Nowotwór złośliwy przestrzeni zaotrzewnowej i otrzewnej (C48): zachorowania w Polsce

Grupa C45–C49: Nowotwory złośliwe mezotelium i tkanek miękkich · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 162 zachorowania z kodem C48 (nowotwór złośliwy przestrzeni zaotrzewnowej i otrzewnej) — 0,43 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 203 zachorowania rocznie, liczba zgłoszeń spadła o 11 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 80-84: 1,53 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 162 zachorowań — 68. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C48 ma 31. najmniejszą liczbę zgłoszonych zachorowań (162 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,43 na 100 tys. mieszkańców — 68. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C48 ma 31. najniższą zapadalność surową (0,43 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: -11 % — 79. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C48 spadła o 11 proc. To 79. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 55,6 % zgłoszeń — 25. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C48 ma 25. najwyższy udział kobiet (55,6 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 48,8 % zgłoszeń — 66. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C48 ma 33. najniższy udział osób po 65. roku życia (48,8 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 286 z 380 powiatów — 64. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C48 ma 35. najwęższy zasięg geograficzny zgłoszeń (286 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	162 zachorowań	323	68/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,43 na 100 tys. mieszkańców	0,86	68/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	-11 %	36	79/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	55,6 % zgłoszeń	46,8	25/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	48,8 % zgłoszeń	56,4	66/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	286 z 380 powiatów	331	64/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	226	0,59	0,19 %
2001	218	0,57	0,18 %
2002	215	0,56	0,17 %
2003	174	0,46	0,14 %
2004	183	0,48	0,14 %
2005	156	0,41	0,11 %
2006	170	0,45	0,12 %
2007	146	0,38	0,10 %
2008	163	0,43	0,11 %
2009	191	0,50	0,13 %
2010	171	0,44	0,12 %
2011	166	0,43	0,11 %
2012	179	0,46	0,11 %
2013	193	0,50	0,12 %
2014	161	0,42	0,10 %
2015	168	0,44	0,10 %
2016	181	0,47	0,11 %
2017	172	0,45	0,10 %
2018	168	0,44	0,10 %
2019	178	0,46	0,10 %
2020	176	0,46	0,12 %
2021	204	0,54	0,12 %
2022	185	0,49	0,10 %
2023	162	0,43	0,08 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	90	19 454 109	0,46
Mężczyźni	72	18 182 399	0,40

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	2	2	4	1 631 988	0,25
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	2	2	2 051 068	0,10
15-19	0	0	0	1 909 096	0,00
20-24	0	1	1	1 786 731	0,06
25-29	1	1	2	2 083 051	0,10
30-34	1	1	2	2 573 966	0,08
35-39	3	3	6	2 990 800	0,20
40-44	5	5	10	3 177 592	0,31
45-49	8	6	14	2 929 547	0,48
50-54	11	1	12	2 443 343	0,49
55-59	6	5	11	2 182 033	0,50
60-64	11	8	19	2 343 827	0,81
65-69	11	14	25	2 519 590	0,99
70-74	8	9	17	2 108 909	0,81
75-79	13	7	20	1 320 176	1,51
80-84	6	6	12	784 361	1,53
85+	4	1	5	816 858	0,61

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Zachodniopomorskie	60	8 279 693	0,72	0,56 – 0,93	1/16
Lubuskie	33	4 945 407	0,67	0,48 – 0,94	2/16
Warmińsko-mazurskie	42	6 907 398	0,61	0,45 – 0,82	3/16
Kujawsko-pomorskie	58	10 124 522	0,57	0,44 – 0,74	4/16
Łódzkie	69	12 006 543	0,57	0,45 – 0,73	4/16
Dolnośląskie	81	14 473 582	0,56	0,45 – 0,70	6/16
Śląskie	115	21 972 511	0,52	0,44 – 0,63	7/16
Podkarpackie	53	10 460 036	0,51	0,39 – 0,66	8/16
Podlaskie	28	5 765 235	0,49	0,34 – 0,70	9/16
Mazowieckie	123	27 474 717	0,45	0,38 – 0,53	10/16
Wielkopolskie	78	17 487 355	0,45	0,36 – 0,56	10/16
Świętokrzyskie	26	5 967 901	0,44	0,30 – 0,64	12/16
Pomorskie	43	11 778 790	0,37	0,27 – 0,49	13/16
Lubelskie	32	10 239 161	0,31	0,22 – 0,44	14/16
Małopolskie	52	17 132 609	0,30	0,23 – 0,40	15/16
Opolskie	12	4 766 219	0,25	0,14 – 0,44	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 905. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory