Nowotwór złośliwy tarczycy (C73): zachorowania w Polsce

Grupa C73–C75: Nowotwory złośliwe tarczycy i innych gruczołów wydzielania wewnętrznego · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 5 389 zachorowań z kodem C73 (nowotwór złośliwy tarczycy) — 14,32 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 1 722 zachorowania rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 167 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 55-59: 22,23 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 5 389 zachorowań — 10. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C73 ma 10. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (5 389 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 14,32 na 100 tys. mieszkańców — 10. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C73 ma 10. najwyższą zapadalność surową (14,32 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 167 % — 20. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C73 wzrosła o 167 proc. To 20. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 80,7 % zgłoszeń — 12. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C73 ma 12. najwyższy udział kobiet (80,7 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 22,0 % zgłoszeń — 93. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C73 ma 6. najniższy udział osób po 65. roku życia (22,0 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 380 z 380 powiatów — 1. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C73 ma najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (380 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	5 389 zachorowań	323	10/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	14,32 na 100 tys. mieszkańców	0,86	10/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	167 %	36	20/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	80,7 % zgłoszeń	46,8	12/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	22,0 % zgłoszeń	56,4	93/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	380 z 380 powiatów	331	1/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	1 522	3,98	1,28 %
2001	1 707	4,46	1,40 %
2002	1 843	4,82	1,47 %
2003	1 792	4,69	1,41 %
2004	1 744	4,57	1,35 %
2005	1 873	4,91	1,37 %
2006	1 956	5,13	1,43 %
2007	1 900	4,98	1,35 %
2008	2 140	5,61	1,50 %
2009	2 141	5,61	1,45 %
2010	2 299	5,97	1,58 %
2011	2 464	6,39	1,65 %
2012	2 758	7,16	1,74 %
2013	2 873	7,46	1,79 %
2014	3 217	8,36	1,95 %
2015	3 707	9,64	2,19 %
2016	4 167	10,84	2,45 %
2017	3 985	10,37	2,34 %
2018	4 319	11,24	2,49 %
2019	4 420	11,52	2,49 %
2020	3 364	8,83	2,24 %
2021	4 745	12,52	2,73 %
2022	5 089	13,47	2,75 %
2023	5 389	14,32	2,79 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	4 351	19 454 109	22,37
Mężczyźni	1 038	18 182 399	5,71

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	1	0	1	1 983 572	0,05
10-14	17	4	21	2 051 068	1,02
15-19	63	14	77	1 909 096	4,03
20-24	93	20	113	1 786 731	6,32
25-29	247	33	280	2 083 051	13,44
30-34	407	75	482	2 573 966	18,73
35-39	468	94	562	2 990 800	18,79
40-44	553	94	647	3 177 592	20,36
45-49	506	98	604	2 929 547	20,62
50-54	417	103	520	2 443 343	21,28
55-59	388	97	485	2 182 033	22,23
60-64	323	91	414	2 343 827	17,66
65-69	341	126	467	2 519 590	18,53
70-74	292	107	399	2 108 909	18,92
75-79	164	54	218	1 320 176	16,51
80-84	55	19	74	784 361	9,43
85+	16	9	25	816 858	3,06

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Podlaskie	1 112	5 765 235	19,29	18,19 – 20,46	1/16
Świętokrzyskie	939	5 967 901	15,73	14,76 – 16,77	2/16
Zachodniopomorskie	1 174	8 279 693	14,18	13,39 – 15,01	3/16
Warmińsko-mazurskie	945	6 907 398	13,68	12,84 – 14,58	4/16
Łódzkie	1 626	12 006 543	13,54	12,90 – 14,22	5/16
Pomorskie	1 587	11 778 790	13,47	12,83 – 14,15	6/16
Małopolskie	2 234	17 132 609	13,04	12,51 – 13,59	7/16
Dolnośląskie	1 783	14 473 582	12,32	11,76 – 12,90	8/16
Mazowieckie	3 317	27 474 717	12,07	11,67 – 12,49	9/16
Wielkopolskie	2 034	17 487 355	11,63	11,14 – 12,15	10/16
Podkarpackie	1 098	10 460 036	10,50	9,89 – 11,14	11/16
Śląskie	2 300	21 972 511	10,47	10,05 – 10,90	12/16
Lubelskie	991	10 239 161	9,68	9,09 – 10,30	13/16
Kujawsko-pomorskie	969	10 124 522	9,57	8,99 – 10,19	14/16
Opolskie	456	4 766 219	9,57	8,73 – 10,49	14/16
Lubuskie	442	4 945 407	8,94	8,14 – 9,81	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.

Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 380, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.

Powiat	Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%
Białystok (miasto na prawach powiatu)	podlaskie	447	1 469 930	30,41	27,72 – 33,36
Tarnów (miasto na prawach powiatu)	małopolskie	153	527 169	29,02	24,77 – 34,00
Łomża (miasto na prawach powiatu)	podlaskie	80	304 277	26,29	21,13 – 32,72
powiat węgorzewski	warmińsko-mazurskie	27	107 237	25,18	17,31 – 36,63
powiat wysokomazowiecki	podlaskie	65	273 478	23,77	18,65 – 30,29
powiat tarnowski	małopolskie	222	993 112	22,35	19,60 – 25,49
powiat białostocki	podlaskie	170	772 824	22,00	18,93 – 25,56
Kielce (miasto na prawach powiatu)	świętokrzyskie	202	933 937	21,63	18,84 – 24,82
powiat łęczyński	lubelskie	60	281 582	21,31	16,56 – 27,42
Olsztyn (miasto na prawach powiatu)	warmińsko-mazurskie	180	847 459	21,24	18,36 – 24,58
powiat strzelecki	opolskie	76	361 708	21,01	16,79 – 26,30
powiat tatrzański	małopolskie	70	334 845	20,91	16,55 – 26,41
powiat policki	zachodniopomorskie	84	417 993	20,10	16,23 – 24,88
powiat łaski	łódzkie	47	246 166	19,09	14,36 – 25,39
powiat kołobrzeski	zachodniopomorskie	74	388 533	19,05	15,17 – 23,91
Szczecin (miasto na prawach powiatu)	zachodniopomorskie	375	1 974 310	18,99	17,17 – 21,02
Rzeszów (miasto na prawach powiatu)	podkarpackie	184	981 405	18,75	16,23 – 21,66
powiat węgrowski	mazowieckie	58	315 999	18,35	14,20 – 23,72
powiat buski	świętokrzyskie	63	346 545	18,18	14,21 – 23,26
powiat kościerski	pomorskie	65	361 734	17,97	14,10 – 22,90

Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 9,25 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory