Nowotwór złośliwy dziąsła (C03): zachorowania w Polsce

Grupa C00–C14: Nowotwory złośliwe wargi, jamy ustnej i gardła · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 112 zachorowań z kodem C03 (nowotwór złośliwy dziąsła) — 0,30 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 89 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 40 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 80-84: 1,27 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 112 zachorowań — 79. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C03 ma 20. najmniejszą liczbę zgłoszonych zachorowań (112 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,30 na 100 tys. mieszkańców — 79. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C03 ma 20. najniższą zapadalność surową (0,30 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 40 % — 49. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C03 wzrosła o 40 proc. To 49. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 43,8 % zgłoszeń — 60. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C03 ma 39. najniższy udział kobiet (43,8 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 57,1 % zgłoszeń — 48. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C03 ma 48. najwyższy udział osób po 65. roku życia (57,1 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 236 z 380 powiatów — 76. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C03 ma 23. najwęższy zasięg geograficzny zgłoszeń (236 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	112 zachorowań	323	79/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,30 na 100 tys. mieszkańców	0,86	79/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	40 %	36	49/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	43,8 % zgłoszeń	46,8	60/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	57,1 % zgłoszeń	56,4	48/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	236 z 380 powiatów	331	76/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	91	0,24	0,08 %
2001	86	0,22	0,07 %
2002	86	0,23	0,07 %
2003	90	0,24	0,07 %
2004	93	0,24	0,07 %
2005	89	0,23	0,07 %
2006	97	0,25	0,07 %
2007	100	0,26	0,07 %
2008	129	0,34	0,09 %
2009	111	0,29	0,08 %
2010	125	0,32	0,09 %
2011	124	0,32	0,08 %
2012	134	0,35	0,08 %
2013	129	0,34	0,08 %
2014	158	0,41	0,10 %
2015	169	0,44	0,10 %
2016	168	0,44	0,10 %
2017	127	0,33	0,07 %
2018	125	0,33	0,07 %
2019	136	0,35	0,08 %
2020	128	0,34	0,09 %
2021	133	0,35	0,08 %
2022	115	0,30	0,06 %
2023	112	0,30	0,06 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	49	19 454 109	0,25
Mężczyźni	63	18 182 399	0,35

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	0	0	2 051 068	0,00
15-19	0	1	1	1 909 096	0,05
20-24	0	0	0	1 786 731	0,00
25-29	0	0	0	2 083 051	0,00
30-34	0	1	1	2 573 966	0,04
35-39	0	0	0	2 990 800	0,00
40-44	0	1	1	3 177 592	0,03
45-49	3	5	8	2 929 547	0,27
50-54	5	8	13	2 443 343	0,53
55-59	1	9	10	2 182 033	0,46
60-64	7	7	14	2 343 827	0,60
65-69	12	9	21	2 519 590	0,83
70-74	6	13	19	2 108 909	0,90
75-79	4	5	9	1 320 176	0,68
80-84	6	4	10	784 361	1,27
85+	5	0	5	816 858	0,61

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Świętokrzyskie	34	5 967 901	0,57	0,41 – 0,80	1/16
Śląskie	109	21 972 511	0,50	0,41 – 0,60	2/16
Małopolskie	76	17 132 609	0,44	0,35 – 0,56	3/16
Opolskie	19	4 766 219	0,40	0,26 – 0,62	4/16
Dolnośląskie	51	14 473 582	0,35	0,27 – 0,46	5/16
Kujawsko-pomorskie	34	10 124 522	0,34	0,24 – 0,47	6/16
Pomorskie	36	11 778 790	0,31	0,22 – 0,42	7/16
Łódzkie	36	12 006 543	0,30	0,22 – 0,42	8/16
Wielkopolskie	50	17 487 355	0,29	0,22 – 0,38	9/16
Lubuskie	14	4 945 407	0,28	0,17 – 0,48	10/16
Mazowieckie	77	27 474 717	0,28	0,22 – 0,35	10/16
Podkarpackie	29	10 460 036	0,28	0,19 – 0,40	10/16
Zachodniopomorskie	23	8 279 693	0,28	0,19 – 0,42	10/16
Lubelskie	17	10 239 161	0,17	0,10 – 0,27	14/16
Podlaskie	9	5 765 235	0,16	0,08 – 0,30	15/16
Warmińsko-mazurskie	10	6 907 398	0,14	0,08 – 0,27	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 624. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory