Nowotwór złośliwy innych gruczołów wydzielania wewnętrznego i struktur pokrewnych (C75): zachorowania w Polsce

Grupa C73–C75: Nowotwory złośliwe tarczycy i innych gruczołów wydzielania wewnętrznego · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 121 zachorowanie z kodem C75 (nowotwór złośliwy innych gruczołów wydzielania wewnętrznego i struktur pokrewnych) — 0,32 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 73 zachorowania rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 25 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 60-64: 0,81 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 121 zachorowań — 76. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C75 ma 23. najmniejszą liczbę zgłoszonych zachorowań (121 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,32 na 100 tys. mieszkańców — 76. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C75 ma 23. najniższą zapadalność surową (0,32 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 25 % — 54. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C75 wzrosła o 25 proc. To 54. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 58,7 % zgłoszeń — 19. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C75 ma 19. najwyższy udział kobiet (58,7 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 39,7 % zgłoszeń — 84. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C75 ma 15. najniższy udział osób po 65. roku życia (39,7 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 211 z 380 powiatów — 82. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C75 ma 17. najwęższy zasięg geograficzny zgłoszeń (211 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	121 zachorowań	323	76/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,32 na 100 tys. mieszkańców	0,86	76/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	25 %	36	54/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	58,7 % zgłoszeń	46,8	19/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	39,7 % zgłoszeń	56,4	84/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	211 z 380 powiatów	331	82/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	82	0,21	0,07 %
2001	77	0,20	0,06 %
2002	78	0,20	0,06 %
2003	68	0,18	0,05 %
2004	59	0,15	0,05 %
2005	84	0,22	0,06 %
2006	88	0,23	0,06 %
2007	93	0,24	0,07 %
2008	105	0,28	0,07 %
2009	93	0,24	0,06 %
2010	68	0,18	0,05 %
2011	83	0,22	0,06 %
2012	77	0,20	0,05 %
2013	81	0,21	0,05 %
2014	77	0,20	0,05 %
2015	80	0,21	0,05 %
2016	115	0,30	0,07 %
2017	64	0,17	0,04 %
2018	52	0,14	0,03 %
2019	83	0,22	0,05 %
2020	50	0,13	0,03 %
2021	105	0,28	0,06 %
2022	97	0,26	0,05 %
2023	121	0,32	0,06 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	71	19 454 109	0,36
Mężczyźni	50	18 182 399	0,27

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	1	0	1	1 631 988	0,06
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	2	0	2	2 051 068	0,10
15-19	2	1	3	1 909 096	0,16
20-24	1	2	3	1 786 731	0,17
25-29	3	2	5	2 083 051	0,24
30-34	5	2	7	2 573 966	0,27
35-39	3	0	3	2 990 800	0,10
40-44	1	4	5	3 177 592	0,16
45-49	7	3	10	2 929 547	0,34
50-54	4	2	6	2 443 343	0,25
55-59	5	4	9	2 182 033	0,41
60-64	11	8	19	2 343 827	0,81
65-69	13	7	20	2 519 590	0,79
70-74	8	7	15	2 108 909	0,71
75-79	3	5	8	1 320 176	0,61
80-84	2	1	3	784 361	0,38
85+	0	2	2	816 858	0,24

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Łódzkie	63	12 006 543	0,52	0,41 – 0,67	1/16
Podkarpackie	41	10 460 036	0,39	0,29 – 0,53	2/16
Warmińsko-mazurskie	24	6 907 398	0,35	0,23 – 0,52	3/16
Lubuskie	17	4 945 407	0,34	0,21 – 0,55	4/16
Małopolskie	55	17 132 609	0,32	0,25 – 0,42	5/16
Podlaskie	16	5 765 235	0,28	0,17 – 0,45	6/16
Świętokrzyskie	17	5 967 901	0,28	0,18 – 0,46	6/16
Kujawsko-pomorskie	26	10 124 522	0,26	0,18 – 0,38	8/16
Śląskie	46	21 972 511	0,21	0,16 – 0,28	9/16
Lubelskie	19	10 239 161	0,19	0,12 – 0,29	10/16
Mazowieckie	53	27 474 717	0,19	0,15 – 0,25	10/16
Dolnośląskie	25	14 473 582	0,17	0,12 – 0,25	12/16
Opolskie	8	4 766 219	0,17	0,09 – 0,33	12/16
Zachodniopomorskie	14	8 279 693	0,17	0,10 – 0,28	12/16
Wielkopolskie	20	17 487 355	0,11	0,07 – 0,18	15/16
Pomorskie	12	11 778 790	0,10	0,06 – 0,18	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 456. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory