Nowotwór złośliwy tkanki łącznej i innych tkanek miękkich (C49): zachorowania w Polsce

Grupa C45–C49: Nowotwory złośliwe mezotelium i tkanek miękkich · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 1 152 zachorowania z kodem C49 (nowotwór złośliwy tkanki łącznej i innych tkanek miękkich) — 3,06 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 589 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 85 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 80-84: 9,05 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 1 152 zachorowań — 29. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C49 ma 29. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (1 152 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 3,06 na 100 tys. mieszkańców — 29. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C49 ma 29. najwyższą zapadalność surową (3,06 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 85 % — 32. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C49 wzrosła o 85 proc. To 32. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 50,0 % zgłoszeń — 39. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C49 ma 39. najwyższy udział kobiet (50,0 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 42,5 % zgłoszeń — 81. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C49 ma 18. najniższy udział osób po 65. roku życia (42,5 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 379 z 380 powiatów — 23. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C49 ma 23. najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (379 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	1 152 zachorowań	323	29/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	3,06 na 100 tys. mieszkańców	0,86	29/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	85 %	36	32/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	50,0 % zgłoszeń	46,8	39/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	42,5 % zgłoszeń	56,4	81/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	379 z 380 powiatów	331	23/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	561	1,47	0,47 %
2001	593	1,55	0,49 %
2002	555	1,45	0,44 %
2003	600	1,57	0,47 %
2004	634	1,66	0,49 %
2005	644	1,69	0,47 %
2006	652	1,71	0,48 %
2007	688	1,81	0,49 %
2008	712	1,87	0,50 %
2009	652	1,71	0,44 %
2010	737	1,91	0,51 %
2011	682	1,77	0,46 %
2012	769	2,00	0,49 %
2013	766	1,99	0,48 %
2014	734	1,91	0,45 %
2015	910	2,37	0,54 %
2016	939	2,44	0,55 %
2017	913	2,38	0,54 %
2018	894	2,33	0,52 %
2019	992	2,58	0,56 %
2020	931	2,44	0,62 %
2021	1 199	3,16	0,69 %
2022	1 171	3,10	0,63 %
2023	1 152	3,06	0,60 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	576	19 454 109	2,96
Mężczyźni	576	18 182 399	3,17

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	5	11	16	1 631 988	0,98
05-09	6	7	13	1 983 572	0,66
10-14	10	12	22	2 051 068	1,07
15-19	9	10	19	1 909 096	1,00
20-24	7	17	24	1 786 731	1,34
25-29	10	12	22	2 083 051	1,06
30-34	26	27	53	2 573 966	2,06
35-39	30	26	56	2 990 800	1,87
40-44	41	33	74	3 177 592	2,33
45-49	35	48	83	2 929 547	2,83
50-54	31	27	58	2 443 343	2,37
55-59	52	48	100	2 182 033	4,58
60-64	62	60	122	2 343 827	5,21
65-69	60	56	116	2 519 590	4,60
70-74	63	79	142	2 108 909	6,73
75-79	60	42	102	1 320 176	7,73
80-84	35	36	71	784 361	9,05
85+	34	25	59	816 858	7,22

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Łódzkie	469	12 006 543	3,91	3,57 – 4,28	1/16
Podkarpackie	386	10 460 036	3,69	3,34 – 4,08	2/16
Dolnośląskie	491	14 473 582	3,39	3,11 – 3,71	3/16
Małopolskie	554	17 132 609	3,23	2,98 – 3,51	4/16
Opolskie	152	4 766 219	3,19	2,72 – 3,74	5/16
Warmińsko-mazurskie	211	6 907 398	3,05	2,67 – 3,50	6/16
Kujawsko-pomorskie	292	10 124 522	2,88	2,57 – 3,23	7/16
Lubuskie	141	4 945 407	2,85	2,42 – 3,36	8/16
Podlaskie	161	5 765 235	2,79	2,39 – 3,26	9/16
Zachodniopomorskie	221	8 279 693	2,67	2,34 – 3,05	10/16
Pomorskie	310	11 778 790	2,63	2,35 – 2,94	11/16
Wielkopolskie	455	17 487 355	2,60	2,37 – 2,85	12/16
Świętokrzyskie	155	5 967 901	2,60	2,22 – 3,04	12/16
Lubelskie	256	10 239 161	2,50	2,21 – 2,83	14/16
Śląskie	534	21 972 511	2,43	2,23 – 2,65	15/16
Mazowieckie	657	27 474 717	2,39	2,22 – 2,58	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.

1 z 380 powiatów nie ma w zbiorze żadnego wiersza z tym kodem w latach 2019–2023. Nie piszemy tam zera: plik ma osobno 121 238 wierszy z jawnym zerem, więc brak wiersza znaczy w nim coś innego.

Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 379, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.

Powiat	Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%
Jelenia Góra (miasto na prawach powiatu)	dolnośląskie	25	384 087	6,51	4,41 – 9,61
Rzeszów (miasto na prawach powiatu)	podkarpackie	62	981 405	6,32	4,93 – 8,10
powiat wschowski	lubuskie	11	189 173	5,81	3,25 – 10,41
powiat łódzki wschodni	łódzkie	21	368 925	5,69	3,72 – 8,70
powiat strzeliński	dolnośląskie	12	212 103	5,66	3,24 – 9,89
Kalisz (miasto na prawach powiatu)	wielkopolskie	27	478 599	5,64	3,88 – 8,21
powiat sejneński	podlaskie	5	95 619	5,23	2,23 – 12,24
powiat ostrzeszowski	wielkopolskie	14	274 666	5,10	3,04 – 8,56
powiat tarnobrzeski	podkarpackie	13	258 622	5,03	2,94 – 8,60
powiat przeworski	podkarpackie	19	383 374	4,96	3,17 – 7,74
powiat świdwiński	zachodniopomorskie	11	222 181	4,95	2,76 – 8,87
Piotrków Trybunalski (miasto na prawach powiatu)	łódzkie	17	344 417	4,94	3,08 – 7,91
powiat opoczyński	łódzkie	18	366 756	4,91	3,10 – 7,76
Krosno (miasto na prawach powiatu)	podkarpackie	11	224 525	4,90	2,74 – 8,77
powiat kamieński	zachodniopomorskie	11	225 565	4,88	2,72 – 8,73
Leszno (miasto na prawach powiatu)	wielkopolskie	15	307 651	4,88	2,95 – 8,05
powiat sanocki	podkarpackie	22	457 147	4,81	3,18 – 7,29
Łódź (miasto na prawach powiatu)	łódzkie	160	3 328 263	4,81	4,12 – 5,61
powiat rypiński	kujawsko-pomorskie	10	209 850	4,77	2,59 – 8,77
Skierniewice (miasto na prawach powiatu)	łódzkie	11	231 314	4,76	2,66 – 8,52

Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 14,77 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory