Nowotwór złośliwy oskrzela i płuca (C34): zachorowania w Polsce

Grupa C30–C39: Nowotwory złośliwe układu oddechowego i narządów klatki piersiowej · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023; NFZ: zabiegi 2025 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 21 045 zachorowań z kodem C34 (nowotwór złośliwy oskrzela i płuca) — 55,92 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 20 425 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 2 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 70-74: 259,00 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 21 045 zachorowań — 3. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C34 ma 3. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (21 045 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 55,92 na 100 tys. mieszkańców — 3. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C34 ma 3. najwyższą zapadalność surową (55,92 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 2 % — 71. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C34 wzrosła o 2 proc. To 71. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 41,8 % zgłoszeń — 66. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C34 ma 33. najniższy udział kobiet (41,8 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 75,9 % zgłoszeń — 17. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C34 ma 17. najwyższy udział osób po 65. roku życia (75,9 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 380 z 380 powiatów — 1. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C34 ma najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (380 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	21 045 zachorowań	323	3/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	55,92 na 100 tys. mieszkańców	0,86	3/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	2 %	36	71/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	41,8 % zgłoszeń	46,8	66/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	75,9 % zgłoszeń	56,4	17/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	380 z 380 powiatów	331	1/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	19 940	52,13	16,78 %
2001	19 963	52,20	16,36 %
2002	20 372	53,30	16,26 %
2003	20 861	54,62	16,36 %
2004	20 991	54,99	16,23 %
2005	21 206	55,58	15,54 %
2006	21 320	55,92	15,61 %
2007	21 356	56,03	15,22 %
2008	21 219	55,64	14,85 %
2009	21 706	56,87	14,71 %
2010	21 324	55,34	14,66 %
2011	21 356	55,41	14,26 %
2012	22 377	58,07	14,14 %
2013	21 944	57,00	13,67 %
2014	22 423	58,27	13,62 %
2015	22 509	58,56	13,28 %
2016	22 761	59,22	13,41 %
2017	21 998	57,24	12,93 %
2018	21 859	56,91	12,60 %
2019	22 651	59,01	12,78 %
2020	18 971	49,81	12,65 %
2021	20 658	54,50	11,88 %
2022	20 902	55,35	11,29 %
2023	21 045	55,92	10,91 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	8 791	19 454 109	45,19
Mężczyźni	12 254	18 182 399	67,39

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	1	0	1	1 983 572	0,05
10-14	0	2	2	2 051 068	0,10
15-19	1	1	2	1 909 096	0,10
20-24	3	1	4	1 786 731	0,22
25-29	8	3	11	2 083 051	0,53
30-34	9	17	26	2 573 966	1,01
35-39	17	27	44	2 990 800	1,47
40-44	34	67	101	3 177 592	3,18
45-49	106	143	249	2 929 547	8,50
50-54	210	321	531	2 443 343	21,73
55-59	482	767	1 249	2 182 033	57,24
60-64	1 126	1 726	2 852	2 343 827	121,68
65-69	2 057	2 914	4 971	2 519 590	197,29
70-74	2 380	3 082	5 462	2 108 909	259,00
75-79	1 464	1 839	3 303	1 320 176	250,19
80-84	547	843	1 390	784 361	177,21
85+	346	501	847	816 858	103,69

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Kujawsko-pomorskie	7 930	10 124 522	78,32	76,62 – 80,07	1/16
Warmińsko-mazurskie	4 772	6 907 398	69,09	67,15 – 71,07	2/16
Pomorskie	7 477	11 778 790	63,48	62,06 – 64,93	3/16
Dolnośląskie	9 116	14 473 582	62,98	61,70 – 64,29	4/16
Świętokrzyskie	3 723	5 967 901	62,38	60,41 – 64,42	5/16
Zachodniopomorskie	4 862	8 279 693	58,72	57,09 – 60,40	6/16
Łódzkie	6 911	12 006 543	57,56	56,22 – 58,93	7/16
Śląskie	12 632	21 972 511	57,49	56,50 – 58,50	8/16
Wielkopolskie	9 365	17 487 355	53,55	52,48 – 54,65	9/16
Lubelskie	5 223	10 239 161	51,01	49,65 – 52,41	10/16
Mazowieckie	13 874	27 474 717	50,50	49,66 – 51,34	11/16
Opolskie	2 400	4 766 219	50,35	48,38 – 52,41	12/16
Lubuskie	2 363	4 945 407	47,78	45,89 – 49,75	13/16
Podlaskie	2 469	5 765 235	42,83	41,17 – 44,55	14/16
Małopolskie	6 961	17 132 609	40,63	39,69 – 41,60	15/16
Podkarpackie	4 149	10 460 036	39,67	38,48 – 40,89	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.

Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 380, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.

Powiat	Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%
powiat kwidzyński	pomorskie	559	406 411	137,55	126,61 – 149,42
powiat inowrocławski	kujawsko-pomorskie	723	770 006	93,90	87,30 – 100,99
Włocławek (miasto na prawach powiatu)	kujawsko-pomorskie	476	521 507	91,27	83,44 – 99,85
Bydgoszcz (miasto na prawach powiatu)	kujawsko-pomorskie	1 530	1 677 756	91,19	86,74 – 95,88
Jelenia Góra (miasto na prawach powiatu)	dolnośląskie	341	384 087	88,78	79,85 – 98,71
Słupsk (miasto na prawach powiatu)	pomorskie	387	437 729	88,41	80,03 – 97,66
powiat nowomiejski	warmińsko-mazurskie	187	213 284	87,68	75,98 – 101,17
powiat lidzbarski	warmińsko-mazurskie	171	196 096	87,20	75,08 – 101,28
Chorzów (miasto na prawach powiatu)	śląskie	449	517 991	86,68	79,03 – 95,07
powiat będziński	śląskie	631	732 154	86,18	79,72 – 93,17
Grudziądz (miasto na prawach powiatu)	kujawsko-pomorskie	390	454 040	85,90	77,79 – 94,85
Sosnowiec (miasto na prawach powiatu)	śląskie	826	962 381	85,83	80,17 – 91,88
Wałbrzych (miasto na prawach powiatu)	dolnośląskie	447	521 777	85,67	78,09 – 93,98
powiat nidzicki	warmińsko-mazurskie	133	156 122	85,19	71,89 – 100,94
powiat świecki	kujawsko-pomorskie	403	481 563	83,69	75,91 – 92,26
powiat rypiński	kujawsko-pomorskie	175	209 850	83,39	71,92 – 96,69
powiat węgorzewski	warmińsko-mazurskie	89	107 237	82,99	67,45 – 102,11
powiat strzeliński	dolnośląskie	176	212 103	82,98	71,60 – 96,17
Dąbrowa Górnicza (miasto na prawach powiatu)	śląskie	477	580 810	82,13	75,08 – 89,83
powiat czarnkowsko-trzcianecki	wielkopolskie	344	424 356	81,06	72,94 – 90,09

Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 4,68 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.

Leczenie zabiegowe: w ilu szpitalach (2025)

To druga liczba i mierzy co innego. Powyżej stoi zapadalność: ile zachorowań zgłoszono do rejestru. Tutaj stoi leczenie: ile hospitalizacji zabiegowych rozliczył NFZ i w ilu podmiotach. Tych dwóch liczb nie wolno od siebie odejmować. Nie da się z nich policzyć, ilu chorych nie dostało operacji: jednostką NFZ jest hospitalizacja, nie pacjent, okres jest inny, a przypisanie kategorii NFZ do kodu ICD-10 robimy po nazwie narządu, bo NFZ nie publikuje listy kodów wchodzących do swojej kategorii.

Kategoria NFZ: „NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY PŁUCA”. W 2025 r. NFZ rozliczył 7 870 hospitalizacji zabiegowych w 43 podmiotach. Próg z załącznika 3c to 70 zabiegów rocznie; osiągnęło go 30 podmiotów, które wykonały 7 613 zabiegów, czyli 96,7 proc. wszystkich.

„Powyżej progu” opisuje liczbę zabiegów, nie rozliczenie — część podmiotów poniżej progu ma współczynnik korygujący, a część powyżej go nie ma.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory