Nowotwór złośliwy innych i niedokładnie określonych narządów układu pokarmowego (C26): zachorowania w Polsce

Grupa C15–C26: Nowotwory złośliwe narządów układu pokarmowego · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 281 zachorowanie z kodem C26 (nowotwór złośliwy innych i niedokładnie określonych narządów układu pokarmowego) — 0,75 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 274 zachorowania rocznie, liczba zgłoszeń spadła o 9 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 85+: 5,26 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 281 zachorowań — 54. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C26 ma 45. najmniejszą liczbę zgłoszonych zachorowań (281 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 0,75 na 100 tys. mieszkańców — 54. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C26 ma 45. najniższą zapadalność surową (0,75 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: -9 % — 78. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C26 spadła o 9 proc. To 78. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 56,6 % zgłoszeń — 23. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C26 ma 23. najwyższy udział kobiet (56,6 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 71,9 % zgłoszeń — 20. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C26 ma 20. najwyższy udział osób po 65. roku życia (71,9 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 319 z 380 powiatów — 55. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C26 ma 44. najwęższy zasięg geograficzny zgłoszeń (319 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	281 zachorowań	323	54/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	0,75 na 100 tys. mieszkańców	0,86	54/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	-9 %	36	78/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	56,6 % zgłoszeń	46,8	23/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	71,9 % zgłoszeń	56,4	20/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	319 z 380 powiatów	331	55/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	276	0,72	0,23 %
2001	275	0,72	0,23 %
2002	262	0,69	0,21 %
2003	293	0,77	0,23 %
2004	264	0,69	0,20 %
2005	281	0,74	0,21 %
2006	335	0,88	0,25 %
2007	284	0,75	0,20 %
2008	310	0,81	0,22 %
2009	322	0,84	0,22 %
2010	296	0,77	0,20 %
2011	279	0,72	0,19 %
2012	257	0,67	0,16 %
2013	219	0,57	0,14 %
2014	226	0,59	0,14 %
2015	216	0,56	0,13 %
2016	221	0,58	0,13 %
2017	187	0,49	0,11 %
2018	230	0,60	0,13 %
2019	222	0,58	0,13 %
2020	188	0,49	0,13 %
2021	241	0,64	0,14 %
2022	314	0,83	0,17 %
2023	281	0,75	0,15 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	159	19 454 109	0,82
Mężczyźni	122	18 182 399	0,67

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	0	0	2 051 068	0,00
15-19	1	0	1	1 909 096	0,05
20-24	0	0	0	1 786 731	0,00
25-29	0	0	0	2 083 051	0,00
30-34	0	3	3	2 573 966	0,12
35-39	0	0	0	2 990 800	0,00
40-44	3	3	6	3 177 592	0,19
45-49	9	2	11	2 929 547	0,38
50-54	3	5	8	2 443 343	0,33
55-59	8	10	18	2 182 033	0,82
60-64	19	13	32	2 343 827	1,37
65-69	17	34	51	2 519 590	2,02
70-74	27	11	38	2 108 909	1,80
75-79	30	12	42	1 320 176	3,18
80-84	16	12	28	784 361	3,57
85+	26	17	43	816 858	5,26

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Kujawsko-pomorskie	118	10 124 522	1,17	0,97 – 1,40	1/16
Małopolskie	193	17 132 609	1,13	0,98 – 1,30	2/16
Łódzkie	106	12 006 543	0,88	0,73 – 1,07	3/16
Wielkopolskie	129	17 487 355	0,74	0,62 – 0,88	4/16
Warmińsko-mazurskie	49	6 907 398	0,71	0,54 – 0,94	5/16
Śląskie	152	21 972 511	0,69	0,59 – 0,81	6/16
Dolnośląskie	94	14 473 582	0,65	0,53 – 0,79	7/16
Podkarpackie	64	10 460 036	0,61	0,48 – 0,78	8/16
Podlaskie	33	5 765 235	0,57	0,41 – 0,80	9/16
Mazowieckie	138	27 474 717	0,50	0,43 – 0,59	10/16
Lubuskie	24	4 945 407	0,49	0,33 – 0,72	11/16
Pomorskie	52	11 778 790	0,44	0,34 – 0,58	12/16
Zachodniopomorskie	29	8 279 693	0,35	0,24 – 0,50	13/16
Świętokrzyskie	20	5 967 901	0,34	0,22 – 0,52	14/16
Lubelskie	34	10 239 161	0,33	0,24 – 0,46	15/16
Opolskie	11	4 766 219	0,23	0,13 – 0,41	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Przekroju powiatowego przy tym kodzie nie podajemy. Próg to 2 000 zachorowań w latach 2019–2023, a ten kod ma ich 1 246. Rozbicie takiej liczby na 380 powiatów daje szum, nie daną: na jeden powiat wypadałoby średnio mniej niż kilka przypadków w pięć lat, a kolejność powiatów zmieniałaby się przez losowe wahanie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory