W 2022 r. NFZ rozliczył 22 563 447 świadczeń psychiatrycznych dla 1 669 427 pacjentów i zapłacił 862 mln zł refundacji za leki z grup N05 i N06. Liczba pacjentów i świadczeń spadła w 2020 r. (pandemia) i do 2022 r. nie wróciła do poziomu z 2016 r. — a refundacja leków rosła każdego roku, bez wyjątku.
Liczba pacjentów leczonych psychiatrycznie spadła z 1 640 569 w 2016 r. do 1 512 091 w 2020 r. (pierwszy rok pandemii) i odbiła do 1 669 427 w 2022 r. — wciąż mniej niż w 2016 r. Liczba świadczeń i hospitalizacji ma ten sam kształt: spadek w 2020 r., częściowe odbicie, brak powrotu do poziomu sprzed pandemii.
Refundacja leków z grup N05 i N06 rosła w tym samym czasie nieprzerwanie: z 637 mln zł w 2017 r. do 862 mln zł w 2022 r. — także w 2020 r., gdy liczba pacjentów i świadczeń spadała. Wzrost wydatków na leki nie idzie więc w parze z liczbą leczonych: może wynikać z wyższych cen, dłuższego leczenia albo większej liczby wykupionych opakowań na pacjenta, a dane o lekach nie mają wymiaru rozpoznania, więc nie da się sprawdzić, czy to te same osoby.
Wzrost liczby leczonych w statystykach NFZ — gdziekolwiek się pojawia — może znaczyć więcej zachorowań, ale równie dobrze większą zgłaszalność, zniesioną barierę dostępu (np. pilotaż Centrów Zdrowia Psychicznego) albo zmianę sposobu kodowania świadczeń. Te dane same w sobie tego nie rozstrzygają.
Zbiór NFZ obejmuje 2023 r. tylko do maja — podsumowanie 2023 r. ma niecałe 47% wartości 2022 r. dla wszystkich mierników. Dlatego bieżącym rokiem tych stron jest 2022, ostatni pełny rok w danych, a 2023 r. nigdzie nie wchodzi do KPI ani do porównań.
Pacjent z epizodem depresyjnym i zaburzeniem lękowym w tym samym roku liczy się w obu grupach rozpoznań. Krajowej sumy pacjentów nie da się złożyć z sum po grupach rozpoznań ani po województwach — tylko wiersz „Polska” w danych NFZ liczy osoby raz.
Leki przeciwdepresyjne (N06A) przepisuje się też w bólu neuropatycznym, a nasenne i uspokajające (N05C) w bezsenności bez rozpoznania psychiatrycznego. Wzrost refundacji nie dowodzi więc wzrostu liczby chorych — a dane o lekach nie mają wymiaru rozpoznania, więc nie da się sprawdzić, ile z tej refundacji dotyczy osób leczonych psychiatrycznie.
Dla 2022 r. świadczenia z przypisanym rozpoznaniem sumują się do 61% świadczeń z podsumowania krajowego (reszta nie ma w tej tabeli kodu ICD-10), a hospitalizacje po rozpoznaniach sumują się do 106% liczby krajowej (część hospitalizacji ma więcej niż jedno rozpoznanie). Strony grup rozpoznań dlatego nie podają udziału procentowego w liczbie krajowej — tylko liczby bezwzględne.
Te dane pokazują, komu NFZ zapłacił za świadczenie albo lek z określonym kodem — nie badanie rozpowszechnienia zaburzeń psychicznych w populacji. Osoba, która nie skorzystała z opieki finansowanej przez NFZ, nie występuje w żadnej z tych liczb.
Świadczenia w tych danych obejmują też te rozliczone w umowie typu „18/4” — pilotaż Centrów Zdrowia Psychicznego (CZP). Tu liczymy tylko „na co i ile”: rozpoznania, pacjentów, świadczenia i refundację leków. Warstwę placówkową reformy — które CZP działają, jaką część ludności pokrywają, jak wygląda wdrożenie po województwach — pokazuje osobna strona.