Nowotwór złośliwy o innym i nieokreślonym umiejscowieniu w obrębie wargi, jamy ustnej i gardła (C14): zachorowania w Polsce

Grupa C00–C14: Nowotwory złośliwe wargi, jamy ustnej i gardła · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 159 zachorowań z kodem C14 (nowotwór złośliwy o innym i nieokreślonym umiejscowieniu w obrębie wargi, jamy ustnej i gardła) — 0,42 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 161 zachorowanie rocznie, liczba zgłoszeń spadła o 18 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 75-79: 1,21 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 159 zachorowań — 70. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C14 ma 29. najmniejszą liczbę zgłoszonych zachorowań (159 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,42 na 100 tys. mieszkańców — 70. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C14 ma 29. najniższą zapadalność surową (0,42 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: -18 % — 82. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C14 spadła o 18 proc. To 82. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 28,3 % zgłoszeń — 82. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C14 ma 17. najniższy udział kobiet (28,3 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 45,3 % zgłoszeń — 73. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C14 ma 26. najniższy udział osób po 65. roku życia (45,3 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 241 z 380 powiatów — 75. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C14 ma 24. najwęższy zasięg geograficzny zgłoszeń (241 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	159 zachorowań	323	70/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,42 na 100 tys. mieszkańców	0,86	70/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	-18 %	36	82/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	28,3 % zgłoszeń	46,8	82/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	45,3 % zgłoszeń	56,4	73/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	241 z 380 powiatów	331	75/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	134	0,35	0,11 %
2001	142	0,37	0,12 %
2002	145	0,38	0,12 %
2003	186	0,49	0,15 %
2004	196	0,51	0,15 %
2005	175	0,46	0,13 %
2006	192	0,50	0,14 %
2007	178	0,47	0,13 %
2008	180	0,47	0,13 %
2009	147	0,39	0,10 %
2010	179	0,46	0,12 %
2011	164	0,43	0,11 %
2012	149	0,39	0,09 %
2013	147	0,38	0,09 %
2014	132	0,34	0,08 %
2015	90	0,23	0,05 %
2016	85	0,22	0,05 %
2017	103	0,27	0,06 %
2018	82	0,21	0,05 %
2019	91	0,24	0,05 %
2020	123	0,32	0,08 %
2021	134	0,35	0,08 %
2022	152	0,40	0,08 %
2023	159	0,42	0,08 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	45	19 454 109	0,23
Mężczyźni	114	18 182 399	0,63

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	1	1	1 631 988	0,06
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	0	0	2 051 068	0,00
15-19	0	0	0	1 909 096	0,00
20-24	1	1	2	1 786 731	0,11
25-29	0	0	0	2 083 051	0,00
30-34	0	0	0	2 573 966	0,00
35-39	1	2	3	2 990 800	0,10
40-44	4	4	8	3 177 592	0,25
45-49	1	7	8	2 929 547	0,27
50-54	4	9	13	2 443 343	0,53
55-59	10	16	26	2 182 033	1,19
60-64	7	19	26	2 343 827	1,11
65-69	6	21	27	2 519 590	1,07
70-74	4	14	18	2 108 909	0,85
75-79	3	13	16	1 320 176	1,21
80-84	2	4	6	784 361	0,76
85+	2	3	5	816 858	0,61

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Łódzkie	87	12 006 543	0,72	0,59 – 0,89	1/16
Wielkopolskie	120	17 487 355	0,69	0,57 – 0,82	2/16
Lubelskie	52	10 239 161	0,51	0,39 – 0,67	3/16
Mazowieckie	117	27 474 717	0,43	0,36 – 0,51	4/16
Podlaskie	24	5 765 235	0,42	0,28 – 0,62	5/16
Małopolskie	56	17 132 609	0,33	0,25 – 0,42	6/16
Pomorskie	38	11 778 790	0,32	0,24 – 0,44	7/16
Kujawsko-pomorskie	29	10 124 522	0,29	0,20 – 0,41	8/16
Podkarpackie	30	10 460 036	0,29	0,20 – 0,41	8/16
Warmińsko-mazurskie	19	6 907 398	0,28	0,18 – 0,43	10/16
Dolnośląskie	34	14 473 582	0,23	0,17 – 0,33	11/16
Lubuskie	10	4 945 407	0,20	0,11 – 0,37	12/16
Zachodniopomorskie	10	8 279 693	0,12	0,07 – 0,22	13/16
Świętokrzyskie	7	5 967 901	0,12	0,06 – 0,24	13/16
Śląskie	23	21 972 511	0,10	0,07 – 0,16	15/16
Opolskie	3	4 766 219	0,06	0,02 – 0,19	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 659. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory