Nowotwór złośliwy innych i nieokreślonych części dróg żółciowych (C24): zachorowania w Polsce

Grupa C15–C26: Nowotwory złośliwe narządów układu pokarmowego · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 988 zachorowań z kodem C24 (nowotwór złośliwy innych i nieokreślonych części dróg żółciowych) — 2,63 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 550 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 59 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 80-84: 11,98 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 988 zachorowań — 32. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C24 ma 32. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (988 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 2,63 na 100 tys. mieszkańców — 32. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C24 ma 32. najwyższą zapadalność surową (2,63 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 59 % — 39. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C24 wzrosła o 59 proc. To 39. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 50,8 % zgłoszeń — 37. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C24 ma 37. najwyższy udział kobiet (50,8 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 69,6 % zgłoszeń — 23. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C24 ma 23. najwyższy udział osób po 65. roku życia (69,6 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 376 z 380 powiatów — 29. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C24 ma 29. najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (376 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	988 zachorowań	323	32/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	2,63 na 100 tys. mieszkańców	0,86	32/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	59 %	36	39/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	50,8 % zgłoszeń	46,8	37/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	69,6 % zgłoszeń	56,4	23/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	376 z 380 powiatów	331	29/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	526	1,38	0,44 %
2001	529	1,38	0,43 %
2002	536	1,40	0,43 %
2003	576	1,51	0,45 %
2004	584	1,53	0,45 %
2005	577	1,51	0,42 %
2006	596	1,56	0,44 %
2007	573	1,50	0,41 %
2008	574	1,51	0,40 %
2009	613	1,61	0,42 %
2010	622	1,61	0,43 %
2011	657	1,70	0,44 %
2012	704	1,83	0,44 %
2013	694	1,80	0,43 %
2014	665	1,73	0,40 %
2015	685	1,78	0,40 %
2016	690	1,80	0,41 %
2017	783	2,04	0,46 %
2018	783	2,04	0,45 %
2019	803	2,09	0,45 %
2020	764	2,01	0,51 %
2021	898	2,37	0,52 %
2022	910	2,41	0,49 %
2023	988	2,63	0,51 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	502	19 454 109	2,58
Mężczyźni	486	18 182 399	2,67

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	0	0	2 051 068	0,00
15-19	0	0	0	1 909 096	0,00
20-24	0	2	2	1 786 731	0,11
25-29	1	0	1	2 083 051	0,05
30-34	1	2	3	2 573 966	0,12
35-39	3	2	5	2 990 800	0,17
40-44	5	10	15	3 177 592	0,47
45-49	9	15	24	2 929 547	0,82
50-54	24	21	45	2 443 343	1,84
55-59	26	45	71	2 182 033	3,25
60-64	60	74	134	2 343 827	5,72
65-69	80	81	161	2 519 590	6,39
70-74	94	97	191	2 108 909	9,06
75-79	78	71	149	1 320 176	11,29
80-84	55	39	94	784 361	11,98
85+	66	27	93	816 858	11,39

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Śląskie	681	21 972 511	3,10	2,88 – 3,34	1/16
Mazowieckie	707	27 474 717	2,57	2,39 – 2,77	2/16
Podkarpackie	267	10 460 036	2,55	2,26 – 2,88	3/16
Łódzkie	288	12 006 543	2,40	2,14 – 2,69	4/16
Dolnośląskie	345	14 473 582	2,38	2,15 – 2,65	5/16
Opolskie	111	4 766 219	2,33	1,93 – 2,80	6/16
Małopolskie	384	17 132 609	2,24	2,03 – 2,48	7/16
Wielkopolskie	386	17 487 355	2,21	2,00 – 2,44	8/16
Kujawsko-pomorskie	223	10 124 522	2,20	1,93 – 2,51	9/16
Lubelskie	205	10 239 161	2,00	1,75 – 2,30	10/16
Warmińsko-mazurskie	135	6 907 398	1,95	1,65 – 2,31	11/16
Zachodniopomorskie	156	8 279 693	1,88	1,61 – 2,20	12/16
Świętokrzyskie	109	5 967 901	1,83	1,51 – 2,20	13/16
Lubuskie	89	4 945 407	1,80	1,46 – 2,21	14/16
Pomorskie	193	11 778 790	1,64	1,42 – 1,89	15/16
Podlaskie	84	5 765 235	1,46	1,18 – 1,80	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.

4 z 380 powiatów nie ma w zbiorze żadnego wiersza z tym kodem w latach 2019–2023. Nie piszemy tam zera: plik ma osobno 121 238 wierszy z jawnym zerem, więc brak wiersza znaczy w nim coś innego.

Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 376, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.

Powiat	Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%
Siemianowice Śląskie (miasto na prawach powiatu)	śląskie	20	323 434	6,18	4,00 – 9,55
powiat będziński	śląskie	45	732 154	6,15	4,59 – 8,22
powiat tucholski	kujawsko-pomorskie	12	237 069	5,06	2,90 – 8,85
powiat oświęcimski	małopolskie	38	752 697	5,05	3,68 – 6,93
powiat lipski	mazowieckie	8	161 937	4,94	2,50 – 9,75
powiat nowodworski (pomorskie)	pomorskie	8	171 376	4,67	2,37 – 9,21
Dąbrowa Górnicza (miasto na prawach powiatu)	śląskie	27	580 810	4,65	3,20 – 6,76
powiat leski	podkarpackie	6	129 070	4,65	2,13 – 10,14
powiat kolbuszowski	podkarpackie	14	308 295	4,54	2,71 – 7,62
Jaworzno (miasto na prawach powiatu)	śląskie	20	443 015	4,51	2,92 – 6,97
Katowice (miasto na prawach powiatu)	śląskie	62	1 421 278	4,36	3,40 – 5,59
powiat sokołowski	mazowieckie	11	257 304	4,28	2,39 – 7,66
Sosnowiec (miasto na prawach powiatu)	śląskie	41	962 381	4,26	3,14 – 5,78
Chorzów (miasto na prawach powiatu)	śląskie	22	517 991	4,25	2,80 – 6,43
powiat oławski	dolnośląskie	16	386 226	4,14	2,55 – 6,73
powiat grudziądzki	kujawsko-pomorskie	8	197 141	4,06	2,06 – 8,01
powiat mikołowski	śląskie	20	497 425	4,02	2,60 – 6,21
powiat strzyżowski	podkarpackie	12	300 303	4,00	2,29 – 6,99
Opole (miasto na prawach powiatu)	opolskie	25	634 885	3,94	2,67 – 5,81
powiat ciechanowski	mazowieckie	17	433 413	3,92	2,45 – 6,28

Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 29,85 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory