Nowotwór złośliwy pęcherzyka żółciowego (C23): zachorowania w Polsce

Grupa C15–C26: Nowotwory złośliwe narządów układu pokarmowego · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 555 zachorowań z kodem C23 (nowotwór złośliwy pęcherzyka żółciowego) — 1,47 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 1 308 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń spadła o 54 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 80-84: 7,14 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 555 zachorowań — 41. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C23 ma 41. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (555 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 1,47 na 100 tys. mieszkańców — 41. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C23 ma 41. najwyższą zapadalność surową (1,47 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: -54 % — 93. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C23 spadła o 54 proc. To 93. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 73,0 % zgłoszeń — 15. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C23 ma 15. najwyższy udział kobiet (73,0 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 76,9 % zgłoszeń — 13. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C23 ma 13. najwyższy udział osób po 65. roku życia (76,9 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 374 z 380 powiatów — 31. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C23 ma 31. najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (374 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	555 zachorowań	323	41/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	1,47 na 100 tys. mieszkańców	0,86	41/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	-54 %	36	93/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	73,0 % zgłoszeń	46,8	15/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	76,9 % zgłoszeń	56,4	13/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	374 z 380 powiatów	331	31/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	1 390	3,63	1,17 %
2001	1 307	3,42	1,07 %
2002	1 340	3,51	1,07 %
2003	1 295	3,39	1,02 %
2004	1 209	3,17	0,93 %
2005	1 180	3,09	0,86 %
2006	1 119	2,94	0,82 %
2007	1 164	3,05	0,83 %
2008	1 186	3,11	0,83 %
2009	1 064	2,79	0,72 %
2010	995	2,58	0,68 %
2011	1 037	2,69	0,69 %
2012	1 018	2,64	0,64 %
2013	955	2,48	0,59 %
2014	903	2,35	0,55 %
2015	899	2,34	0,53 %
2016	849	2,21	0,50 %
2017	838	2,18	0,49 %
2018	787	2,05	0,45 %
2019	702	1,83	0,40 %
2020	556	1,46	0,37 %
2021	610	1,61	0,35 %
2022	603	1,60	0,33 %
2023	555	1,47	0,29 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	405	19 454 109	2,08
Mężczyźni	150	18 182 399	0,82

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	0	0	2 051 068	0,00
15-19	1	0	1	1 909 096	0,05
20-24	0	0	0	1 786 731	0,00
25-29	0	0	0	2 083 051	0,00
30-34	1	0	1	2 573 966	0,04
35-39	1	1	2	2 990 800	0,07
40-44	0	2	2	3 177 592	0,06
45-49	8	5	13	2 929 547	0,44
50-54	15	4	19	2 443 343	0,78
55-59	30	6	36	2 182 033	1,65
60-64	36	18	54	2 343 827	2,30
65-69	64	40	104	2 519 590	4,13
70-74	105	28	133	2 108 909	6,31
75-79	65	23	88	1 320 176	6,67
80-84	42	14	56	784 361	7,14
85+	37	9	46	816 858	5,63

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Podkarpackie	222	10 460 036	2,12	1,86 – 2,42	1/16
Wielkopolskie	359	17 487 355	2,05	1,85 – 2,28	2/16
Świętokrzyskie	114	5 967 901	1,91	1,59 – 2,29	3/16
Warmińsko-mazurskie	121	6 907 398	1,75	1,47 – 2,09	4/16
Kujawsko-pomorskie	173	10 124 522	1,71	1,47 – 1,98	5/16
Łódzkie	203	12 006 543	1,69	1,47 – 1,94	6/16
Podlaskie	94	5 765 235	1,63	1,33 – 2,00	7/16
Lubelskie	155	10 239 161	1,51	1,29 – 1,77	8/16
Śląskie	327	21 972 511	1,49	1,34 – 1,66	9/16
Lubuskie	73	4 945 407	1,48	1,17 – 1,86	10/16
Dolnośląskie	213	14 473 582	1,47	1,29 – 1,68	11/16
Mazowieckie	398	27 474 717	1,45	1,31 – 1,60	12/16
Opolskie	69	4 766 219	1,45	1,14 – 1,83	12/16
Małopolskie	242	17 132 609	1,41	1,25 – 1,60	14/16
Pomorskie	157	11 778 790	1,33	1,14 – 1,56	15/16
Zachodniopomorskie	106	8 279 693	1,28	1,06 – 1,55	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.

6 z 380 powiatów nie ma w zbiorze żadnego wiersza z tym kodem w latach 2019–2023. Nie piszemy tam zera: plik ma osobno 121 238 wierszy z jawnym zerem, więc brak wiersza znaczy w nim coś innego.

Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 374, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.

Powiat	Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%
powiat nidzicki	warmińsko-mazurskie	8	156 122	5,12	2,60 – 10,11
Sopot (miasto na prawach powiatu)	pomorskie	7	165 766	4,22	2,05 – 8,72
powiat moniecki	podlaskie	8	192 260	4,16	2,11 – 8,21
powiat leżajski	podkarpackie	14	338 418	4,14	2,46 – 6,94
powiat turecki	wielkopolskie	16	410 120	3,90	2,40 – 6,34
powiat kołobrzeski	zachodniopomorskie	15	388 533	3,86	2,34 – 6,37
powiat kolneński	podlaskie	7	182 305	3,84	1,86 – 7,93
powiat krośnieński (podkarpackie)	podkarpackie	21	549 881	3,82	2,50 – 5,84
powiat gryficki	zachodniopomorskie	11	288 972	3,81	2,13 – 6,82
powiat zawierciański	śląskie	21	570 734	3,68	2,41 – 5,63
powiat włoszczowski	świętokrzyskie	8	218 928	3,65	1,85 – 7,21
powiat radziejowski	kujawsko-pomorskie	7	194 021	3,61	1,75 – 7,45
powiat przysuski	mazowieckie	7	198 168	3,53	1,71 – 7,29
powiat złotowski	wielkopolskie	12	340 594	3,52	2,02 – 6,16
powiat zduńskowolski	łódzkie	11	322 370	3,41	1,91 – 6,11
powiat skarżyski	świętokrzyskie	12	352 533	3,40	1,95 – 5,95
powiat kościański	wielkopolskie	13	389 757	3,34	1,95 – 5,71
powiat nowotarski	małopolskie	30	952 890	3,15	2,21 – 4,49
powiat sejneński	podlaskie	3	95 619	3,14	1,07 – 9,23
powiat dzierżoniowski	dolnośląskie	15	486 285	3,08	1,87 – 5,09

Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 16,91 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory