Nowotwór złośliwy bez określenia umiejscowienia (C80): zachorowania w Polsce

Grupa C76–C80: Nowotwory złośliwe niedokładnie określone, wtórne i o nieokreślonym umiejscowieniu · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 1 809 zachorowań z kodem C80 (nowotwór złośliwy bez określenia umiejscowienia) — 4,81 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 3 226 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń spadła o 45 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 85+: 27,54 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 1 809 zachorowań — 22. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C80 ma 22. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (1 809 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 4,81 na 100 tys. mieszkańców — 22. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C80 ma 22. najwyższą zapadalność surową (4,81 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: -45 % — 91. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C80 spadła o 45 proc. To 91. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 49,4 % zgłoszeń — 42. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C80 ma 42. najwyższy udział kobiet (49,4 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 73,5 % zgłoszeń — 19. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C80 ma 19. najwyższy udział osób po 65. roku życia (73,5 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 380 z 380 powiatów — 1. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C80 ma najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (380 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	1 809 zachorowań	323	22/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	4,81 na 100 tys. mieszkańców	0,86	22/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	-45 %	36	91/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	49,4 % zgłoszeń	46,8	42/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	73,5 % zgłoszeń	56,4	19/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	380 z 380 powiatów	331	1/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	3 355	8,77	2,82 %
2001	3 046	7,97	2,50 %
2002	3 161	8,27	2,52 %
2003	3 244	8,49	2,54 %
2004	3 323	8,70	2,57 %
2005	3 215	8,43	2,36 %
2006	3 170	8,31	2,32 %
2007	3 044	7,99	2,17 %
2008	2 653	6,96	1,86 %
2009	2 474	6,48	1,68 %
2010	2 121	5,50	1,46 %
2011	2 089	5,42	1,39 %
2012	2 258	5,86	1,43 %
2013	2 134	5,54	1,33 %
2014	2 175	5,65	1,32 %
2015	1 827	4,75	1,08 %
2016	1 707	4,44	1,01 %
2017	1 546	4,02	0,91 %
2018	1 716	4,47	0,99 %
2019	1 732	4,51	0,98 %
2020	1 585	4,16	1,06 %
2021	1 827	4,82	1,05 %
2022	1 980	5,24	1,07 %
2023	1 809	4,81	0,94 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	893	19 454 109	4,59
Mężczyźni	916	18 182 399	5,04

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	1	1	1 983 572	0,05
10-14	1	1	2	2 051 068	0,10
15-19	1	0	1	1 909 096	0,05
20-24	5	1	6	1 786 731	0,34
25-29	0	2	2	2 083 051	0,10
30-34	4	3	7	2 573 966	0,27
35-39	8	6	14	2 990 800	0,47
40-44	16	11	27	3 177 592	0,85
45-49	18	21	39	2 929 547	1,33
50-54	35	38	73	2 443 343	2,99
55-59	46	66	112	2 182 033	5,13
60-64	78	117	195	2 343 827	8,32
65-69	138	179	317	2 519 590	12,58
70-74	153	179	332	2 108 909	15,74
75-79	133	126	259	1 320 176	19,62
80-84	106	91	197	784 361	25,12
85+	151	74	225	816 858	27,54

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Łódzkie	1 005	12 006 543	8,37	7,87 – 8,90	1/16
Kujawsko-pomorskie	611	10 124 522	6,03	5,57 – 6,53	2/16
Wielkopolskie	909	17 487 355	5,20	4,87 – 5,55	3/16
Dolnośląskie	725	14 473 582	5,01	4,66 – 5,39	4/16
Pomorskie	579	11 778 790	4,92	4,53 – 5,33	5/16
Lubelskie	501	10 239 161	4,89	4,48 – 5,34	6/16
Małopolskie	810	17 132 609	4,73	4,41 – 5,06	7/16
Podkarpackie	486	10 460 036	4,65	4,25 – 5,08	8/16
Podlaskie	266	5 765 235	4,61	4,09 – 5,20	9/16
Śląskie	957	21 972 511	4,36	4,09 – 4,64	10/16
Zachodniopomorskie	346	8 279 693	4,18	3,76 – 4,64	11/16
Świętokrzyskie	237	5 967 901	3,97	3,50 – 4,51	12/16
Mazowieckie	1 046	27 474 717	3,81	3,58 – 4,04	13/16
Warmińsko-mazurskie	226	6 907 398	3,27	2,87 – 3,73	14/16
Lubuskie	147	4 945 407	2,97	2,53 – 3,49	15/16
Opolskie	82	4 766 219	1,72	1,39 – 2,14	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.

Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 380, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.

Powiat	Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%
powiat inowrocławski	kujawsko-pomorskie	104	770 006	13,51	11,15 – 16,36
powiat sieradzki	łódzkie	76	568 846	13,36	10,68 – 16,72
powiat pleszewski	wielkopolskie	41	309 483	13,25	9,77 – 17,97
powiat milicki	dolnośląskie	21	180 645	11,63	7,60 – 17,77
Łódź (miasto na prawach powiatu)	łódzkie	382	3 328 263	11,48	10,38 – 12,69
Włocławek (miasto na prawach powiatu)	kujawsko-pomorskie	58	521 507	11,12	8,60 – 14,38
powiat karkonoski	dolnośląskie	34	308 398	11,02	7,89 – 15,40
powiat kamiennogórski	dolnośląskie	20	207 405	9,64	6,24 – 14,90
powiat kościański	wielkopolskie	36	389 757	9,24	6,67 – 12,79
powiat radzyński	lubelskie	26	281 865	9,22	6,30 – 13,52
Kalisz (miasto na prawach powiatu)	wielkopolskie	44	478 599	9,19	6,85 – 12,34
powiat zduńskowolski	łódzkie	29	322 370	9,00	6,26 – 12,92
Zamość (miasto na prawach powiatu)	lubelskie	27	300 588	8,98	6,17 – 13,07
powiat łukowski	lubelskie	46	514 213	8,95	6,71 – 11,93
powiat ostrowski (wielkopolskie)	wielkopolskie	70	798 117	8,77	6,94 – 11,08
powiat łowicki	łódzkie	33	377 710	8,74	6,22 – 12,27
powiat lwówecki	dolnośląskie	19	219 405	8,66	5,54 – 13,53
Sosnowiec (miasto na prawach powiatu)	śląskie	83	962 381	8,62	6,96 – 10,69
Jelenia Góra (miasto na prawach powiatu)	dolnośląskie	33	384 087	8,59	6,12 – 12,07
powiat strzeliński	dolnośląskie	18	212 103	8,49	5,37 – 13,42

Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 30,01 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory