Katalog opinii

• nierównomierne rozmieszczenie lekarzy geograficznie i między specjalizacjami, a nie ich łączna liczba
• szpitale powiatowe zostają z kadrą zbliżającą się do wieku emerytalnego
• lekarze odchodzą ze szpitali powiatowych przez przeciążenie, także administracyjne, i brak wsparcia
• +1 więcej

• skoordynowanie limitów miejsc specjalizacyjnych z realnym zapotrzebowaniem regionalnym
• urealnienie map potrzeb zdrowotnych
• realne zachęty do pracy i specjalizowania się poza dużymi ośrodkami
• +1 więcej

• programy lekowe nieratujące życia, np. w SM, nie są realizowane ponad wartość kontraktu, więc pacjenci czekają miesiącami
• świadczeniodawca nie zarabia na leku w programie, a może stracić, więc dyrektorzy limitują dostęp na poziomie ośrodków

• otwarcie płatnika na finansowanie programów lekowych ponad kontrakt

• koszty leczenia w programach lekowych dramatycznie rosną; „doszliśmy do ściany”

—

• składka zdrowotna pokrywa budżet NFZ tylko w 85 proc.
• w 2025 r. nie udało się w pełni sfinansować świadczeń

• uzupełnienie brakujących 15 proc. budżetu NFZ z budżetu państwa

• problemy z finansowaniem programów lekowych w neurologii mimo przewidywalnego wzrostu liczby pacjentów

• uwzględnianie przewidywalnego wzrostu liczby pacjentów w planach finansowych NFZ z wyprzedzeniem

• do programów lekowych w reumatologii włącza się mniej pacjentów z powodu problemów finansowych
• chorzy podróżują po Polsce w poszukiwaniu ośrodka, który ich leczy

—

• obsługa programu lekowego to cały proces (rejestracja, porada pielęgniarska, podanie leku, obrót apteczny, sprawozdawczość), nie tylko porada
• roczne zamiast kwartalnych rozliczeń pogorszą finanse ośrodków
• zakwalifikowani chorzy czekają na wdrożenie terapii, a leczenie innowacyjne dostają tylko pacjenci z bezpośrednim zagrożeniem życia

• kwartalne, a nie roczne rozliczenia programów lekowych

• zabiegi planowe są stale przekładane na rzecz przypadków nagłych w szpitalach łączących obie funkcje
• sama zmiana sposobu finansowania narzucana przez NFZ nie wystarczy do głębokiej transformacji

• sieć szpitali leczenia planowego (SLP) oddzielonych od opieki ratunkowej, na wzór Surgical Hubs
• konkursy ofert NFZ na pakiety świadczeń (zabieg plus rehabilitacja) zamiast rozliczania pojedynczych procedur
• systemowa strategia i regulacje ustawowe dla szpitali leczenia planowego

• projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach jest niewykonalny dla małych, niepublicznych przychodni POZ
• konkursy na stanowiska utrudnią zatrudnianie lekarzy i mogą zamknąć przychodnie w małych miejscowościach
• brak okresu przejściowego przy wygaszaniu dotychczasowych umów z personelem
• +2 więcej

• przewidywalne zasady, stabilne finansowanie i partnerskie relacje z płatnikiem

• propozycje MZ to ruchy pozorne, które niczego nie zmienią
• likwidacja kas chorych i utworzenie NFZ była klęską
• totalna centralizacja decyzji, a system się dezintegruje

• powrót do koncepcji kas chorych
• decentralizacja i regionalizacja decyzji w ochronie zdrowia
• konkurencja między kasami i placówkami
• +1 więcej

—

• nowe świadczenia w aptekach i nowe kierunki rozwoju zawodu farmaceuty
• skierowanie projektu ustawy środowiska farmaceutów do dalszych prac legislacyjnych

• placówki nie weryfikują fizycznej obecności lekarzy na dyżurach, choć już dziś mogą

—

• maksymalna stawka godzinowa to rozwiązanie PR-owe, nie merytoryczne
• kontrolerzy NFZ nie dadzą rady skontrolować nawet jednej dziesiątej placówek
• praca lekarzy w kilku miejscach naraz

• siatka płac zamiast maksymalnej stawki, by zniwelować kominy płacowe
• rzeczywista kontrola obecności wykazanych osób
• blokada wystawiania recept z konta innego podmiotu w godzinach wykazanych w NFZ

• za dużo szpitali utrzymuje całodobowe dyżury i za dużo płacimy za dyżurowanie
• NFZ ma za mało kontrolerów i za mało płaci, by zatrudnić profesjonalistów
• ok. 13-14 mld zł potrzeb na świadczenia wykonane ponad wartość kontraktów

• lekarz korzystający ze środków publicznych powinien wybrać pracę w systemie publicznym albo w prywatnym biznesie
• więcej kontrolerów NFZ, by skontrolować więcej placówek

• niewystarczające przychody z kontraktów limitowanych z NFZ jako kluczowa przyczyna braku rentowności szpitali
• zadłużenie szpitali marszałkowskich pozostaje znaczące mimo wpływów za nadwykonania
• problemy finansowe skupione w kilku dużych szpitalach

• pilne działania naprawcze w najbardziej zadłużonych dużych szpitalach

• operacje w placówkach, w których chirurg pojawia się raz w tygodniu

• operacje tylko tam, gdzie specjalista jest obecny na co dzień i można od razu leczyć powikłania

—

• zabiegi ortopedyczne tylko tam, gdzie pacjent ma zapewnione leczenie po operacji i przy powikłaniach

• „zabiegi walizkowe” — lekarz przyjeżdża tylko na serię operacji, co zagraża bezpieczeństwu pacjenta

• koncentracja specjalistycznego leczenia i pełna opieka w miejscu, w którym wykonano zabieg

—

• zabiegi specjalistyczne wykonywane i rozliczane tylko w oddziałach danej specjalności, nie w chirurgii ogólnej

• bałagan organizacyjno-zarządczy w ochronie zdrowia, z którego część medyków czerpie korzyści
• zbyt długie czekanie na wyceny procedur przez AOTMiT
• zawyżone wyceny procedur kosztochłonnych przez nieaktualne ceny sprzętu jednorazowego
• +3 więcej

• identyfikacja sumy zarobków lekarza wyłącznie na podstawie numeru PWZ zamiast PESEL
• zbieranie danych o czasie pracy i zarobkach w dwóch pakietach półrocznych
• „krótka ścieżka” retaryfikacji: wyłączenie kosztów sprzętu jednorazowego i drogich leków z wyceny procedur i rozliczanie ich osobno wg faktury
• +7 więcej

• praktyki podobne do tych ze Szpitala Południowego mogą pojawiać się także w innych podmiotach leczniczych
• kontrole mają wąsko określony zakres, więc wcześniejsze nie wykryły nieprawidłowości

• jednoznaczne zasady dzierżawy szpitalnych chłodni firmom zewnętrznym, bez nacisków na wybór zakładu pogrzebowego
• otwarcie przyznawać kryzys, wyciągać wnioski i konsekwentnie wprowadzać zmiany

—

• wdrażanie zmian w e-zdrowiu w aptekach dobrowolnie, bez kar i przymusu, zamiast przez obowiązek ustawowy

• niedobór kadr pielęgniarskich, przeciążenie pracą i starzenie się personelu
• niewystarczające wykorzystanie kompetencji pielęgniarek i położnych
• zbyt dużo czasu na obowiązki administracyjne zamiast na opiekę nad pacjentem
• +3 więcej

• obowiązek informowania o zatrudnieniu pielęgniarki lub położnej po stronie pracodawcy
• inwestowanie w rozwój obu zawodów — pielęgniarki i położnej — z poszanowaniem ich odrębności
• rozwój zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej i samodzielnego poradnictwa
• +3 więcej

• pacjent staje się „skierowaniem” — lekarz wydaje skierowanie do gabinetu i pielęgniarki, których nigdy nie widział

• system opieki, który nie polega na samym przekazywaniu pacjenta skierowaniem między nieznającymi się profesjonalistami

• nawet wydawanie pełnych 17 procent na leki nie zaspokoi potrzeb bez uporządkowania systemu
• płatnik płaci za leczenie, nie dostając danych o jego przebiegu

• uporządkować cały system finansowania leków

• polityka lekowa skupia się wyłącznie na zapobieganiu niedoborom leków

• zarządzać całymi łańcuchami produkcji i dostaw leków, budować odporny i niezależny system lekowy

• debata skupia się na koszcie zniesienia limitów w programach lekowych, a pomija koszt ich utrzymywania

• policzyć, ile kosztuje limitowanie programów lekowych

• wysokość kontraktu szpitala to druga bramka dostępu do programu lekowego obok kryteriów kwalifikacji
• NFZ płaci za programy lekowe z opóźnieniem, a koszty ich obsługi w reumatologii nie były rewaloryzowane od pięciu lat
• dyrektorzy szpitali boją się zadłużenia i nie chcą realizować programów
• +3 więcej

• każdy pacjent spełniający kryteria kwalifikacji do programu lekowego powinien być leczony, bez limitu kontraktu
• przy przenoszeniu leków do apteki zachować spójność kryteriów refundacyjnych z kryteriami programu

• brak 2–3 pacjentów pierwszorazowych w kwartale obniża finansowanie poradni z NFZ do 75 proc. za cały kwartał
• poradnia alergologiczna, która dobrze sobie radziła, została zamknięta przez zasady finansowania
• zmiany finansowania AOS skróciły kolejkę pierwszorazowych, ale pominęły kolejkę pacjentów kolejnorazowych (odczulanych)
• +1 więcej

• oszczędzać rozsądnie, słuchając uwag tych, którzy leczą
• regulacje prawne nie mogą ingerować w decyzje terapeutyczne

• poradnie kwalifikują pacjentów do odczulania i wypisują receptę na szczepionkę, ale odsyłają ich gdzie indziej, by byli tam odczulani
• pacjenci odczulani odchodzą do sektora prywatnego

—

• wyłączenie odczulania ze stawki degresywnej wymagałoby zgody na przynoszenie przez pacjentów własnych szczepionek, czego zabrania ustawa o świadczeniach
• odczulanie (14 wizyt w poradni) nie jest typowym świadczeniem AOS

—

• programy lekowe obciążają finansowo i organizacyjnie duże ośrodki, do których kierowani są pacjenci
• ryzyko wyczerpania limitu na programy lekowe w chorobach zagrażających życiu
• sztywne programy lekowe — odstępstwo od programu oznacza utratę finansowania

• nielimitowane programy lekowe w hematologii
• większa elastyczność stosowania leków w programach lekowych
• sieć ośrodków hematologicznych

• mapy zabezpieczenia szpitalnego bez umocowania prawnego — szpitale nie wiedzą, czy trzymać się ich w planach naprawczych
• brak jasnej komunikacji rządzących o przekształcaniu i zamykaniu oddziałów
• niedoszacowane wyceny świadczeń — procedury przynoszą straty, szpitalom grożą komornicy i sądy

—

• kryteria map zabezpieczenia szpitalnego nieskonsultowane ze środowiskiem medycznym
• ryczałt nie rośnie od razu, gdy szpital przejmuje pacjentów z zamykanych oddziałów — wskaźnik „delta” działa dopiero przy przeliczeniu na kolejny rok
• nadwykonania, o których nie wiadomo, czy i w jakim stopniu zostaną zapłacone
• +1 więcej

• skonsultować kryteria map ze środowiskiem medycznym przed wdrożeniem

• źle wydawane środki publiczne

• mapa potrzeb jako narzędzie obiektywizujące decyzje organizacyjne i inwestycyjne
• zmiana profilu oddziałów zgodnie z lokalnymi potrzebami zdrowotnymi

• „małpki” jako poważny problem społeczny — kolejki po alkohol przed godz. 6, przed pójściem do pracy

• wycofać „małpki” ze sprzedaży

—

• utrzymać status członka rodziny w ubezpieczeniu zdrowotnym jako realizację ochrony rodziny i równy dostęp do świadczeń

—

• odejść od praktycznie całkowitego zakazu reklamy aptek

• komercjalizacja aptek — apteka traktowana jak zwykły sklep, a nie element systemu ochrony zdrowia

• dopuścić informację o usługach aptek, ale nie reklamę nastawioną na komercjalizację

• przyciąganie pacjentów reklamą, promocją i programami lojalnościowymi jak zwykłych konsumentów

• informować pacjentów o aptekach bez zamieniania informacji w marketing

• projekt UD439 zawyża maksymalną stawkę godzinową i nie ma okresu przejściowego — szpitale będą licytować się płacami
• prywatni świadczeniodawcy z kontraktem NFZ łatwo ominą limity wynagrodzeń
• rząd wycofał się z instrumentu redukcji zadłużenia szpitali
• +4 więcej

• uregulowanie zawyżonych płac w ochronie zdrowia
• jawna decyzja rządu, które szpitale powiatowe zlikwidować lub przekształcić, zamiast „techniki salami”
• uczciwe zasady kontraktowania przez NFZ i realne zabezpieczenie finansowe szpitali powiatowych
• +1 więcej

• NFZ nie urealnia limitu KOS-ENDO mimo nadwykonań i rosnącej kolejki — szpital finansuje świadczenia gwarantowane z własnego budżetu
• o wartości umów decyduje płatnik, a nie potrzeby zdrowotne populacji
• płatnik ogranicza świadczenie gwarantowane bez analizy epidemiologicznej i rachunku efektywności kosztowej
• +3 więcej

• podniesienie limitu KOS-ENDO na podstawie sprawozdań z wykonania kontraktu i rejestru oczekujących
• mierzenie sprawności systemu losem pacjentów z listy oczekujących, a nie zgodnością wydatków z prognozą

• w części szpitali wynagrodzenia pochłaniają ponad 100 proc. budżetu z NFZ

• więcej miejsc w zakładach opiekuńczo-leczniczych w kolejnych latach
• dotacja budżetowa dla NFZ ponad wpływy ze składki (41 mld zł w 2027 r.)

• Skuteczność polityki lekowej mierzona wyłącznie liczbą nowych terapii w refundacji, bez odporności systemu i ciągłości dostaw
• Leki produkowane za granicą korzystają z polskiej refundacji, ale nie dają Polsce bezpieczeństwa lekowego
• Oryginalne leki po wygaśnięciu patentu zachowują „innowacyjną cenę” (np. na liście 65+), co ogranicza finansowanie nowych terapii
• +1 więcej

• Długofalowa polityka lekowa realizowana ponad kadencjami
• Premiowanie w refundacji leków strategicznych produkowanych w Polsce (listy G1 i G2, dopłata 30 proc. przy krajowej substancji czynnej)
• Obniżanie ceny leku oryginalnego po wejściu odpowiedników i przeznaczanie uwolnionych środków na nowe terapie
• +1 więcej

• Wraca ograniczanie dostępu do POZ przez rejestrację i brak możliwości dodzwonienia się do poradni
• E-recepty na medyczną marihuanę wystawiane bez osobistego zbadania pacjenta
• Uchybienia w organizacji pracy szpitalnych oddziałów ratunkowych
• +1 więcej

—

• „Doskonały” program lekowy w SM ma problem z finansowaniem — w części placówek leczenie wstrzymane lub opóźnione, są kolejki
• W projektach ustaw o wyborze leczenia może decydować argument ekonomiczny, a nie dobro pacjenta
• Wydawanie leków z programu lekowego w aptece oznacza dla pacjenta spoza dużego miasta dwa oddzielne wyjazdy

• Lepsze finansowanie programu lekowego w stwardnieniu rozsianym

—

• ustawowe limity wynagrodzeń medyków z 12-miesięcznym vacatio legis
• ustawa o jawności konkursów w szpitalach
• premiowanie przez NFZ szpitali, które osiągają właściwy udział wynagrodzeń w budżecie, wg rekomendacji AOTMiT dopasowanych do typu szpitala
• +1 więcej

• kontrakty lekarzy w szpitalach przekraczające milion złotych rocznie

• ustawowe limity wynagrodzeń medyków wprowadzone szybciej niż od początku 2028 r.
• efektywne wydawanie rosnących środków na zdrowie

• wymóg rozpoczynania leczenia od najtańszej terapii lekowej pogarsza skuteczność leczenia i rokowania
• nowy RDTL (ratunkowy dostęp do technologii lekowych) obciążony biurokracją, bez możliwości odniesienia się lekarza kwalifikującego do opinii komisji
• wyprowadzenie leków z programów lekowych do aptek bez dostępu w ośrodkach klinicznych rodzi problemy logistyczne dla pacjentów
• +1 więcej

• otwarty dostęp do nowoczesnych leków w aptekach, blisko miejsca zamieszkania pacjenta, a nie tylko wyprowadzenie części leków z programów lekowych
• leczenie zgodne z wytycznymi światowymi i europejskimi zamiast terapii inicjującej najtańszym lekiem

• lekarze POZ nie wykazują dużej aktywności w profilaktyce

• uwzględnienie działań profilaktycznych w stawce kapitacyjnej POZ