Nowotwór złośliwy rdzenia kręgowego, nerwów czaszkowych i innych części ośrodkowego układu nerwowego (C72): zachorowania w Polsce

Grupa C69–C72: Nowotwory złośliwe oka, mózgu i innych części ośrodkowego układu nerwowego · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 106 zachorowań z kodem C72 (nowotwór złośliwy rdzenia kręgowego, nerwów czaszkowych i innych części ośrodkowego układu nerwowego) — 0,28 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 122 zachorowania rocznie, liczba zgłoszeń spadła o 19 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 75-79: 0,68 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 106 zachorowań — 80. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C72 ma 19. najmniejszą liczbę zgłoszonych zachorowań (106 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,28 na 100 tys. mieszkańców — 80. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C72 ma 19. najniższą zapadalność surową (0,28 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: -19 % — 83. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C72 spadła o 19 proc. To 83. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 49,1 % zgłoszeń — 43. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C72 ma 43. najwyższy udział kobiet (49,1 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 26,4 % zgłoszeń — 91. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C72 ma 8. najniższy udział osób po 65. roku życia (26,4 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 216 z 380 powiatów — 80. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C72 ma 19. najwęższy zasięg geograficzny zgłoszeń (216 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	106 zachorowań	323	80/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,28 na 100 tys. mieszkańców	0,86	80/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	-19 %	36	83/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	49,1 % zgłoszeń	46,8	43/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	26,4 % zgłoszeń	56,4	91/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	216 z 380 powiatów	331	80/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	131	0,34	0,11 %
2001	132	0,35	0,11 %
2002	115	0,30	0,09 %
2003	119	0,31	0,09 %
2004	113	0,30	0,09 %
2005	127	0,33	0,09 %
2006	110	0,29	0,08 %
2007	116	0,30	0,08 %
2008	108	0,28	0,08 %
2009	130	0,34	0,09 %
2010	105	0,27	0,07 %
2011	103	0,27	0,07 %
2012	101	0,26	0,06 %
2013	130	0,34	0,08 %
2014	82	0,21	0,05 %
2015	120	0,31	0,07 %
2016	102	0,27	0,06 %
2017	79	0,21	0,05 %
2018	103	0,27	0,06 %
2019	86	0,22	0,05 %
2020	77	0,20	0,05 %
2021	109	0,29	0,06 %
2022	116	0,31	0,06 %
2023	106	0,28	0,05 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	52	19 454 109	0,27
Mężczyźni	54	18 182 399	0,30

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	4	2	6	1 631 988	0,37
05-09	0	2	2	1 983 572	0,10
10-14	2	1	3	2 051 068	0,15
15-19	3	2	5	1 909 096	0,26
20-24	0	3	3	1 786 731	0,17
25-29	0	2	2	2 083 051	0,10
30-34	4	1	5	2 573 966	0,19
35-39	0	6	6	2 990 800	0,20
40-44	7	8	15	3 177 592	0,47
45-49	5	3	8	2 929 547	0,27
50-54	4	2	6	2 443 343	0,25
55-59	4	6	10	2 182 033	0,46
60-64	4	3	7	2 343 827	0,30
65-69	4	4	8	2 519 590	0,32
70-74	4	4	8	2 108 909	0,38
75-79	5	4	9	1 320 176	0,68
80-84	0	1	1	784 361	0,13
85+	2	0	2	816 858	0,24

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Warmińsko-mazurskie	36	6 907 398	0,52	0,38 – 0,72	1/16
Śląskie	90	21 972 511	0,41	0,33 – 0,50	2/16
Łódzkie	44	12 006 543	0,37	0,27 – 0,49	3/16
Małopolskie	52	17 132 609	0,30	0,23 – 0,40	4/16
Lubuskie	14	4 945 407	0,28	0,17 – 0,48	5/16
Podkarpackie	29	10 460 036	0,28	0,19 – 0,40	5/16
Pomorskie	29	11 778 790	0,25	0,17 – 0,35	7/16
Wielkopolskie	44	17 487 355	0,25	0,19 – 0,34	7/16
Opolskie	11	4 766 219	0,23	0,13 – 0,41	9/16
Mazowieckie	59	27 474 717	0,21	0,17 – 0,28	10/16
Podlaskie	12	5 765 235	0,21	0,12 – 0,36	10/16
Dolnośląskie	27	14 473 582	0,19	0,13 – 0,27	12/16
Kujawsko-pomorskie	17	10 124 522	0,17	0,10 – 0,27	13/16
Zachodniopomorskie	12	8 279 693	0,14	0,08 – 0,25	14/16
Świętokrzyskie	8	5 967 901	0,13	0,07 – 0,26	15/16
Lubelskie	10	10 239 161	0,10	0,05 – 0,18	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 494. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory