Nowotwór złośliwy sromu (C51): zachorowania w Polsce

Grupa C51–C58: Nowotwory złośliwe żeńskich narządów płciowych · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 598 zachorowań z kodem C51 (nowotwór złośliwy sromu) — 1,59 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 419 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 30 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 85+: 12,49 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 598 zachorowań — 39. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C51 ma 39. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (598 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 1,59 na 100 tys. mieszkańców — 39. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C51 ma 39. najwyższą zapadalność surową (1,59 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 30 % — 53. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C51 wzrosła o 30 proc. To 53. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 100,0 % zgłoszeń — 1. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C51 ma najwyższy udział kobiet (100,0 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 77,6 % zgłoszeń — 9. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C51 ma 9. najwyższy udział osób po 65. roku życia (77,6 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 371 z 380 powiatów — 34. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C51 ma 34. najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (371 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	598 zachorowań	323	39/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	1,59 na 100 tys. mieszkańców	0,86	39/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	30 %	36	53/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	100,0 % zgłoszeń	46,8	1/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	77,6 % zgłoszeń	56,4	9/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	371 z 380 powiatów	331	34/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	407	1,06	0,34 %
2001	443	1,16	0,36 %
2002	427	1,12	0,34 %
2003	413	1,08	0,32 %
2004	403	1,06	0,31 %
2005	424	1,11	0,31 %
2006	441	1,16	0,32 %
2007	468	1,23	0,33 %
2008	442	1,16	0,31 %
2009	461	1,21	0,31 %
2010	500	1,30	0,34 %
2011	482	1,25	0,32 %
2012	496	1,29	0,31 %
2013	497	1,29	0,31 %
2014	532	1,38	0,32 %
2015	604	1,57	0,36 %
2016	507	1,32	0,30 %
2017	550	1,43	0,32 %
2018	586	1,53	0,34 %
2019	568	1,48	0,32 %
2020	466	1,22	0,31 %
2021	536	1,41	0,31 %
2022	562	1,49	0,30 %
2023	598	1,59	0,31 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	598	19 454 109	3,07
Mężczyźni	0	18 182 399	0,00

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	0	2 051 068	0,00
15-19	0	0	1 909 096	0,00
20-24	0	0	1 786 731	0,00
25-29	0	0	2 083 051	0,00
30-34	8	8	2 573 966	0,31
35-39	6	6	2 990 800	0,20
40-44	4	4	3 177 592	0,13
45-49	20	20	2 929 547	0,68
50-54	22	22	2 443 343	0,90
55-59	31	31	2 182 033	1,42
60-64	43	43	2 343 827	1,83
65-69	72	72	2 519 590	2,86
70-74	112	112	2 108 909	5,31
75-79	85	85	1 320 176	6,44
80-84	93	93	784 361	11,86
85+	102	102	816 858	12,49

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Podlaskie	107	5 765 235	1,86	1,54 – 2,24	1/16
Kujawsko-pomorskie	172	10 124 522	1,70	1,46 – 1,97	2/16
Świętokrzyskie	97	5 967 901	1,63	1,33 – 1,98	3/16
Zachodniopomorskie	130	8 279 693	1,57	1,32 – 1,86	4/16
Śląskie	344	21 972 511	1,57	1,41 – 1,74	4/16
Dolnośląskie	225	14 473 582	1,55	1,36 – 1,77	6/16
Opolskie	71	4 766 219	1,49	1,18 – 1,88	7/16
Wielkopolskie	259	17 487 355	1,48	1,31 – 1,67	8/16
Lubelskie	146	10 239 161	1,43	1,21 – 1,68	9/16
Pomorskie	168	11 778 790	1,43	1,23 – 1,66	9/16
Łódzkie	172	12 006 543	1,43	1,23 – 1,66	9/16
Małopolskie	238	17 132 609	1,39	1,22 – 1,58	12/16
Podkarpackie	132	10 460 036	1,26	1,06 – 1,50	13/16
Mazowieckie	332	27 474 717	1,21	1,09 – 1,35	14/16
Lubuskie	59	4 945 407	1,19	0,92 – 1,54	15/16
Warmińsko-mazurskie	78	6 907 398	1,13	0,90 – 1,41	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.

9 z 380 powiatów nie ma w zbiorze żadnego wiersza z tym kodem w latach 2019–2023. Nie piszemy tam zera: plik ma osobno 121 238 wierszy z jawnym zerem, więc brak wiersza znaczy w nim coś innego.

Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 371, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.

Powiat	Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%
Tarnobrzeg (miasto na prawach powiatu)	podkarpackie	9	224 196	4,01	2,11 – 7,63
Jelenia Góra (miasto na prawach powiatu)	dolnośląskie	12	384 087	3,12	1,79 – 5,46
powiat bielski (podlaskie)	podlaskie	8	260 571	3,07	1,56 – 6,06
powiat łobeski	zachodniopomorskie	5	172 521	2,90	1,24 – 6,79
powiat kamiennogórski	dolnośląskie	6	207 405	2,89	1,33 – 6,31
Radom (miasto na prawach powiatu)	mazowieckie	29	1 007 387	2,88	2,00 – 4,13
Wałbrzych (miasto na prawach powiatu)	dolnośląskie	15	521 777	2,87	1,74 – 4,74
powiat suwalski	podlaskie	5	175 007	2,86	1,22 – 6,69
powiat rybnicki	śląskie	11	385 438	2,85	1,59 – 5,11
powiat oleśnicki	dolnośląskie	15	533 325	2,81	1,70 – 4,64
powiat lwówecki	dolnośląskie	6	219 405	2,73	1,25 – 5,97
powiat tarnobrzeski	podkarpackie	7	258 622	2,71	1,31 – 5,59
powiat pińczowski	świętokrzyskie	5	187 869	2,66	1,14 – 6,23
powiat włocławski	kujawsko-pomorskie	11	417 414	2,64	1,47 – 4,72
powiat choszczeński	zachodniopomorskie	6	228 489	2,63	1,20 – 5,73
powiat chodzieski	wielkopolskie	6	229 734	2,61	1,20 – 5,70
powiat radziejowski	kujawsko-pomorskie	5	194 021	2,58	1,10 – 6,03
powiat brodnicki	kujawsko-pomorskie	10	391 515	2,55	1,39 – 4,70
powiat gryfiński	zachodniopomorskie	10	393 722	2,54	1,38 – 4,68
Zabrze (miasto na prawach powiatu)	śląskie	20	797 486	2,51	1,62 – 3,87

Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 18,67 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory