Nowotwór złośliwy piersi (C50): zachorowania w Polsce

Grupa C50: Nowotwór złośliwy piersi · Dane: Narodowy Instytut Onkologii im. Marii…, Centrum e-Zdrowia, Rejestr Systemów Ko…, GUS, Bank Danych Lokalnych, „Ludność o…, okres KRN 2000–2023; GUS: ludność 31 XII 2023; NFZ: zabiegi 2025 · aktualizacja 2026-10-02

W 2023 r. do Krajowego Rejestru Nowotworów zgłoszono 21 924 zachorowania z kodem C50 (nowotwór złośliwy piersi) — 58,25 na 100 tys. mieszkańców Polski. Wobec średniej z lat 2000–2004, czyli 12 969 zachorowań rocznie, liczba zgłoszeń wzrosła o 60 proc. Najwyższą zapadalność surową w 2023 r. ma grupa wieku 75-79: 153,84 na 100 tys. osób w tym wieku. To liczby o zachorowaniach, nie o leczeniu: zbiór nie mówi, ilu chorych się leczyło ani z jakim wynikiem.

Liczby

Zachorowania zgłoszone w 2023 r.: 21 924 zachorowań — 2. z 98; mediana 98 kodów: 323Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C50 ma 2. największą liczbę zgłoszonych zachorowań (21 924 wobec 323 zachorowań w medianie wszystkich kodów).
Zapadalność surowa w 2023 r.: 58,25 na 100 tys. mieszkańców — 2. z 98; mediana 98 kodów: 0,86Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C50 ma 2. najwyższą zapadalność surową (58,25 wobec 0,86 na 100 tys. mieszkańców w medianie wszystkich kodów).
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023: 60 % — 38. z 98; mediana 98 kodów: 36Liczba zgłoszeń z kodem C50 wzrosła o 60 proc. To 38. wartość ze 98 kodów; mediana wszystkich kodów to wzrost o 36 proc.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.: 99,1 % zgłoszeń — 11. z 98; mediana 98 kodów: 46,8Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C50 ma 11. najwyższy udział kobiet (99,1 wobec 46,8 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.: 47,4 % zgłoszeń — 67. z 98; mediana 98 kodów: 56,4Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C50 ma 32. najniższy udział osób po 65. roku życia (47,4 wobec 56,4 % zgłoszeń w medianie wszystkich kodów).
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023: 380 z 380 powiatów — 1. z 98; mediana 98 kodów: 331Wśród 98 kodów ICD-10 w tym zbiorze C50 ma najszerszy zasięg geograficzny zgłoszeń (380 wobec 331 z 380 powiatów w medianie wszystkich kodów).

Wskaźnik	Wartość	mediana 98 kodów	Pozycja	Okres
Zachorowania zgłoszone w 2023 r.	21 924 zachorowań	323	2/98	2023
Zapadalność surowa w 2023 r.	58,25 na 100 tys. mieszkańców	0,86	2/98	2023
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023	60 %	36	38/98	2000–2023
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r.	99,1 % zgłoszeń	46,8	11/98	2023
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r.	47,4 % zgłoszeń	56,4	67/98	2023
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023	380 z 380 powiatów	331	1/98	2019–2023

Zachorowania zgłoszone w 2023 r. Liczba zgłoszeń do Krajowego Rejestru Nowotworów, nie liczba chorych i nie liczba leczonych. Jedna osoba z dwoma różnymi nowotworami stoi w dwóch kodach.
Zapadalność surowa w 2023 r. Zgłoszenia na 100 tys. mieszkańców Polski (37 636 508 osób, GUS, stan 31 XII 2023 r.). Współczynnik surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku.
Zmiana: średnia 2000–2004 wobec 2019–2023. Porównanie dwóch pięcioletnich średnich, nie dwóch pojedynczych lat. Wzrost zgłoszeń może znaczyć więcej zachorowań, lepsze wykrywanie albo lepszą sprawozdawczość — zbiór nie rozstrzyga, która z tych rzeczy zadziałała.
Udział kobiet w zachorowaniach 2023 r. Zbiór ma tylko dwie kategorie płci. Przy nowotworach narządów jednej płci udział wynosi 0 albo 100 proc. i nic nie mierzy.
Udział osób 65+ w zachorowaniach 2023 r. Suma pięciu grup wieku od 65-69 do 85+ w podziale z pliku Krajowego Rejestru Nowotworów.
Powiaty ze zgłoszeniem w 2019–2023. Powiat bez wiersza w zbiorze nie wchodzi do tej liczby. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania.

Zgłoszenia rok po roku (2000–2023)

Mianownikiem współczynnika jest ludność Polski z tego samego roku (GUS, stan 31 XII). Współczynnik jest surowy: nie jest ustandaryzowany względem wieku, więc samo starzenie się ludności podnosi go przy niezmiennej zachorowalności w każdym roczniku.

Rok	Zgłoszenia	Na 100 tys.	Udział w zgłoszeniach roku (98 kodów)
2000	12 603	32,95	10,61 %
2001	13 152	34,39	10,78 %
2002	13 267	34,71	10,59 %
2003	12 708	33,28	9,97 %
2004	13 113	34,35	10,14 %
2005	14 345	37,59	10,51 %
2006	14 262	37,41	10,44 %
2007	15 463	40,57	11,02 %
2008	15 702	41,17	10,99 %
2009	16 350	42,84	11,08 %
2010	16 291	42,28	11,20 %
2011	17 127	44,44	11,44 %
2012	17 673	45,86	11,17 %
2013	17 635	45,81	10,99 %
2014	18 073	46,97	10,98 %
2015	18 971	49,36	11,19 %
2016	19 313	50,25	11,37 %
2017	19 177	49,90	11,27 %
2018	19 654	51,17	11,33 %
2019	20 516	53,45	11,58 %
2020	17 897	46,99	11,93 %
2021	21 482	56,67	12,35 %
2022	22 182	58,73	11,98 %
2023	21 924	58,25	11,36 %

Płeć i wiek (2023)

Płeć	Zgłoszenia	Ludność	Na 100 tys. osób tej płci
Kobiety	21 716	19 454 109	111,63
Mężczyźni	208	18 182 399	1,14

Zbiór ma dwie kategorie płci i nic poza nimi.

Grupa wieku	Kobiety	Mężczyźni	Razem	Ludność	Na 100 tys.
00-04	0	0	0	1 631 988	0,00
05-09	0	0	0	1 983 572	0,00
10-14	0	0	0	2 051 068	0,00
15-19	0	0	0	1 909 096	0,00
20-24	9	0	9	1 786 731	0,50
25-29	71	3	74	2 083 051	3,55
30-34	269	2	271	2 573 966	10,53
35-39	754	3	757	2 990 800	25,31
40-44	1 385	5	1 390	3 177 592	43,74
45-49	2 098	15	2 113	2 929 547	72,13
50-54	2 229	12	2 241	2 443 343	91,72
55-59	2 038	14	2 052	2 182 033	94,04
60-64	2 608	26	2 634	2 343 827	112,38
65-69	3 458	35	3 493	2 519 590	138,63
70-74	2 746	38	2 784	2 108 909	132,01
75-79	2 006	25	2 031	1 320 176	153,84
80-84	1 125	17	1 142	784 361	145,60
85+	920	13	933	816 858	114,22

Województwa

Zapadalność to średnia roczna z pięciu lat: zachorowania z lat 2019–2023 podzielone przez sumę ludności z tych lat (osobolata). Pięć lat zamiast jednego, bo przy jednym roku liczby w mniejszych województwach skakałyby przypadkiem. Przy każdej wartości stoi 95-procentowy przedział ufności Wilsona.

Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%	Pozycja
Łódzkie	7 456	12 006 543	62,10	60,71 – 63,52	1/16
Kujawsko-pomorskie	6 213	10 124 522	61,37	59,86 – 62,91	2/16
Wielkopolskie	10 677	17 487 355	61,06	59,91 – 62,22	3/16
Zachodniopomorskie	5 050	8 279 693	60,99	59,33 – 62,70	4/16
Mazowieckie	15 835	27 474 717	57,63	56,74 – 58,54	5/16
Śląskie	12 303	21 972 511	55,99	55,01 – 56,99	6/16
Pomorskie	6 518	11 778 790	55,34	54,01 – 56,70	7/16
Świętokrzyskie	3 267	5 967 901	54,74	52,90 – 56,65	8/16
Dolnośląskie	7 880	14 473 582	54,44	53,26 – 55,66	9/16
Podlaskie	3 053	5 765 235	52,96	51,11 – 54,87	10/16
Opolskie	2 466	4 766 219	51,74	49,74 – 53,82	11/16
Lubelskie	5 267	10 239 161	51,44	50,07 – 52,85	12/16
Warmińsko-mazurskie	3 516	6 907 398	50,90	49,25 – 52,61	13/16
Lubuskie	2 213	4 945 407	44,75	42,92 – 46,65	14/16
Podkarpackie	4 660	10 460 036	44,55	43,29 – 45,85	15/16
Małopolskie	7 627	17 132 609	44,52	43,53 – 45,53	16/16

Przedziały ufności województwa o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica jest istotna statystycznie. Nie znaczy to, że tłumaczy ją opieka zdrowotna: współczynnik jest surowy, a województwa różnią się strukturą wieku.

Powiaty

Zachorowania z lat 2019–2023 przypisane do powiatu, podzielone przez osobolata tego powiatu. Zbiór nie mówi, czy powiat to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania — opis zbioru tego nie rozstrzyga, więc piszemy „przypisane do powiatu”. Współczynnik jest surowy: plik powiatowy nie ma wieku, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku.

Poniżej 20 powiatów o najwyższej zapadalności surowej z 380, które zgłosiły co najmniej jedno zachorowanie. Pełna lista wchodzi po wczytaniu strony.

Powiat	Województwo	Zachorowania 2019–2023	Osobolata	Na 100 tys. rocznie	Przedział ufności 95%
Słupsk (miasto na prawach powiatu)	pomorskie	443	437 729	101,20	92,21 – 111,07
Dąbrowa Górnicza (miasto na prawach powiatu)	śląskie	499	580 810	85,91	78,70 – 93,79
Łódź (miasto na prawach powiatu)	łódzkie	2 844	3 328 263	85,45	82,37 – 88,65
Świnoujście (miasto na prawach powiatu)	zachodniopomorskie	169	199 320	84,79	72,94 – 98,56
Sopot (miasto na prawach powiatu)	pomorskie	136	165 766	82,04	69,37 – 97,03
Sosnowiec (miasto na prawach powiatu)	śląskie	772	962 381	80,22	74,76 – 86,08
Gdańsk (miasto na prawach powiatu)	pomorskie	1 921	2 417 436	79,46	75,99 – 83,10
Koszalin (miasto na prawach powiatu)	zachodniopomorskie	417	527 870	79,00	71,77 – 86,95
Siemianowice Śląskie (miasto na prawach powiatu)	śląskie	251	323 434	77,60	68,58 – 87,81
Bydgoszcz (miasto na prawach powiatu)	kujawsko-pomorskie	1 299	1 677 756	77,42	73,33 – 81,75
Poznań (miasto na prawach powiatu)	wielkopolskie	2 075	2 707 418	76,64	73,41 – 80,01
Konin (miasto na prawach powiatu)	wielkopolskie	265	347 931	76,16	67,53 – 85,90
Elbląg (miasto na prawach powiatu)	warmińsko-mazurskie	438	575 783	76,07	69,27 – 83,53
Gdynia (miasto na prawach powiatu)	pomorskie	923	1 220 826	75,60	70,88 – 80,64
Kielce (miasto na prawach powiatu)	świętokrzyskie	701	933 937	75,06	69,71 – 80,82
Katowice (miasto na prawach powiatu)	śląskie	1 064	1 421 278	74,86	70,50 – 79,50
Skierniewice (miasto na prawach powiatu)	łódzkie	172	231 314	74,36	64,05 – 86,33
Warszawa (miasto na prawach powiatu)	mazowieckie	6 821	9 239 062	73,83	72,10 – 75,60
Leszno (miasto na prawach powiatu)	wielkopolskie	227	307 651	73,78	64,79 – 84,02
powiat skarżyski	świętokrzyskie	256	352 533	72,62	64,25 – 82,07

Przedziały ufności powiatu o najwyższej i najniższej zapadalności nie zachodzą na siebie, więc ta różnica nie jest przypadkiem. Iloraz skrajnych wartości to 4,62 — i jest zdominowany przez strukturę wieku, bo to współczynnik surowy. Plik powiatowy nie ma grupy wieku, więc standaryzacji policzyć się nie da, a powiat o starszej ludności ma wyższą zapadalność surową przy tej samej zachorowalności w każdym roczniku. Tej liczby nie czytaj jako różnicy w zachorowalności ani jako oceny opieki w powiecie.

Leczenie zabiegowe: w ilu szpitalach (2025)

To druga liczba i mierzy co innego. Powyżej stoi zapadalność: ile zachorowań zgłoszono do rejestru. Tutaj stoi leczenie: ile hospitalizacji zabiegowych rozliczył NFZ i w ilu podmiotach. Tych dwóch liczb nie wolno od siebie odejmować. Nie da się z nich policzyć, ilu chorych nie dostało operacji: jednostką NFZ jest hospitalizacja, nie pacjent, okres jest inny, a przypisanie kategorii NFZ do kodu ICD-10 robimy po nazwie narządu, bo NFZ nie publikuje listy kodów wchodzących do swojej kategorii.

Kategoria NFZ: „NOWOTWÓR ZŁOŚLIWY PIERSI”. W 2025 r. NFZ rozliczył 22 607 hospitalizacji zabiegowych w 151 podmiotach. Próg z załącznika 3c to 250 zabiegów rocznie; osiągnęło go 32 podmiotów, które wykonały 16 907 zabiegów, czyli 74,8 proc. wszystkich.

„Powyżej progu” opisuje liczbę zabiegów, nie rozliczenie — część podmiotów poniżej progu ma współczynnik korygujący, a część powyżej go nie ma.

Czego w tych danych nie ma

Umieralności, przeżyć i stadium zaawansowania. Zbiór liczy zachorowania i nic więcej.
Wieku w przekroju powiatowym. Plik powiatowy ma rok, powiat, kod i płeć — nie ma grupy wieku, więc standaryzacji po wieku na poziomie powiatu policzyć się nie da.
Ziarna gminnego. Rejestr kończy przekrój geograficzny na powiecie.
Odpowiedzi, czy powiat w zbiorze to miejsce zamieszkania chorego, czy miejsce rozpoznania. Opis zbioru ma jedno zdanie i tego nie mówi.
Czterech kodów powiatów bez nazwy: 1293, 1431, 0263, 0869. Plik ma 384 kody powiatów, a dziś powiatów jest 380. Te cztery mają w zbiorze pustą nazwę i razem 256 zachorowań ze wszystkich lat. Nie dopasowujemy ich do niczego i nie dorabiamy powiatów, których nie ma.
Informacji, czy wzrost zgłoszeń to więcej zachorowań, lepsze wykrywanie czy lepsza sprawozdawczość rejestru. Zbiór tego nie rozstrzyga.

Źródła

Powiązane

Inne: Nowotwory