Białaczka monocytowa (C93): zachorowania w Polsce

Grupa C81–C96: Nowotwory złośliwe, o potwierdzonym lub przypuszczalnym pierwotnym charakterze, tkanki limfatycznej, układu krwiotwórczego i tkanek pokrewnych · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 188 zachorowań z kodem C93 (białaczka monocytowa) — 0,50 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 18 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 524 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 75-79: 3,26 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 188 zachorowań — 65. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C93 ma 34. najmniejszą liczbę zgłoszonych zachorowań (188 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,50 na 100 tys. mieszkańców — 65. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C93 ma 34. najniższą zapadalność surową (0,50 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 524 % — 6. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C93 wzrosła o 524 proc. To 6. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 36,2 % zgłoszeń — 76. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C93 ma 23. najniższy udział kobiet (36,2 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 79,3 % zgłoszeń — 6. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C93 ma 6. najwyższy udział osób po 65. roku życia (79,3 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 223 z 380 powiatów — 78. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C93 ma 21. najwęższy zasięg geograficzny zgłoszeń (223 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	188 zachorowań	323	65/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,50 na 100 tys. mieszkańców	0,86	65/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	524 %	36	6/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	36,2 % zgłoszeń	46,8	76/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	79,3 % zgłoszeń	56,4	6/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	223 z 380 powiatów	331	78/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	16	0,04	0,01 %
2001	20	0,05	0,02 %
2002	12	0,03	0,01 %
2003	21	0,05	0,02 %
2004	20	0,05	0,02 %
2005	26	0,07	0,02 %
2006	19	0,05	0,01 %
2007	18	0,05	0,01 %
2008	30	0,08	0,02 %
2009	29	0,08	0,02 %
2010	37	0,10	0,03 %
2011	28	0,07	0,02 %
2012	34	0,09	0,02 %
2013	23	0,06	0,01 %
2014	27	0,07	0,02 %
2015	30	0,08	0,02 %
2016	18	0,05	0,01 %
2017	26	0,07	0,02 %
2018	44	0,11	0,03 %
2019	42	0,11	0,02 %
2020	41	0,11	0,03 %
2021	121	0,32	0,07 %
2022	163	0,43	0,09 %
2023	188	0,50	0,10 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	68	19 454 109	0,35
Mężczyźni	120	18 182 399	0,66

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	2	2	1 631 988	0,12
05-09	0	2	2	1 983 572	0,10
10-14	1	0	1	2 051 068	0,05
15-19	0	1	1	1 909 096	0,05
20-24	0	0	0	1 786 731	0,00
25-29	0	0	0	2 083 051	0,00
30-34	0	2	2	2 573 966	0,08
35-39	0	2	2	2 990 800	0,07
40-44	0	2	2	3 177 592	0,06
45-49	3	1	4	2 929 547	0,14
50-54	1	1	2	2 443 343	0,08
55-59	2	3	5	2 182 033	0,23
60-64	7	9	16	2 343 827	0,68
65-69	11	19	30	2 519 590	1,19
70-74	10	25	35	2 108 909	1,66
75-79	17	26	43	1 320 176	3,26
80-84	7	17	24	784 361	3,06
85+	9	8	17	816 858	2,08

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Mazowieckie	148	27 474 717	0,54	0,46 – 0,63	1/16
Lubelskie	36	10 239 161	0,35	0,25 – 0,49	2/16
Łódzkie	42	12 006 543	0,35	0,26 – 0,47	2/16
Podkarpackie	35	10 460 036	0,33	0,24 – 0,47	4/16
Małopolskie	50	17 132 609	0,29	0,22 – 0,38	5/16
Zachodniopomorskie	24	8 279 693	0,29	0,19 – 0,43	5/16
Śląskie	58	21 972 511	0,26	0,20 – 0,34	7/16
Warmińsko-mazurskie	17	6 907 398	0,25	0,15 – 0,39	8/16
Kujawsko-pomorskie	24	10 124 522	0,24	0,16 – 0,35	9/16
Wielkopolskie	42	17 487 355	0,24	0,18 – 0,32	9/16
Opolskie	9	4 766 219	0,19	0,10 – 0,36	11/16
Pomorskie	21	11 778 790	0,18	0,12 – 0,27	12/16
Dolnośląskie	24	14 473 582	0,17	0,11 – 0,25	13/16
Lubuskie	8	4 945 407	0,16	0,08 – 0,32	14/16
Podlaskie	9	5 765 235	0,16	0,08 – 0,30	14/16
Świętokrzyskie	8	5 967 901	0,13	0,07 – 0,26	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 555. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory