Nowotwór złośliwy innych i nieokreślonych części jamy ustnej (C06): zachorowania w Polsce

Grupa C00–C14: Nowotwory złośliwe wargi, jamy ustnej i gardła · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 369 zachorowań z kodem C06 (nowotwór złośliwy innych i nieokreślonych części jamy ustnej) — 0,98 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 112 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 173 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 85+: 3,55 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 369 zachorowań — 48. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C06 ma 48. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (369 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,98 na 100 tys. mieszkańców — 48. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C06 ma 48. najwyższą zapadalność surową (0,98 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 173 % — 15. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C06 wzrosła o 173 proc. To 15. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 38,2 % zgłoszeń — 71. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C06 ma 28. najniższy udział kobiet (38,2 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 54,7 % zgłoszeń — 53. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C06 ma 46. najniższy udział osób po 65. roku życia (54,7 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 338 z 380 powiatów — 46. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C06 ma 46. najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (338 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	369 zachorowań	323	48/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,98 na 100 tys. mieszkańców	0,86	48/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	173 %	36	15/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	38,2 % zgłoszeń	46,8	71/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	54,7 % zgłoszeń	56,4	53/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	338 z 380 powiatów	331	46/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	109	0,28	0,09 %
2001	93	0,24	0,08 %
2002	120	0,31	0,10 %
2003	123	0,32	0,10 %
2004	116	0,30	0,09 %
2005	142	0,37	0,10 %
2006	142	0,37	0,10 %
2007	150	0,39	0,11 %
2008	177	0,46	0,12 %
2009	155	0,41	0,11 %
2010	154	0,40	0,11 %
2011	167	0,43	0,11 %
2012	210	0,54	0,13 %
2013	208	0,54	0,13 %
2014	210	0,55	0,13 %
2015	222	0,58	0,13 %
2016	228	0,59	0,13 %
2017	213	0,55	0,13 %
2018	268	0,70	0,15 %
2019	260	0,68	0,15 %
2020	247	0,65	0,16 %
2021	328	0,87	0,19 %
2022	328	0,87	0,18 %
2023	369	0,98	0,19 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	141	19 454 109	0,72
Mężczyźni	228	18 182 399	1,25

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	0	0	2 051 068	0,00
15-19	0	0	0	1 909 096	0,00
20-24	0	0	0	1 786 731	0,00
25-29	1	2	3	2 083 051	0,14
30-34	0	0	0	2 573 966	0,00
35-39	0	2	2	2 990 800	0,07
40-44	0	10	10	3 177 592	0,31
45-49	3	17	20	2 929 547	0,68
50-54	10	22	32	2 443 343	1,31
55-59	16	31	47	2 182 033	2,15
60-64	18	35	53	2 343 827	2,26
65-69	30	47	77	2 519 590	3,06
70-74	16	34	50	2 108 909	2,37
75-79	18	14	32	1 320 176	2,42
80-84	8	6	14	784 361	1,78
85+	21	8	29	816 858	3,55

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Dolnośląskie	195	14 473 582	1,35	1,17 – 1,55	1/16
Łódzkie	133	12 006 543	1,11	0,93 – 1,31	2/16
Warmińsko-mazurskie	72	6 907 398	1,04	0,83 – 1,31	3/16
Podlaskie	58	5 765 235	1,01	0,78 – 1,30	4/16
Śląskie	200	21 972 511	0,91	0,79 – 1,05	5/16
Małopolskie	140	17 132 609	0,82	0,69 – 0,96	6/16
Opolskie	37	4 766 219	0,78	0,56 – 1,07	7/16
Mazowieckie	208	27 474 717	0,76	0,66 – 0,87	8/16
Podkarpackie	73	10 460 036	0,70	0,56 – 0,88	9/16
Wielkopolskie	116	17 487 355	0,66	0,55 – 0,80	10/16
Lubelskie	67	10 239 161	0,65	0,52 – 0,83	11/16
Świętokrzyskie	39	5 967 901	0,65	0,48 – 0,89	11/16
Kujawsko-pomorskie	65	10 124 522	0,64	0,50 – 0,82	13/16
Pomorskie	75	11 778 790	0,64	0,51 – 0,80	13/16
Lubuskie	21	4 945 407	0,42	0,28 – 0,65	15/16
Zachodniopomorskie	33	8 279 693	0,40	0,28 – 0,56	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 1 532. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory