Nowotwór złośliwy żołądka (C16): zachorowania w Polsce

Grupa C15–C26: Nowotwory złośliwe narządów układu pokarmowego · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023; NFZ: zabiegi 2025 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 4 896 zachorowań z kodem C16 (nowotwór złośliwy żołądka) — 13,01 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 5 720 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń spadła o 14 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 75-79: 55,14 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 4 896 zachorowań — 11. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C16 ma 11. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (4 896 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 13,01 na 100 tys. mieszkańców — 11. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C16 ma 11. najwyższą zapadalność surową (13,01 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: -14 % — 81. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C16 spadła o 14 proc. To 81. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 39,3 % zgłoszeń — 68. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C16 ma 31. najniższy udział kobiet (39,3 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 67,6 % zgłoszeń — 26. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C16 ma 26. najwyższy udział osób po 65. roku życia (67,6 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 380 z 380 powiatów — 1. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C16 ma najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (380 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	4 896 zachorowań	323	11/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	13,01 na 100 tys. mieszkańców	0,86	11/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	-14 %	36	81/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	39,3 % zgłoszeń	46,8	68/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	67,6 % zgłoszeń	56,4	26/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	380 z 380 powiatów	331	1/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	5 909	15,45	4,97 %
2001	5 682	14,86	4,66 %
2002	5 706	14,93	4,55 %
2003	5 668	14,84	4,44 %
2004	5 633	14,76	4,36 %
2005	5 566	14,59	4,08 %
2006	5 630	14,77	4,12 %
2007	5 670	14,88	4,04 %
2008	5 558	14,57	3,89 %
2009	5 481	14,36	3,72 %
2010	5 440	14,12	3,74 %
2011	5 534	14,36	3,70 %
2012	5 562	14,43	3,51 %
2013	5 513	14,32	3,43 %
2014	5 739	14,91	3,49 %
2015	5 644	14,68	3,33 %
2016	5 560	14,47	3,27 %
2017	5 383	14,01	3,16 %
2018	5 262	13,70	3,03 %
2019	5 268	13,72	2,97 %
2020	4 628	12,15	3,09 %
2021	4 840	12,77	2,78 %
2022	5 042	13,35	2,72 %
2023	4 896	13,01	2,54 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	1 922	19 454 109	9,88
Mężczyźni	2 974	18 182 399	16,36

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	1	1	2 051 068	0,05
15-19	2	2	4	1 909 096	0,21
20-24	0	4	4	1 786 731	0,22
25-29	6	5	11	2 083 051	0,53
30-34	9	14	23	2 573 966	0,89
35-39	24	31	55	2 990 800	1,84
40-44	64	59	123	3 177 592	3,87
45-49	90	85	175	2 929 547	5,97
50-54	112	155	267	2 443 343	10,93
55-59	128	224	352	2 182 033	16,13
60-64	192	379	571	2 343 827	24,36
65-69	285	546	831	2 519 590	32,98
70-74	348	576	924	2 108 909	43,81
75-79	270	458	728	1 320 176	55,14
80-84	197	228	425	784 361	54,18
85+	195	207	402	816 858	49,21

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Śląskie	3 302	21 972 511	15,03	14,52 – 15,55	1/16
Kujawsko-pomorskie	1 490	10 124 522	14,72	13,99 – 15,48	2/16
Warmińsko-mazurskie	994	6 907 398	14,39	13,52 – 15,31	3/16
Opolskie	661	4 766 219	13,87	12,85 – 14,97	4/16
Łódzkie	1 660	12 006 543	13,83	13,18 – 14,51	5/16
Dolnośląskie	1 989	14 473 582	13,74	13,15 – 14,36	6/16
Świętokrzyskie	811	5 967 901	13,59	12,69 – 14,56	7/16
Podkarpackie	1 420	10 460 036	13,58	12,89 – 14,30	8/16
Wielkopolskie	2 375	17 487 355	13,58	13,05 – 14,14	8/16
Pomorskie	1 483	11 778 790	12,59	11,97 – 13,25	10/16
Podlaskie	709	5 765 235	12,30	11,43 – 13,24	11/16
Zachodniopomorskie	989	8 279 693	11,94	11,22 – 12,71	12/16
Lubelskie	1 220	10 239 161	11,92	11,26 – 12,60	13/16
Lubuskie	578	4 945 407	11,69	10,77 – 12,68	14/16
Mazowieckie	3 103	27 474 717	11,29	10,90 – 11,70	15/16
Małopolskie	1 890	17 132 609	11,03	10,55 – 11,54	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.

Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 380, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.

Powiat	Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%
Słupsk (miasto na prawach powiatu)	pomorskie	111	437 729	25,36	21,06 – 30,53
powiat nidzicki	warmińsko-mazurskie	37	156 122	23,70	17,20 – 32,66
powiat działdowski	warmińsko-mazurskie	72	313 629	22,96	18,23 – 28,91
powiat będziński	śląskie	163	732 154	22,26	19,10 – 25,95
Świętochłowice (miasto na prawach powiatu)	śląskie	51	233 543	21,84	16,61 – 28,71
Gorzów Wielkopolski (miasto na prawach powiatu)	lubuskie	126	593 829	21,22	17,82 – 25,26
powiat namysłowski	opolskie	44	211 609	20,79	15,49 – 27,91
powiat konecki	świętokrzyskie	78	379 976	20,53	16,45 – 25,62
powiat kościerski	pomorskie	74	361 734	20,46	16,30 – 25,68
Sosnowiec (miasto na prawach powiatu)	śląskie	194	962 381	20,16	17,51 – 23,20
powiat oświęcimski	małopolskie	143	752 697	19,00	16,13 – 22,38
Konin (miasto na prawach powiatu)	wielkopolskie	66	347 931	18,97	14,91 – 24,13
Chorzów (miasto na prawach powiatu)	śląskie	98	517 991	18,92	15,53 – 23,05
powiat kamieński	zachodniopomorskie	42	225 565	18,62	13,78 – 25,17
powiat gostyński	wielkopolskie	69	372 142	18,54	14,65 – 23,46
powiat turecki	wielkopolskie	76	410 120	18,53	14,81 – 23,19
powiat świdnicki (lubelskie)	lubelskie	65	351 602	18,49	14,51 – 23,56
powiat pleszewski	wielkopolskie	57	309 483	18,42	14,22 – 23,86
powiat nowomiejski	warmińsko-mazurskie	39	213 284	18,29	13,38 – 24,99
Wałbrzych (miasto na prawach powiatu)	dolnośląskie	95	521 777	18,21	14,90 – 22,25

Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 6,28 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.

Leczenie zabiegowe: w ilu szpitalach (2025)

To druga liczba i mierzy co innego. Powyżej stoi zapadalność: ile zachorowań zgłoszono do rejestru. Tutaj stoi leczenie: ile hospitalizacji zabiegowych rozliczył NFZ i w ilu podmiotach. Tych dwóch liczb nie wolno od siebie odejmować. Nie da się z nich policzyć, ilu chorych nie dostało operacji: jednostką NFZ jest hospitalizacja, nie pacjent, okres jest inny, a przypisanie kategorii NFZ do kodu ICD-10 robimy po nazwie narządu, bo NFZ nie publikuje listy kodów wchodzących do swojej kategorii.

Kategoria NFZ: „NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY ŻOŁĄDKA”. W 2025 r. NFZ rozliczył 2 669 hospitalizacji zabiegowych w 235 podmiotach. Próg z załącznika 3c to 30 zabiegów rocznie; osiągnęło go 26 podmiotów, które wykonały 1 364 zabiegów, czyli 51,1 proc. wszystkich.

„Powyżej progu” opisuje liczbę zabiegów, nie rozliczenie — część podmiotów poniżej progu ma współczynnik korygujący, a część powyżej go nie ma.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory