Nowotwór złośliwy części krtaniowej gardła (C13): zachorowania w Polsce

Grupa C00–C14: Nowotwory złośliwe wargi, jamy ustnej i gardła · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 237 zachorowań z kodem C13 (nowotwór złośliwy części krtaniowej gardła) — 0,63 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 194 zachorowania rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 47 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 70-74: 2,09 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 237 zachorowań — 59. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C13 ma 40. najmniejszą liczbę zgłoszonych zachorowań (237 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,63 na 100 tys. mieszkańców — 59. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C13 ma 40. najniższą zapadalność surową (0,63 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 47 % — 46. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C13 wzrosła o 47 proc. To 46. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 12,7 % zgłoszeń — 94. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C13 ma 5. najniższy udział kobiet (12,7 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 50,6 % zgłoszeń — 58. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C13 ma 41. najniższy udział osób po 65. roku życia (50,6 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 344 z 380 powiatów — 43. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C13 ma 43. najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (344 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	237 zachorowań	323	59/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,63 na 100 tys. mieszkańców	0,86	59/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	47 %	36	46/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	12,7 % zgłoszeń	46,8	94/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	50,6 % zgłoszeń	56,4	58/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	344 z 380 powiatów	331	43/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	191	0,50	0,16 %
2001	166	0,43	0,14 %
2002	191	0,50	0,15 %
2003	204	0,53	0,16 %
2004	216	0,57	0,17 %
2005	248	0,65	0,18 %
2006	265	0,70	0,19 %
2007	290	0,76	0,21 %
2008	235	0,62	0,16 %
2009	273	0,72	0,19 %
2010	265	0,69	0,18 %
2011	305	0,79	0,20 %
2012	331	0,86	0,21 %
2013	339	0,88	0,21 %
2014	322	0,84	0,20 %
2015	370	0,96	0,22 %
2016	354	0,92	0,21 %
2017	362	0,94	0,21 %
2018	317	0,83	0,18 %
2019	328	0,85	0,19 %
2020	277	0,73	0,18 %
2021	310	0,82	0,18 %
2022	271	0,72	0,15 %
2023	237	0,63	0,12 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	30	19 454 109	0,15
Mężczyźni	207	18 182 399	1,14

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	0	0	2 051 068	0,00
15-19	0	0	0	1 909 096	0,00
20-24	0	0	0	1 786 731	0,00
25-29	0	0	0	2 083 051	0,00
30-34	0	3	3	2 573 966	0,12
35-39	2	0	2	2 990 800	0,07
40-44	2	6	8	3 177 592	0,25
45-49	1	13	14	2 929 547	0,48
50-54	0	15	15	2 443 343	0,61
55-59	3	31	34	2 182 033	1,56
60-64	4	37	41	2 343 827	1,75
65-69	3	43	46	2 519 590	1,83
70-74	10	34	44	2 108 909	2,09
75-79	3	20	23	1 320 176	1,74
80-84	0	4	4	784 361	0,51
85+	2	1	3	816 858	0,37

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Lubuskie	53	4 945 407	1,07	0,82 – 1,40	1/16
Pomorskie	120	11 778 790	1,02	0,85 – 1,22	2/16
Podkarpackie	106	10 460 036	1,01	0,84 – 1,23	3/16
Lubelskie	99	10 239 161	0,97	0,79 – 1,18	4/16
Śląskie	207	21 972 511	0,94	0,82 – 1,08	5/16
Świętokrzyskie	55	5 967 901	0,92	0,71 – 1,20	6/16
Opolskie	41	4 766 219	0,86	0,63 – 1,17	7/16
Łódzkie	98	12 006 543	0,82	0,67 – 0,99	8/16
Warmińsko-mazurskie	54	6 907 398	0,78	0,60 – 1,02	9/16
Zachodniopomorskie	58	8 279 693	0,70	0,54 – 0,91	10/16
Dolnośląskie	100	14 473 582	0,69	0,57 – 0,84	11/16
Wielkopolskie	119	17 487 355	0,68	0,57 – 0,81	12/16
Kujawsko-pomorskie	59	10 124 522	0,58	0,45 – 0,75	13/16
Mazowieckie	147	27 474 717	0,54	0,46 – 0,63	14/16
Małopolskie	87	17 132 609	0,51	0,41 – 0,63	15/16
Podlaskie	20	5 765 235	0,35	0,22 – 0,54	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 1 423. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory