Nowotwór złośliwy ślinianki przyusznej (C07): zachorowania w Polsce

Grupa C00–C14: Nowotwory złośliwe wargi, jamy ustnej i gardła · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 330 zachorowań z kodem C07 (nowotwór złośliwy ślinianki przyusznej) — 0,88 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 222 zachorowania rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 50 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 85+: 4,77 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 330 zachorowań — 49. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C07 ma 49. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (330 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,88 na 100 tys. mieszkańców — 49. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C07 ma 49. najwyższą zapadalność surową (0,88 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 50 % — 44. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C07 wzrosła o 50 proc. To 44. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 47,6 % zgłoszeń — 48. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C07 ma 48. najwyższy udział kobiet (47,6 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 59,1 % zgłoszeń — 41. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C07 ma 41. najwyższy udział osób po 65. roku życia (59,1 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 347 z 380 powiatów — 42. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C07 ma 42. najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (347 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	330 zachorowań	323	49/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,88 na 100 tys. mieszkańców	0,86	49/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	50 %	36	44/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	47,6 % zgłoszeń	46,8	48/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	59,1 % zgłoszeń	56,4	41/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	347 z 380 powiatów	331	42/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	226	0,59	0,19 %
2001	211	0,55	0,17 %
2002	208	0,54	0,17 %
2003	244	0,64	0,19 %
2004	223	0,58	0,17 %
2005	233	0,61	0,17 %
2006	216	0,57	0,16 %
2007	241	0,63	0,17 %
2008	270	0,71	0,19 %
2009	256	0,67	0,17 %
2010	267	0,69	0,18 %
2011	239	0,62	0,16 %
2012	274	0,71	0,17 %
2013	309	0,80	0,19 %
2014	376	0,98	0,23 %
2015	366	0,95	0,22 %
2016	304	0,79	0,18 %
2017	294	0,76	0,17 %
2018	305	0,79	0,18 %
2019	389	1,01	0,22 %
2020	288	0,76	0,19 %
2021	349	0,92	0,20 %
2022	309	0,82	0,17 %
2023	330	0,88	0,17 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	157	19 454 109	0,81
Mężczyźni	173	18 182 399	0,95

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	1	1	1 983 572	0,05
10-14	0	0	0	2 051 068	0,00
15-19	1	1	2	1 909 096	0,10
20-24	1	0	1	1 786 731	0,06
25-29	2	2	4	2 083 051	0,19
30-34	3	2	5	2 573 966	0,19
35-39	5	4	9	2 990 800	0,30
40-44	6	6	12	3 177 592	0,38
45-49	13	11	24	2 929 547	0,82
50-54	10	6	16	2 443 343	0,65
55-59	9	12	21	2 182 033	0,96
60-64	13	27	40	2 343 827	1,71
65-69	14	29	43	2 519 590	1,71
70-74	29	17	46	2 108 909	2,18
75-79	24	25	49	1 320 176	3,71
80-84	8	10	18	784 361	2,29
85+	19	20	39	816 858	4,77

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Łódzkie	180	12 006 543	1,50	1,30 – 1,73	1/16
Świętokrzyskie	69	5 967 901	1,16	0,91 – 1,46	2/16
Podkarpackie	102	10 460 036	0,98	0,80 – 1,18	3/16
Wielkopolskie	164	17 487 355	0,94	0,80 – 1,09	4/16
Opolskie	44	4 766 219	0,92	0,69 – 1,24	5/16
Dolnośląskie	131	14 473 582	0,91	0,76 – 1,07	6/16
Lubelskie	89	10 239 161	0,87	0,71 – 1,07	7/16
Śląskie	186	21 972 511	0,85	0,73 – 0,98	8/16
Małopolskie	140	17 132 609	0,82	0,69 – 0,96	9/16
Podlaskie	47	5 765 235	0,82	0,61 – 1,08	9/16
Pomorskie	96	11 778 790	0,82	0,67 – 1,00	9/16
Mazowieckie	215	27 474 717	0,78	0,68 – 0,89	12/16
Warmińsko-mazurskie	54	6 907 398	0,78	0,60 – 1,02	12/16
Kujawsko-pomorskie	71	10 124 522	0,70	0,56 – 0,88	14/16
Lubuskie	31	4 945 407	0,63	0,44 – 0,89	15/16
Zachodniopomorskie	46	8 279 693	0,56	0,42 – 0,74	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 1 665. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory