Nowotwór złośliwy nadnerczy (C74): zachorowania w Polsce

Grupa C73–C75: Nowotwory złośliwe tarczycy i innych gruczołów wydzielania wewnętrznego · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 222 zachorowania z kodem C74 (nowotwór złośliwy nadnerczy) — 0,59 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 154 zachorowania rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 8 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 75-79: 1,59 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 222 zachorowań — 62. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C74 ma 37. najmniejszą liczbę zgłoszonych zachorowań (222 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,59 na 100 tys. mieszkańców — 62. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C74 ma 37. najniższą zapadalność surową (0,59 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 8 % — 66. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C74 wzrosła o 8 proc. To 66. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 60,4 % zgłoszeń — 17. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C74 ma 17. najwyższy udział kobiet (60,4 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 39,6 % zgłoszeń — 85. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C74 ma 14. najniższy udział osób po 65. roku życia (39,6 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 283 z 380 powiatów — 66. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C74 ma 33. najwęższy zasięg geograficzny zgłoszeń (283 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	222 zachorowań	323	62/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,59 na 100 tys. mieszkańców	0,86	62/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	8 %	36	66/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	60,4 % zgłoszeń	46,8	17/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	39,6 % zgłoszeń	56,4	85/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	283 z 380 powiatów	331	66/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	149	0,39	0,13 %
2001	160	0,42	0,13 %
2002	164	0,43	0,13 %
2003	154	0,40	0,12 %
2004	144	0,38	0,11 %
2005	163	0,43	0,12 %
2006	174	0,46	0,13 %
2007	171	0,45	0,12 %
2008	149	0,39	0,10 %
2009	167	0,44	0,11 %
2010	127	0,33	0,09 %
2011	154	0,40	0,10 %
2012	142	0,37	0,09 %
2013	148	0,38	0,09 %
2014	147	0,38	0,09 %
2015	155	0,40	0,09 %
2016	143	0,37	0,08 %
2017	152	0,40	0,09 %
2018	136	0,35	0,08 %
2019	129	0,34	0,07 %
2020	137	0,36	0,09 %
2021	154	0,41	0,09 %
2022	187	0,50	0,10 %
2023	222	0,59	0,12 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	134	19 454 109	0,69
Mężczyźni	88	18 182 399	0,48

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	14	11	25	1 631 988	1,53
05-09	3	1	4	1 983 572	0,20
10-14	1	0	1	2 051 068	0,05
15-19	2	0	2	1 909 096	0,10
20-24	2	2	4	1 786 731	0,22
25-29	5	1	6	2 083 051	0,29
30-34	4	4	8	2 573 966	0,31
35-39	7	4	11	2 990 800	0,37
40-44	6	5	11	3 177 592	0,35
45-49	8	9	17	2 929 547	0,58
50-54	8	5	13	2 443 343	0,53
55-59	9	5	14	2 182 033	0,64
60-64	14	4	18	2 343 827	0,77
65-69	18	13	31	2 519 590	1,23
70-74	15	13	28	2 108 909	1,33
75-79	12	9	21	1 320 176	1,59
80-84	4	1	5	784 361	0,64
85+	2	1	3	816 858	0,37

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Łódzkie	117	12 006 543	0,97	0,81 – 1,17	1/16
Podkarpackie	71	10 460 036	0,68	0,54 – 0,86	2/16
Kujawsko-pomorskie	59	10 124 522	0,58	0,45 – 0,75	3/16
Dolnośląskie	83	14 473 582	0,57	0,46 – 0,71	4/16
Wielkopolskie	86	17 487 355	0,49	0,40 – 0,61	5/16
Warmińsko-mazurskie	32	6 907 398	0,46	0,33 – 0,65	6/16
Lubuskie	22	4 945 407	0,44	0,29 – 0,67	7/16
Opolskie	20	4 766 219	0,42	0,27 – 0,65	8/16
Zachodniopomorskie	33	8 279 693	0,40	0,28 – 0,56	9/16
Mazowieckie	107	27 474 717	0,39	0,32 – 0,47	10/16
Lubelskie	37	10 239 161	0,36	0,26 – 0,50	11/16
Pomorskie	34	11 778 790	0,29	0,21 – 0,40	12/16
Śląskie	62	21 972 511	0,28	0,22 – 0,36	13/16
Małopolskie	39	17 132 609	0,23	0,17 – 0,31	14/16
Podlaskie	13	5 765 235	0,23	0,13 – 0,39	14/16
Świętokrzyskie	14	5 967 901	0,23	0,14 – 0,39	14/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 829. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory