Nowotwór złośliwy wargi (C00): zachorowania w Polsce

Grupa C00–C14: Nowotwory złośliwe wargi, jamy ustnej i gardła · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 240 zachorowań z kodem C00 (nowotwór złośliwy wargi) — 0,64 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 526 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń spadła o 48 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 85+: 4,90 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 240 zachorowań — 58. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C00 ma 41. najmniejszą liczbę zgłoszonych zachorowań (240 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,64 na 100 tys. mieszkańców — 58. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C00 ma 41. najniższą zapadalność surową (0,64 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: -48 % — 92. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C00 spadła o 48 proc. To 92. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 25,8 % zgłoszeń — 84. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C00 ma 15. najniższy udział kobiet (25,8 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 76,3 % zgłoszeń — 14. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C00 ma 14. najwyższy udział osób po 65. roku życia (76,3 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 339 z 380 powiatów — 45. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C00 ma 45. najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (339 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	240 zachorowań	323	58/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,64 na 100 tys. mieszkańców	0,86	58/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	-48 %	36	92/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	25,8 % zgłoszeń	46,8	84/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	76,3 % zgłoszeń	56,4	14/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	339 z 380 powiatów	331	45/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	575	1,50	0,48 %
2001	548	1,43	0,45 %
2002	553	1,45	0,44 %
2003	501	1,31	0,39 %
2004	453	1,19	0,35 %
2005	526	1,38	0,39 %
2006	514	1,35	0,38 %
2007	435	1,14	0,31 %
2008	424	1,11	0,30 %
2009	404	1,06	0,27 %
2010	423	1,10	0,29 %
2011	461	1,20	0,31 %
2012	427	1,11	0,27 %
2013	372	0,97	0,23 %
2014	394	1,02	0,24 %
2015	411	1,07	0,24 %
2016	363	0,94	0,21 %
2017	363	0,94	0,21 %
2018	322	0,84	0,19 %
2019	329	0,86	0,19 %
2020	253	0,66	0,17 %
2021	249	0,66	0,14 %
2022	290	0,77	0,16 %
2023	240	0,64	0,12 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	62	19 454 109	0,32
Mężczyźni	178	18 182 399	0,98

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	0	0	2 051 068	0,00
15-19	0	0	0	1 909 096	0,00
20-24	0	0	0	1 786 731	0,00
25-29	0	0	0	2 083 051	0,00
30-34	0	1	1	2 573 966	0,04
35-39	0	2	2	2 990 800	0,07
40-44	2	3	5	3 177 592	0,16
45-49	1	2	3	2 929 547	0,10
50-54	0	7	7	2 443 343	0,29
55-59	2	7	9	2 182 033	0,41
60-64	4	26	30	2 343 827	1,28
65-69	6	36	42	2 519 590	1,67
70-74	7	27	34	2 108 909	1,61
75-79	11	25	36	1 320 176	2,73
80-84	14	17	31	784 361	3,95
85+	15	25	40	816 858	4,90

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Świętokrzyskie	99	5 967 901	1,66	1,36 – 2,02	1/16
Lubelskie	133	10 239 161	1,30	1,10 – 1,54	2/16
Opolskie	45	4 766 219	0,94	0,71 – 1,26	3/16
Wielkopolskie	154	17 487 355	0,88	0,75 – 1,03	4/16
Podkarpackie	88	10 460 036	0,84	0,68 – 1,04	5/16
Łódzkie	89	12 006 543	0,74	0,60 – 0,91	6/16
Małopolskie	123	17 132 609	0,72	0,60 – 0,86	7/16
Mazowieckie	175	27 474 717	0,64	0,55 – 0,74	8/16
Kujawsko-pomorskie	63	10 124 522	0,62	0,49 – 0,80	9/16
Podlaskie	35	5 765 235	0,61	0,44 – 0,84	10/16
Śląskie	135	21 972 511	0,61	0,52 – 0,73	10/16
Lubuskie	27	4 945 407	0,55	0,38 – 0,79	12/16
Dolnośląskie	77	14 473 582	0,53	0,43 – 0,66	13/16
Pomorskie	57	11 778 790	0,48	0,37 – 0,63	14/16
Warmińsko-mazurskie	31	6 907 398	0,45	0,32 – 0,64	15/16
Zachodniopomorskie	30	8 279 693	0,36	0,25 – 0,52	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 1 361. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory