń — 26. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze D04 ma 26. najwyższy udział kobiet (55,4 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 87,5 % zgłoszeń — 1. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze D04 ma najwyższy udział osób po 65. roku życia (87,5 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 330 z 380 powiatów — 50. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze D04 ma 49. najwęższy zasięg geograficzny zgłoszeń (330 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	1 090 zachorowań	323	30/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	2,90 na 100 tys. mieszkańców	0,86	30/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	695 %	36	5/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	55,4 % zgłoszeń	46,8	26/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	87,5 % zgłoszeń	56,4	1/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	330 z 380 powiatów	331	50/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	53	0,14	0,04 %
2001	71	0,19	0,06 %
2002	104	0,27	0,08 %
2003	95	0,25	0,07 %
2004	118	0,31	0,09 %
2005	137	0,36	0,10 %
2006	160	0,42	0,12 %
2007	205	0,54	0,15 %
2008	187	0,49	0,13 %
2009	198	0,52	0,13 %
2010	229	0,59	0,16 %
2011	267	0,69	0,18 %
2012	346	0,90	0,22 %
2013	344	0,89	0,21 %
2014	430	1,12	0,26 %
2015	476	1,24	0,28 %
2016	436	1,13	0,26 %
2017	486	1,26	0,29 %
2018	573	1,49	0,33 %
2019	604	1,57	0,34 %
2020	420	1,10	0,28 %
2021	627	1,65	0,36 %
2022	766	2,03	0,41 %
2023	1 090	2,90	0,56 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	604	19 454 109	3,10
Mężczyźni	486	18 182 399	2,67

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	0	0	2 051 068	0,00
15-19	0	0	0	1 909 096	0,00
20-24	0	0	0	1 786 731	0,00
25-29	2	1	3	2 083 051	0,14
30-34	1	1	2	2 573 966	0,08
35-39	5	2	7	2 990 800	0,23
40-44	3	4	7	3 177 592	0,22
45-49	9	8	17	2 929 547	0,58
50-54	6	8	14	2 443 343	0,57
55-59	11	16	27	2 182 033	1,24
60-64	35	24	59	2 343 827	2,52
65-69	53	51	104	2 519 590	4,13
70-74	115	104	219	2 108 909	10,38
75-79	116	99	215	1 320 176	16,29
80-84	110	74	184	784 361	23,46
85+	138	94	232	816 858	28,40

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Świętokrzyskie	180	5 967 901	3,02	2,61 – 3,49	1/16
Kujawsko-pomorskie	285	10 124 522	2,81	2,51 – 3,16	2/16
Pomorskie	321	11 778 790	2,73	2,44 – 3,04	3/16
Wielkopolskie	408	17 487 355	2,33	2,12 – 2,57	4/16
Mazowieckie	603	27 474 717	2,19	2,03 – 2,38	5/16
Małopolskie	369	17 132 609	2,15	1,94 – 2,39	6/16
Podkarpackie	205	10 460 036	1,96	1,71 – 2,25	7/16
Opolskie	83	4 766 219	1,74	1,40 – 2,16	8/16
Podlaskie	96	5 765 235	1,67	1,36 – 2,03	9/16
Lubelskie	167	10 239 161	1,63	1,40 – 1,90	10/16
Zachodniopomorskie	116	8 279 693	1,40	1,17 – 1,68	11/16
Lubuskie	63	4 945 407	1,27	1,00 – 1,63	12/16
Śląskie	280	21 972 511	1,27	1,13 – 1,43	12/16
Dolnośląskie	177	14 473 582	1,22	1,06 – 1,42	14/16
Łódzkie	113	12 006 543	0,94	0,78 – 1,13	15/16
Warmińsko-mazurskie	41	6 907 398	0,59	0,44 – 0,81	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.

50 z 380 powiatów nie ma w zbiorze żadnego wiersza z tym kodem w latach 2019–2023. Nie piszemy tam zera: plik ma osobno 121 238 wierszy z jawnym zerem, więc brak wiersza znaczy w nim coś innego.

Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 330, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.

Powiat	Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%
Bydgoszcz (miasto na prawach powiatu)	kujawsko-pomorskie	130	1 677 756	7,75	6,53 – 9,20
Kielce (miasto na prawach powiatu)	świętokrzyskie	62	933 937	6,64	5,18 – 8,51
Siedlce (miasto na prawach powiatu)	mazowieckie	25	381 581	6,55	4,44 – 9,67
Kraków (miasto na prawach powiatu)	małopolskie	253	3 991 712	6,34	5,60 – 7,17
powiat ropczycko-sędziszowski	podkarpackie	22	370 694	5,93	3,92 – 8,99
Gorzów Wielkopolski (miasto na prawach powiatu)	lubuskie	35	593 829	5,89	4,24 – 8,20
Gdańsk (miasto na prawach powiatu)	pomorskie	142	2 417 436	5,87	4,98 – 6,92
Poznań (miasto na prawach powiatu)	wielkopolskie	153	2 707 418	5,65	4,82 – 6,62
Bielsko-Biała (miasto na prawach powiatu)	śląskie	45	840 853	5,35	4,00 – 7,16
Gdynia (miasto na prawach powiatu)	pomorskie	64	1 220 826	5,24	4,11 – 6,69
powiat bieszczadzki	podkarpackie	5	105 069	4,76	2,03 – 11,14
powiat łosicki	mazowieckie	7	147 424	4,75	2,30 – 9,80
powiat kraśnicki	lubelskie	21	457 799	4,59	3,00 – 7,01
Koszalin (miasto na prawach powiatu)	zachodniopomorskie	24	527 870	4,55	3,06 – 6,77
powiat parczewski	lubelskie	7	165 967	4,22	2,04 – 8,71
powiat bydgoski	kujawsko-pomorskie	26	617 096	4,21	2,88 – 6,17
powiat mielecki	podkarpackie	27	671 006	4,02	2,77 – 5,85
Świnoujście (miasto na prawach powiatu)	zachodniopomorskie	8	199 320	4,01	2,03 – 7,92
powiat konecki	świętokrzyskie	15	379 976	3,95	2,39 – 6,51
powiat brzozowski	podkarpackie	12	320 583	3,74	2,14 – 6,54

Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 48,85 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory