Nowotwór złośliwy jajnika (C56): zachorowania w Polsce

Grupa C51–C58: Nowotwory złośliwe żeńskich narządów płciowych · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023; NFZ: zabiegi 2025 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 3 525 zachorowań z kodem C56 (nowotwór złośliwy jajnika) — 9,37 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 3 354 zachorowania rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 5 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 75-79: 24,54 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 3 525 zachorowań — 14. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C56 ma 14. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (3 525 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 9,37 na 100 tys. mieszkańców — 14. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C56 ma 14. najwyższą zapadalność surową (9,37 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 5 % — 68. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C56 wzrosła o 5 proc. To 68. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 100,0 % zgłoszeń — 1. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C56 ma najwyższy udział kobiet (100,0 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 47,2 % zgłoszeń — 68. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C56 ma 31. najniższy udział osób po 65. roku życia (47,2 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 380 z 380 powiatów — 1. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C56 ma najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (380 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	3 525 zachorowań	323	14/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	9,37 na 100 tys. mieszkańców	0,86	14/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	5 %	36	68/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	100,0 % zgłoszeń	46,8	1/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	47,2 % zgłoszeń	56,4	68/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	380 z 380 powiatów	331	1/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	3 199	8,36	2,69 %
2001	3 356	8,78	2,75 %
2002	3 381	8,85	2,70 %
2003	3 447	9,03	2,70 %
2004	3 386	8,87	2,62 %
2005	3 543	9,29	2,60 %
2006	3 504	9,19	2,56 %
2007	3 460	9,08	2,47 %
2008	3 556	9,32	2,49 %
2009	3 611	9,46	2,45 %
2010	3 619	9,39	2,49 %
2011	3 549	9,21	2,37 %
2012	3 567	9,26	2,25 %
2013	3 649	9,48	2,27 %
2014	3 737	9,71	2,27 %
2015	3 776	9,82	2,23 %
2016	3 705	9,64	2,18 %
2017	3 743	9,74	2,20 %
2018	3 715	9,67	2,14 %
2019	3 737	9,74	2,11 %
2020	3 048	8,00	2,03 %
2021	3 684	9,72	2,12 %
2022	3 645	9,65	1,97 %
2023	3 525	9,37	1,83 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	3 525	19 454 109	18,12
Mężczyźni	0	18 182 399	0,00

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	1	1	1 631 988	0,06
05-09	1	1	1 983 572	0,05
10-14	4	4	2 051 068	0,20
15-19	14	14	1 909 096	0,73
20-24	30	30	1 786 731	1,68
25-29	39	39	2 083 051	1,87
30-34	66	66	2 573 966	2,56
35-39	98	98	2 990 800	3,28
40-44	176	176	3 177 592	5,54
45-49	275	275	2 929 547	9,39
50-54	338	338	2 443 343	13,83
55-59	357	357	2 182 033	16,36
60-64	462	462	2 343 827	19,71
65-69	567	567	2 519 590	22,50
70-74	491	491	2 108 909	23,28
75-79	324	324	1 320 176	24,54
80-84	167	167	784 361	21,29
85+	115	115	816 858	14,08

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Śląskie	2 649	21 972 511	12,06	11,61 – 12,52	1/16
Kujawsko-pomorskie	1 153	10 124 522	11,39	10,75 – 12,06	2/16
Łódzkie	1 343	12 006 543	11,19	10,60 – 11,80	3/16
Dolnośląskie	1 471	14 473 582	10,16	9,66 – 10,70	4/16
Zachodniopomorskie	807	8 279 693	9,75	9,10 – 10,44	5/16
Podlaskie	558	5 765 235	9,68	8,91 – 10,52	6/16
Świętokrzyskie	560	5 967 901	9,38	8,64 – 10,19	7/16
Lubuskie	458	4 945 407	9,26	8,45 – 10,15	8/16
Lubelskie	933	10 239 161	9,11	8,55 – 9,72	9/16
Opolskie	431	4 766 219	9,04	8,23 – 9,94	10/16
Podkarpackie	944	10 460 036	9,02	8,47 – 9,62	11/16
Warmińsko-mazurskie	609	6 907 398	8,82	8,14 – 9,55	12/16
Wielkopolskie	1 533	17 487 355	8,77	8,34 – 9,22	13/16
Małopolskie	1 344	17 132 609	7,84	7,44 – 8,28	14/16
Pomorskie	862	11 778 790	7,32	6,85 – 7,82	15/16
Mazowieckie	1 984	27 474 717	7,22	6,91 – 7,55	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.

Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 380, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.

Powiat	Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%
Gdynia (miasto na prawach powiatu)	pomorskie	188	1 220 826	15,40	13,35 – 17,76
Chorzów (miasto na prawach powiatu)	śląskie	79	517 991	15,25	12,24 – 19,01
Katowice (miasto na prawach powiatu)	śląskie	213	1 421 278	14,99	13,10 – 17,14
powiat kazimierski	świętokrzyskie	24	162 175	14,80	9,95 – 22,02
powiat zawierciański	śląskie	83	570 734	14,54	11,73 – 18,03
powiat będziński	śląskie	106	732 154	14,48	11,97 – 17,51
powiat myszkowski	śląskie	49	344 424	14,23	10,76 – 18,81
Bydgoszcz (miasto na prawach powiatu)	kujawsko-pomorskie	238	1 677 756	14,19	12,49 – 16,11
powiat pleszewski	wielkopolskie	43	309 483	13,89	10,32 – 18,71
Gliwice (miasto na prawach powiatu)	śląskie	119	866 750	13,73	11,47 – 16,43
Świętochłowice (miasto na prawach powiatu)	śląskie	32	233 543	13,70	9,71 – 19,34
Bielsko-Biała (miasto na prawach powiatu)	śląskie	115	840 853	13,68	11,40 – 16,41
Tychy (miasto na prawach powiatu)	śląskie	85	622 102	13,66	11,05 – 16,89
powiat inowrocławski	kujawsko-pomorskie	104	770 006	13,51	11,15 – 16,36
Skierniewice (miasto na prawach powiatu)	łódzkie	31	231 314	13,40	9,44 – 19,02
Jastrzębie-Zdrój (miasto na prawach powiatu)	śląskie	56	423 558	13,22	10,18 – 17,17
powiat grajewski	podlaskie	30	226 972	13,22	9,26 – 18,87
powiat oławski	dolnośląskie	51	386 226	13,20	10,04 – 17,36
powiat radzyński	lubelskie	37	281 865	13,13	9,52 – 18,09
Łódź (miasto na prawach powiatu)	łódzkie	433	3 328 263	13,01	11,84 – 14,29

Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 8,43 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.

Leczenie zabiegowe: w ilu szpitalach (2025)

To druga liczba i mierzy co innego. Powyżej stoi zapadalność: ile zachorowań zgłoszono do rejestru. Tutaj stoi leczenie: ile hospitalizacji zabiegowych rozliczył NFZ i w ilu podmiotach. Tych dwóch liczb nie wolno od siebie odejmować. Nie da się z nich policzyć, ilu chorych nie dostało operacji: jednostką NFZ jest hospitalizacja, nie pacjent, okres jest inny, a przypisanie kategorii NFZ do kodu ICD-10 robimy po nazwie narządu, bo NFZ nie publikuje listy kodów wchodzących do swojej kategorii.

Kategoria NFZ: „NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY JAJNIKA”. W 2025 r. NFZ rozliczył 2 770 hospitalizacji zabiegowych w 171 podmiotach. Próg z załącznika 3c to 30 zabiegów rocznie; osiągnęło go 29 podmiotów, które wykonały 1 712 zabiegów, czyli 61,8 proc. wszystkich.

„Powyżej progu” opisuje liczbę zabiegów, nie rozliczenie — część podmiotów poniżej progu ma współczynnik korygujący, a część powyżej go nie ma.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory