Budżet NFZ: skąd płatnik bierze pieniądze i na co je dzieli

Okres danych: plany finansowe NFZ 2004–2025; najświeższy: plan na 2025 r. po wszystkich zmianach; ludność GUS 2025

Trzy liczby, które w obiegu publicznym zlewają się w jedną „kwotę budżetu NFZ”, i są czymś innym: przychody planu (213,8 mld zł), koszty świadczeń opieki zdrowotnej (206,8 mld zł) i koszty administracyjne (1,64 mld zł) — wszystko z planu na 2025 r. po wszystkich zmianach. Niżej: z czego te przychody się składają, jak plan dzieli się na 16 oddziałów wojewódzkich i na rodzaje opieki, o ile rośnie w trakcie roku oraz jaką część pieniędzy Centrala NFZ trzyma poza podziałem na oddziały.

Skąd NFZ bierze pieniądze (plan na 2025 r.)

ŹródłoKwota (mln zł)Udział w przychodach netto
Składka zdrowotna (należna brutto)173 17581,0 proc.
Dotacja podmiotowa z budżetu państwa (art. 97 ust. 8a ustawy)32 94215,4 proc.
Środki z funduszy celowych (Fundusz Medyczny, Fundusz Solidarnościowy)6 1422,9 proc.
Opłaty od napojów z cukrem i od małych butelek alkoholu1 7430,8 proc.
Przychody z przepisów o koordynacji (leczenie obywateli UE w Polsce)8430,4 proc.
Przychody z zadań zleconych30,0 proc.

Udziały nie sumują się do stu procent: przychody netto (pozycja A planu) to składka pomniejszona o koszt jej poboru i o odpisy dla Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, Agencji Badań Medycznych oraz Funduszu Kompensacyjnego, a dopiero potem powiększona o pozostałe pozycje.

Ile z kosztów świadczeń nie jest dzielone na oddziały

W planie na 2025 r. koszty świadczeń opieki zdrowotnej to 206,8 mld zł. Z tego 152,6 mld zł plan rozdziela między 16 oddziałów wojewódzkich, a 54,2 mld zł (26,2 proc.) zapisuje przy Centrali NFZ bez rozbicia na województwa. Do 2020 r. przy Centrali stało poniżej jednego procenta.

Plan pierwotny i plan po zmianach to dwie różne liczby

RokPlan pierwotny (mld zł)Plan po wszystkich zmianach (mld zł)Różnica
200953,6555,52+3,5 proc.
201054,0857,16+5,7 proc.
201565,0668,48+5,3 proc.
201669,5071,71+3,2 proc.
201773,7177,66+5,4 proc.
201878,5881,86+4,2 proc.
201983,6691,14+8,9 proc.
202091,50102,13+11,6 proc.
202198,68120,15+21,8 proc.
2022107,44131,23+22,1 proc.
2023136,47158,92+16,5 proc.
2024157,56182,33+15,7 proc.

Koszty świadczeń opieki zdrowotnej (pozycja B2) całego NFZ. Obie kolumny dotyczą tego samego roku — to nie jest wzrost rok do roku.

Szesnaście oddziałów wojewódzkich

WojewództwoKoszty świadczeń na mieszkańca (zł)POZ na mieszkańca (zł)Leczenie szpitalne na mieszkańca (zł)Opieka specjalistyczna (AOS) na mieszkańca (zł)Refundacja leków w aptece na mieszkańca (zł)Udział leczenia szpitalnego w planie oddziału (%)Udział POZ w planie oddziału (%)Koszty administracyjne oddziału na mieszkańca (zł)O ile plan oddziału wzrósł w trakcie 2024 r. (%)Wzrost kwoty na mieszkańca 2015–2025 (%)
dolnośląskie3 967 (13.)599 (10.)1 436 (13.)507 (11.)320 (10.)36,2 (10.)15,1 (5.)26,16 (12.)16,5 (11.)124,7 (12.)
kujawsko-pomorskie4 034 (9.)610 (6.)1 585 (4.)479 (15.)355 (2.)39,3 (2.)15,1 (4.)32,55 (4.)18,4 (9.)129,4 (11.)
łódzkie4 314 (2.)648 (2.)1 651 (2.)602 (1.)391 (1.)38,3 (4.)15,0 (7.)26,32 (11.)18,5 (8.)133,7 (9.)
lubelskie4 494 (1.)650 (1.)1 589 (3.)569 (4.)326 (7.)35,4 (13.)14,5 (13.)30,90 (5.)25,5 (1.)150,9 (1.)
lubuskie3 760 (16.)603 (8.)1 276 (16.)520 (10.)316 (11.)33,9 (16.)16,0 (1.)38,91 (1.)13,1 (16.)115,2 (16.)
małopolskie4 028 (10.)590 (12.)1 492 (8.)489 (14.)299 (15.)37,0 (7.)14,7 (9.)23,98 (14.)23,0 (4.)137,4 (5.)
mazowieckie4 115 (6.)619 (4.)1 680 (1.)505 (12.)306 (13.)40,8 (1.)15,0 (6.)21,08 (16.)20,3 (7.)123,7 (13.)
opolskie4 087 (7.)589 (14.)1 398 (15.)443 (16.)314 (12.)34,2 (15.)14,4 (15.)36,29 (3.)17,7 (10.)141,4 (3.)
podkarpackie4 117 (5.)576 (16.)1 463 (12.)524 (8.)291 (16.)35,5 (12.)14,0 (16.)23,10 (15.)25,0 (2.)146,5 (2.)
podlaskie4 079 (8.)590 (13.)1 430 (14.)601 (2.)302 (14.)35,1 (14.)14,5 (14.)26,50 (10.)20,6 (5.)137,1 (7.)
pomorskie4 008 (11.)583 (15.)1 519 (6.)536 (7.)326 (8.)37,9 (5.)14,5 (12.)27,16 (9.)20,3 (6.)137,2 (6.)
śląskie4 254 (3.)623 (3.)1 572 (5.)589 (3.)348 (3.)37,0 (8.)14,7 (10.)28,45 (8.)23,8 (3.)134,0 (8.)
świętokrzyskie4 204 (4.)612 (5.)1 506 (7.)552 (5.)334 (5.)35,8 (11.)14,6 (11.)37,28 (2.)15,5 (12.)131,7 (10.)
warmińsko-mazurskie3 997 (12.)594 (11.)1 471 (11.)523 (9.)320 (9.)36,8 (9.)14,8 (8.)28,45 (7.)15,1 (14.)138,0 (4.)
wielkopolskie3 905 (14.)603 (7.)1 472 (9.)501 (13.)336 (4.)37,7 (6.)15,5 (3.)24,51 (13.)15,1 (13.)121,9 (14.)
zachodniopomorskie3 773 (15.)599 (9.)1 471 (10.)542 (6.)331 (6.)39,0 (3.)15,9 (2.)30,12 (6.)14,3 (15.)115,5 (15.)

Liczba w nawiasie to pozycja wśród 16 oddziałów (1 = najwyższa wartość). Kolumna odniesienia na stronach oddziałów to suma 16 oddziałów, nie cały plan NFZ.

Na co idą koszty świadczeń 16 oddziałów razem

Rodzaj opiekiKwota (mln zł)Udział
Leczenie szpitalne57 18837,5 proc.
Podstawowa opieka zdrowotna22 70314,9 proc.
Ambulatoryjna opieka specjalistyczna19 76213,0 proc.
Refundacja leków w aptece12 1778,0 proc.
Rehabilitacja lecznicza8 2595,4 proc.
Opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień6 5084,3 proc.
Świadczenia kontraktowane odrębnie4 6423,0 proc.
Świadczenia pielęgnacyjne i opiekuńcze (opieka długoterminowa)4 5983,0 proc.
Leczenie stomatologiczne4 4532,9 proc.
Wyroby medyczne (sprzęt ortopedyczny, środki pomocnicze)3 5502,3 proc.
Opieka paliatywna i hospicyjna2 4841,6 proc.
Profilaktyczne programy zdrowotne6140,4 proc.
Pomoc doraźna i transport sanitarny3140,2 proc.
Rezerwy, rozliczenia z lat ubiegłych i pozycje bez nazwy rodzaju opieki5 3073,5 proc.

Czego w tych danych nie ma

Źródła