Nowotwór złośliwy nerki z wyjątkiem miedniczki nerkowej (C64): zachorowania w Polsce

Grupa C64–C68: Nowotwory złośliwe układu moczowego · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023; NFZ: zabiegi 2025 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 5 938 zachorowań z kodem C64 (nowotwór złośliwy nerki z wyjątkiem miedniczki nerkowej) — 15,78 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 4 021 zachorowanie rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 33 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 75-79: 59,46 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 5 938 zachorowań — 8. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C64 ma 8. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (5 938 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 15,78 na 100 tys. mieszkańców — 8. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C64 ma 8. najwyższą zapadalność surową (15,78 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 33 % — 50. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C64 wzrosła o 33 proc. To 50. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 38,0 % zgłoszeń — 73. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C64 ma 26. najniższy udział kobiet (38,0 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 59,9 % zgłoszeń — 40. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C64 ma 40. najwyższy udział osób po 65. roku życia (59,9 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 380 z 380 powiatów — 1. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C64 ma najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (380 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	5 938 zachorowań	323	8/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	15,78 na 100 tys. mieszkańców	0,86	8/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	33 %	36	50/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	38,0 % zgłoszeń	46,8	73/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	59,9 % zgłoszeń	56,4	40/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	380 z 380 powiatów	331	1/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	3 856	10,08	3,24 %
2001	3 924	10,26	3,22 %
2002	4 165	10,90	3,32 %
2003	4 149	10,86	3,25 %
2004	4 013	10,51	3,10 %
2005	4 286	11,23	3,14 %
2006	4 301	11,28	3,15 %
2007	4 406	11,56	3,14 %
2008	4 616	12,10	3,23 %
2009	5 036	13,19	3,41 %
2010	4 864	12,62	3,34 %
2011	4 797	12,45	3,20 %
2012	5 074	13,17	3,21 %
2013	5 341	13,87	3,33 %
2014	5 186	13,48	3,15 %
2015	5 439	14,15	3,21 %
2016	5 419	14,10	3,19 %
2017	5 506	14,33	3,24 %
2018	5 485	14,28	3,16 %
2019	5 416	14,11	3,06 %
2020	4 592	12,06	3,06 %
2021	5 168	13,63	2,97 %
2022	5 583	14,78	3,02 %
2023	5 938	15,78	3,08 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	2 254	19 454 109	11,59
Mężczyźni	3 684	18 182 399	20,26

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	12	16	28	1 631 988	1,72
05-09	9	7	16	1 983 572	0,81
10-14	3	0	3	2 051 068	0,15
15-19	4	3	7	1 909 096	0,37
20-24	2	2	4	1 786 731	0,22
25-29	6	2	8	2 083 051	0,38
30-34	19	23	42	2 573 966	1,63
35-39	35	55	90	2 990 800	3,01
40-44	52	101	153	3 177 592	4,81
45-49	95	211	306	2 929 547	10,45
50-54	140	303	443	2 443 343	18,13
55-59	155	351	506	2 182 033	23,19
60-64	263	513	776	2 343 827	33,11
65-69	429	729	1 158	2 519 590	45,96
70-74	435	701	1 136	2 108 909	53,87
75-79	330	455	785	1 320 176	59,46
80-84	166	150	316	784 361	40,29
85+	99	62	161	816 858	19,71

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Kujawsko-pomorskie	1 871	10 124 522	18,48	17,66 – 19,34	1/16
Lubelskie	1 821	10 239 161	17,78	16,99 – 18,62	2/16
Lubuskie	859	4 945 407	17,37	16,25 – 18,57	3/16
Świętokrzyskie	987	5 967 901	16,54	15,54 – 17,60	4/16
Pomorskie	1 824	11 778 790	15,49	14,79 – 16,21	5/16
Podlaskie	872	5 765 235	15,13	14,15 – 16,16	6/16
Wielkopolskie	2 558	17 487 355	14,63	14,07 – 15,21	7/16
Dolnośląskie	2 090	14 473 582	14,44	13,83 – 15,07	8/16
Podkarpackie	1 497	10 460 036	14,31	13,60 – 15,06	9/16
Śląskie	3 061	21 972 511	13,93	13,45 – 14,43	10/16
Opolskie	663	4 766 219	13,91	12,89 – 15,01	11/16
Warmińsko-mazurskie	895	6 907 398	12,96	12,14 – 13,83	12/16
Zachodniopomorskie	1 067	8 279 693	12,89	12,14 – 13,68	13/16
Łódzkie	1 452	12 006 543	12,09	11,49 – 12,73	14/16
Mazowieckie	3 237	27 474 717	11,78	11,38 – 12,19	15/16
Małopolskie	1 943	17 132 609	11,34	10,85 – 11,86	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.

Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 380, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.

Powiat	Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%
Słupsk (miasto na prawach powiatu)	pomorskie	146	437 729	33,35	28,37 – 39,22
powiat włoszczowski	świętokrzyskie	60	218 928	27,41	21,29 – 35,27
Grudziądz (miasto na prawach powiatu)	kujawsko-pomorskie	124	454 040	27,31	22,91 – 32,56
Gorzów Wielkopolski (miasto na prawach powiatu)	lubuskie	144	593 829	24,25	20,60 – 28,55
Sosnowiec (miasto na prawach powiatu)	śląskie	222	962 381	23,07	20,23 – 26,31
Zamość (miasto na prawach powiatu)	lubelskie	68	300 588	22,62	17,85 – 28,68
powiat wąbrzeski	kujawsko-pomorskie	37	165 619	22,34	16,21 – 30,79
powiat nowosolski	lubuskie	92	417 671	22,03	17,96 – 27,01
Rzeszów (miasto na prawach powiatu)	podkarpackie	216	981 405	22,01	19,26 – 25,15
powiat tucholski	kujawsko-pomorskie	52	237 069	21,93	16,73 – 28,76
powiat strzeliński	dolnośląskie	46	212 103	21,69	16,26 – 28,92
powiat puławski	lubelskie	118	546 719	21,58	18,02 – 25,84
powiat zielonogórski	lubuskie	81	375 646	21,56	17,35 – 26,80
powiat kościerski	pomorskie	78	361 734	21,56	17,28 – 26,91
Suwałki (miasto na prawach powiatu)	podlaskie	74	344 626	21,47	17,11 – 26,95
powiat chodzieski	wielkopolskie	49	229 734	21,33	16,14 – 28,19
powiat milicki	dolnośląskie	38	180 645	21,04	15,33 – 28,87
powiat strzelecko-drezdenecki	lubuskie	50	237 996	21,01	15,94 – 27,69
Włocławek (miasto na prawach powiatu)	kujawsko-pomorskie	109	521 507	20,90	17,33 – 25,21
Bydgoszcz (miasto na prawach powiatu)	kujawsko-pomorskie	349	1 677 756	20,80	18,73 – 23,10

Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 7,82 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.

Leczenie zabiegowe: w ilu szpitalach (2025)

To druga liczba i mierzy co innego. Powyżej stoi zapadalność: ile zachorowań zgłoszono do rejestru. Tutaj stoi leczenie: ile hospitalizacji zabiegowych rozliczył NFZ i w ilu podmiotach. Tych dwóch liczb nie wolno od siebie odejmować. Nie da się z nich policzyć, ilu chorych nie dostało operacji: jednostką NFZ jest hospitalizacja, nie pacjent, okres jest inny, a przypisanie kategorii NFZ do kodu ICD-10 robimy po nazwie narządu, bo NFZ nie publikuje listy kodów wchodzących do swojej kategorii.

Kategoria NFZ: „NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY NERKI”. W 2025 r. NFZ rozliczył 6 802 hospitalizacji zabiegowych w 171 podmiotach. Próg z załącznika 3c to 50 zabiegów rocznie; osiągnęło go 54 podmiotów, które wykonały 4 793 zabiegów, czyli 70,5 proc. wszystkich.

„Powyżej progu” opisuje liczbę zabiegów, nie rozliczenie — część podmiotów poniżej progu ma współczynnik korygujący, a część powyżej go nie ma.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory