Nowotwór złośliwy części nosowej gardła (C11): zachorowania w Polsce

Grupa C00–C14: Nowotwory złośliwe wargi, jamy ustnej i gardła · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 152 zachorowania z kodem C11 (nowotwór złośliwy części nosowej gardła) — 0,40 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 181 zachorowanie rocznie, liczba zgłoszeń spadła o 6 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 80-84: 1,53 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 152 zachorowań — 72. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C11 ma 27. najmniejszą liczbę zgłoszonych zachorowań (152 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,40 na 100 tys. mieszkańców — 72. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C11 ma 27. najniższą zapadalność surową (0,40 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: -6 % — 76. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C11 spadła o 6 proc. To 76. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 30,3 % zgłoszeń — 79. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C11 ma 20. najniższy udział kobiet (30,3 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 42,8 % zgłoszeń — 80. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C11 ma 19. najniższy udział osób po 65. roku życia (42,8 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 296 z 380 powiatów — 59. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C11 ma 40. najwęższy zasięg geograficzny zgłoszeń (296 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	152 zachorowań	323	72/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,40 na 100 tys. mieszkańców	0,86	72/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	-6 %	36	76/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	30,3 % zgłoszeń	46,8	79/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	42,8 % zgłoszeń	56,4	80/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	296 z 380 powiatów	331	59/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	186	0,49	0,16 %
2001	163	0,43	0,13 %
2002	179	0,47	0,14 %
2003	199	0,52	0,16 %
2004	179	0,47	0,14 %
2005	191	0,50	0,14 %
2006	161	0,42	0,12 %
2007	188	0,49	0,13 %
2008	177	0,46	0,12 %
2009	194	0,51	0,13 %
2010	182	0,47	0,13 %
2011	203	0,53	0,14 %
2012	200	0,52	0,13 %
2013	197	0,51	0,12 %
2014	211	0,55	0,13 %
2015	204	0,53	0,12 %
2016	168	0,44	0,10 %
2017	158	0,41	0,09 %
2018	157	0,41	0,09 %
2019	181	0,47	0,10 %
2020	177	0,46	0,12 %
2021	185	0,49	0,11 %
2022	160	0,42	0,09 %
2023	152	0,40	0,08 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	46	19 454 109	0,24
Mężczyźni	106	18 182 399	0,58

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	1	1	2 051 068	0,05
15-19	0	2	2	1 909 096	0,10
20-24	0	1	1	1 786 731	0,06
25-29	0	0	0	2 083 051	0,00
30-34	0	2	2	2 573 966	0,08
35-39	1	5	6	2 990 800	0,20
40-44	0	4	4	3 177 592	0,13
45-49	8	12	20	2 929 547	0,68
50-54	2	11	13	2 443 343	0,53
55-59	6	11	17	2 182 033	0,78
60-64	3	18	21	2 343 827	0,90
65-69	7	11	18	2 519 590	0,71
70-74	7	11	18	2 108 909	0,85
75-79	4	11	15	1 320 176	1,14
80-84	6	6	12	784 361	1,53
85+	2	0	2	816 858	0,24

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Opolskie	33	4 766 219	0,69	0,49 – 0,97	1/16
Świętokrzyskie	37	5 967 901	0,62	0,45 – 0,85	2/16
Dolnośląskie	80	14 473 582	0,55	0,44 – 0,69	3/16
Łódzkie	66	12 006 543	0,55	0,43 – 0,70	3/16
Śląskie	111	21 972 511	0,51	0,42 – 0,61	5/16
Małopolskie	84	17 132 609	0,49	0,40 – 0,61	6/16
Pomorskie	58	11 778 790	0,49	0,38 – 0,64	6/16
Wielkopolskie	77	17 487 355	0,44	0,35 – 0,55	8/16
Lubelskie	43	10 239 161	0,42	0,31 – 0,57	9/16
Mazowieckie	109	27 474 717	0,40	0,33 – 0,48	10/16
Lubuskie	19	4 945 407	0,38	0,25 – 0,60	11/16
Kujawsko-pomorskie	37	10 124 522	0,37	0,27 – 0,50	12/16
Podkarpackie	38	10 460 036	0,36	0,26 – 0,50	13/16
Zachodniopomorskie	26	8 279 693	0,31	0,21 – 0,46	14/16
Podlaskie	17	5 765 235	0,29	0,18 – 0,47	15/16
Warmińsko-mazurskie	20	6 907 398	0,29	0,19 – 0,45	15/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 855. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory