Nowotwór złośliwy grasicy (C37): zachorowania w Polsce

Grupa C30–C39: Nowotwory złośliwe układu oddechowego i narządów klatki piersiowej · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 136 zachorowań z kodem C37 (nowotwór złośliwy grasicy) — 0,36 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 44 zachorowania rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 171 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 65-69: 1,03 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 136 zachorowań — 75. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C37 ma 24. najmniejszą liczbę zgłoszonych zachorowań (136 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,36 na 100 tys. mieszkańców — 75. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C37 ma 24. najniższą zapadalność surową (0,36 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 171 % — 18. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C37 wzrosła o 171 proc. To 18. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 56,6 % zgłoszeń — 22. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C37 ma 22. najwyższy udział kobiet (56,6 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 46,3 % zgłoszeń — 70. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C37 ma 29. najniższy udział osób po 65. roku życia (46,3 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 247 z 380 powiatów — 73. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C37 ma 26. najwęższy zasięg geograficzny zgłoszeń (247 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	136 zachorowań	323	75/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,36 na 100 tys. mieszkańców	0,86	75/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	171 %	36	18/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	56,6 % zgłoszeń	46,8	22/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	46,3 % zgłoszeń	56,4	70/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	247 z 380 powiatów	331	73/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	37	0,10	0,03 %
2001	48	0,13	0,04 %
2002	39	0,10	0,03 %
2003	44	0,12	0,03 %
2004	51	0,13	0,04 %
2005	42	0,11	0,03 %
2006	37	0,10	0,03 %
2007	46	0,12	0,03 %
2008	52	0,14	0,04 %
2009	44	0,12	0,03 %
2010	58	0,15	0,04 %
2011	51	0,13	0,03 %
2012	61	0,16	0,04 %
2013	60	0,16	0,04 %
2014	68	0,18	0,04 %
2015	97	0,25	0,06 %
2016	117	0,30	0,07 %
2017	105	0,27	0,06 %
2018	106	0,28	0,06 %
2019	106	0,28	0,06 %
2020	82	0,22	0,05 %
2021	132	0,35	0,08 %
2022	137	0,36	0,07 %
2023	136	0,36	0,07 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	77	19 454 109	0,40
Mężczyźni	59	18 182 399	0,32

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	1	0	1	2 051 068	0,05
15-19	0	1	1	1 909 096	0,05
20-24	1	1	2	1 786 731	0,11
25-29	0	1	1	2 083 051	0,05
30-34	2	1	3	2 573 966	0,12
35-39	6	1	7	2 990 800	0,23
40-44	2	4	6	3 177 592	0,19
45-49	7	2	9	2 929 547	0,31
50-54	7	4	11	2 443 343	0,45
55-59	9	6	15	2 182 033	0,69
60-64	5	12	17	2 343 827	0,73
65-69	14	12	26	2 519 590	1,03
70-74	13	6	19	2 108 909	0,90
75-79	8	4	12	1 320 176	0,91
80-84	2	1	3	784 361	0,38
85+	0	3	3	816 858	0,37

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Pomorskie	57	11 778 790	0,48	0,37 – 0,63	1/16
Kujawsko-pomorskie	48	10 124 522	0,47	0,36 – 0,63	2/16
Łódzkie	50	12 006 543	0,42	0,32 – 0,55	3/16
Mazowieckie	114	27 474 717	0,41	0,35 – 0,50	4/16
Świętokrzyskie	23	5 967 901	0,39	0,26 – 0,58	5/16
Opolskie	18	4 766 219	0,38	0,24 – 0,60	6/16
Podkarpackie	36	10 460 036	0,34	0,25 – 0,48	7/16
Lubelskie	31	10 239 161	0,30	0,21 – 0,43	8/16
Dolnośląskie	40	14 473 582	0,28	0,20 – 0,38	9/16
Śląskie	62	21 972 511	0,28	0,22 – 0,36	9/16
Podlaskie	14	5 765 235	0,24	0,14 – 0,41	11/16
Warmińsko-mazurskie	16	6 907 398	0,23	0,14 – 0,38	12/16
Małopolskie	38	17 132 609	0,22	0,16 – 0,30	13/16
Lubuskie	10	4 945 407	0,20	0,11 – 0,37	14/16
Zachodniopomorskie	14	8 279 693	0,17	0,10 – 0,28	15/16
Wielkopolskie	22	17 487 355	0,13	0,08 – 0,19	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 593. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory