W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 7 239 zachorowań z kodem C67 (nowotwór złośliwy pęcherza moczowego) — 19,23 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 5 371 zachorowanie rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 32 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 75-79: 91,65 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.
| Wskaźnik | Wartość | mediana 98 kodów | Pozycja | Okres |
|---|---|---|---|---|
| Zachorowania zgłoszone w 2023 r. | 7 239 zachorowań | 323 | 6/98 | 2023 |
| Zapadalność surowa w 2023 r. | 19,23 na 100 tys. mieszkańców | 0,86 | 6/98 | 2023 |
| Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023 | 32 % | 36 | 51/98 | 2000–2023 |
| Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. | 25,4 % zgłoszeń | 46,8 | 87/98 | 2023 |
| Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. | 78,8 % zgłoszeń | 56,4 | 7/98 | 2023 |
| Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023 | 380 z 380 powiatów | 331 | 1/98 | 2019–2023 |
Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.
| Rok | Zgłoszenia | Na 100 tys. | Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów) |
|---|---|---|---|
| 2000 | 5 238 | 13,69 | 4,41 % |
| 2001 | 5 050 | 13,21 | 4,14 % |
| 2002 | 5 419 | 14,18 | 4,32 % |
| 2003 | 5 526 | 14,47 | 4,33 % |
| 2004 | 5 622 | 14,73 | 4,35 % |
| 2005 | 5 897 | 15,45 | 4,32 % |
| 2006 | 5 802 | 15,22 | 4,25 % |
| 2007 | 6 034 | 15,83 | 4,30 % |
| 2008 | 6 452 | 16,92 | 4,51 % |
| 2009 | 6 631 | 17,37 | 4,49 % |
| 2010 | 6 552 | 17,00 | 4,51 % |
| 2011 | 6 421 | 16,66 | 4,29 % |
| 2012 | 6 874 | 17,84 | 4,34 % |
| 2013 | 7 181 | 18,65 | 4,47 % |
| 2014 | 7 040 | 18,30 | 4,28 % |
| 2015 | 7 360 | 19,15 | 4,34 % |
| 2016 | 7 495 | 19,50 | 4,41 % |
| 2017 | 7 471 | 19,44 | 4,39 % |
| 2018 | 7 655 | 19,93 | 4,41 % |
| 2019 | 7 550 | 19,67 | 4,26 % |
| 2020 | 6 504 | 17,08 | 4,34 % |
| 2021 | 7 046 | 18,59 | 4,05 % |
| 2022 | 7 057 | 18,69 | 3,81 % |
| 2023 | 7 239 | 19,23 | 3,75 % |
| Płeć | Zgłoszenia | Ludność | Na 100 tys. osób tej płci |
|---|---|---|---|
| Kobiety | 1 841 | 19 454 109 | 9,46 |
| Mężczyźni | 5 398 | 18 182 399 | 29,69 |
Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.
| Grupa wieku | Kobiety | Mężczyźni | Razem | Ludność | Na 100 tys. |
|---|---|---|---|---|---|
| 00-04 | 0 | 0 | 0 | 1 631 988 | 0,00 |
| 05-09 | 0 | 1 | 1 | 1 983 572 | 0,05 |
| 10-14 | 0 | 0 | 0 | 2 051 068 | 0,00 |
| 15-19 | 1 | 0 | 1 | 1 909 096 | 0,05 |
| 20-24 | 2 | 4 | 6 | 1 786 731 | 0,34 |
| 25-29 | 5 | 6 | 11 | 2 083 051 | 0,53 |
| 30-34 | 11 | 8 | 19 | 2 573 966 | 0,74 |
| 35-39 | 6 | 15 | 21 | 2 990 800 | 0,70 |
| 40-44 | 19 | 40 | 59 | 3 177 592 | 1,86 |
| 45-49 | 29 | 75 | 104 | 2 929 547 | 3,55 |
| 50-54 | 40 | 132 | 172 | 2 443 343 | 7,04 |
| 55-59 | 82 | 290 | 372 | 2 182 033 | 17,05 |
| 60-64 | 174 | 592 | 766 | 2 343 827 | 32,68 |
| 65-69 | 350 | 1 118 | 1 468 | 2 519 590 | 58,26 |
| 70-74 | 401 | 1 303 | 1 704 | 2 108 909 | 80,80 |
| 75-79 | 323 | 887 | 1 210 | 1 320 176 | 91,65 |
| 80-84 | 202 | 476 | 678 | 784 361 | 86,44 |
| 85+ | 196 | 451 | 647 | 816 858 | 79,21 |
Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.
| Województwo | Zachorowania 2019–2023 | Osobolata | Na 100 tys. rocznie | Przedział ufności 95% | Pozycja |
|---|---|---|---|---|---|
| Świętokrzyskie | 1 499 | 5 967 901 | 25,12 | 23,88 – 26,42 | 1/16 |
| Pomorskie | 2 947 | 11 778 790 | 25,02 | 24,13 – 25,94 | 2/16 |
| Kujawsko-pomorskie | 2 458 | 10 124 522 | 24,28 | 23,34 – 25,26 | 3/16 |
| Lubuskie | 1 171 | 4 945 407 | 23,68 | 22,36 – 25,07 | 4/16 |
| Zachodniopomorskie | 1 942 | 8 279 693 | 23,45 | 22,43 – 24,52 | 5/16 |
| Dolnośląskie | 3 312 | 14 473 582 | 22,88 | 22,12 – 23,68 | 6/16 |
| Lubelskie | 2 241 | 10 239 161 | 21,89 | 21,00 – 22,81 | 7/16 |
| Śląskie | 4 445 | 21 972 511 | 20,23 | 19,64 – 20,83 | 8/16 |
| Opolskie | 942 | 4 766 219 | 19,76 | 18,54 – 21,07 | 9/16 |
| Warmińsko-mazurskie | 1 278 | 6 907 398 | 18,50 | 17,52 – 19,54 | 10/16 |
| Podlaskie | 1 014 | 5 765 235 | 17,59 | 16,54 – 18,70 | 11/16 |
| Wielkopolskie | 2 884 | 17 487 355 | 16,49 | 15,90 – 17,10 | 12/16 |
| Łódzkie | 1 898 | 12 006 543 | 15,81 | 15,11 – 16,54 | 13/16 |
| Podkarpackie | 1 492 | 10 460 036 | 14,26 | 13,56 – 15,01 | 14/16 |
| Małopolskie | 2 358 | 17 132 609 | 13,76 | 13,22 – 14,33 | 15/16 |
| Mazowieckie | 3 515 | 27 474 717 | 12,79 | 12,38 – 13,22 | 16/16 |
Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.
Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.
Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 380, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.
| Powiat | Województwo | Zachorowania 2019–2023 | Osobolata | Na 100 tys. rocznie | Przedział ufności 95% |
|---|---|---|---|---|---|
| Grudziądz (miasto na prawach powiatu) | kujawsko-pomorskie | 239 | 454 040 | 52,64 | 46,38 – 59,75 |
| Gorzów Wielkopolski (miasto na prawach powiatu) | lubuskie | 237 | 593 829 | 39,91 | 35,14 – 45,32 |
| powiat kołobrzeski | zachodniopomorskie | 152 | 388 533 | 39,12 | 33,38 – 45,85 |
| powiat kamiennogórski | dolnośląskie | 81 | 207 405 | 39,05 | 31,43 – 48,53 |
| Słupsk (miasto na prawach powiatu) | pomorskie | 162 | 437 729 | 37,01 | 31,73 – 43,16 |
| powiat strzelecko-drezdenecki | lubuskie | 88 | 237 996 | 36,98 | 30,02 – 45,55 |
| Sopot (miasto na prawach powiatu) | pomorskie | 61 | 165 766 | 36,80 | 28,65 – 47,26 |
| Jelenia Góra (miasto na prawach powiatu) | dolnośląskie | 140 | 384 087 | 36,45 | 30,89 – 43,01 |
| Jaworzno (miasto na prawach powiatu) | śląskie | 158 | 443 015 | 35,66 | 30,52 – 41,67 |
| powiat sejneński | podlaskie | 33 | 95 619 | 34,51 | 24,58 – 48,46 |
| powiat kościerski | pomorskie | 124 | 361 734 | 34,28 | 28,75 – 40,87 |
| powiat gorzowski | lubuskie | 124 | 364 590 | 34,01 | 28,53 – 40,55 |
| powiat nowosolski | lubuskie | 142 | 417 671 | 34,00 | 28,85 – 40,07 |
| Bielsko-Biała (miasto na prawach powiatu) | śląskie | 283 | 840 853 | 33,66 | 29,96 – 37,81 |
| Koszalin (miasto na prawach powiatu) | zachodniopomorskie | 177 | 527 870 | 33,53 | 28,94 – 38,85 |
| powiat buski | świętokrzyskie | 116 | 346 545 | 33,47 | 27,91 – 40,14 |
| Gdańsk (miasto na prawach powiatu) | pomorskie | 802 | 2 417 436 | 33,18 | 30,96 – 35,55 |
| powiat puławski | lubelskie | 181 | 546 719 | 33,11 | 28,62 – 38,29 |
| Toruń (miasto na prawach powiatu) | kujawsko-pomorskie | 327 | 987 821 | 33,10 | 29,70 – 36,89 |
| Opole (miasto na prawach powiatu) | opolskie | 205 | 634 885 | 32,29 | 28,16 – 37,02 |
Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 12,04 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.
To druga liczba i mierzy co innego. Powyżej stoi zapadalność: ile zachorowań zgłoszono do rejestru. Tutaj stoi leczenie: ile hospitalizacji zabiegowych rozliczył NFZ i w ilu podmiotach. Tych dwóch liczb nie wolno od siebie odejmować. Nie da się z nich policzyć, ilu chorych nie dostało operacji: jednostką NFZ jest hospitalizacja, nie pacjent, okres jest inny, a przypisanie kategorii NFZ do kodu ICD-10 robimy po nazwie narządu, bo NFZ nie publikuje listy kodów wchodzących do swojej kategorii.
Kategoria NFZ: „NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY PĘCHERZA MOCZOWEGO”. W 2025 r. NFZ rozliczył 2 054 hospitalizacji zabiegowych w 133 podmiotach. Próg z załącznika 3c to 30 zabiegów rocznie; osiągnęło go 18 podmiotów, które wykonały 821 zabiegów, czyli 40,0 proc. wszystkich.
„Powyżej progu” opisuje liczbę zabiegów, nie rozliczenie — część podmiotów poniżej progu ma współczynnik korygujący, a część powyżej go nie ma.
C00 Nowotwór złośliwy wargi · C01 Nowotwór złośliwy nasady języka · C02 Nowotwór złośliwy innych i nieokreślonych części języka · C03 Nowotwór złośliwy dziąsła · C04 Nowotwór złośliwy dna jamy ustnej · C05 Nowotwór złośliwy podniebienia · C06 Nowotwór złośliwy innych i nieokreślonych części jamy ustnej · C07 Nowotwór złośliwy ślinianki przyusznej · C08 Nowotwór złośliwy innych i nieokreślonych dużych gruczołów ślinowych · C09 Nowotwór złośliwy migdałka · C10 Nowotwór złośliwy części ustnej gardła · C11 Nowotwór złośliwy części nosowej gardła · C12 Nowotwór złośliwy zachyłka gruszkowatego · C13 Nowotwór złośliwy części krtaniowej gardła · C14 Nowotwór złośliwy o innym i nieokreślonym umiejscowieniu w obrębie wargi, jamy ustnej i gardła · C15 Nowotwór złośliwy przełyku · C16 Nowotwór złośliwy żołądka · C17 Nowotwór złośliwy jelita cienkiego · C18 Nowotwór złośliwy jelita grubego · C19 Nowotwór złośliwy zgięcia esiczo-odbytniczego · C20 Nowotwór złośliwy odbytnicy · C21 Nowotwór złośliwy odbytu i kanału odbytu · C22 Nowotwór złośliwy wątroby i przewodów żółciowych wewnątrzwątrobowych · C23 Nowotwór złośliwy pęcherzyka żółciowego · wszystkie