Dla Polski (PiS) — zmiany w zasadach wynagradzania medyków (TERAZ / PRZYSZŁOŚĆ)

System TERAZ

patologie wynagradzania medykówdiagnoza raportu „Dla Polski” na wspólnym kręgosłupie: regulator → płatnik → ścieżka pacjenta

Warstwa nadzoru — regulator (MZ), płatnik (NFZ) i źródło środków (podatki/składka)

regulatorMinisterstwo Zdrowia

brak wzorcaBrak jednego wzoru umów z lekarzami — każdy szpital ustala warunki po omacku, nie wiedząc, ile płacą inni; łatwo o zawyżone stawki

art. 26Furtka w prawie (art. 26 ustawy o działalności leczniczej) pozwala zatrudniać lekarzy bez przetargu — spółki zrzeszają po kilku–kilkunastu lekarzy, by ominąć konkurs ofert (Prawo zamówień publicznych)

spóźniony krokRządowa ustawa (MZ + AOTMiT zbierają dane o płacach) to spóźniony i niewystarczający krok — sam dostęp do danych nie zmienia sytuacji rynkowej

płatnikNFZ

rynek cytrynNierówny dostęp do informacji (tzw. rynek cytryn): nikt — ani szpital, ani NFZ, ani ministerstwo — nie wie, ile płacą inni, więc godzi się na zawyżone stawki (mechanizm „selekcji negatywnej”)

wyścig w góręJeden płatnik, wielu konkurentów (monopson): szpitale z tego samego źródła (NFZ) przebijają się ofertami dla lekarzy — wyścig płac w górę („race to the top”) przy braku kadr

nakłady bez efektuNakłady 77 mld (2015) → 232 mld zł (2025), ale w relacji do PKB tylko 4,3% → 5,9% — pacjent nie odczuwa poprawy

źródło środkówPodatki i składka

ryczałt 14%Ryczałt 14% — bardzo korzystny podatek liczony od całego przychodu (do 2 mln euro rocznie), z którego korzystają praktyki lekarskie

nieproporcjonalnośćNierówna składka zdrowotna: przy przychodzie 1,6 mln zł lekarz na ryczałcie płaci ~1,12% przychodu — nieporównywalnie mniej niż przedsiębiorca na podatku liniowym 19% (ok. 4,9% dochodu)

Ścieżka pacjenta — pacjent → POZ/AOS → szpital

wchodziPacjent

ślepy uczestnikPacjent nie wie, ile kosztuje jego leczenie — wydatków prywatnych (~23% wszystkich wydatków na zdrowie) nikt nie zlicza; Internetowe Konto Pacjenta (IKP) pokazuje tylko kwoty z NFZ, z ok. 2-miesięcznym opóźnieniem

→

rejestruje się

ambulatoriumPOZ / AOS

stawkiTa sama presja płacowa i brak porównywalnych stawek co w szpitalu — koszt kadr przenosi się na całą ścieżkę

↗

tam, gdzie dyżury

koniec ciężki i drogiSzpital

kominy · dyżury widmoRekordowe zarobki i „dyżury widmo” (przykład): ~1,6 mln zł rocznie, 3 976 godzin w jednym szpitalu, dyżury nawet do 96 godz. bez przerwy — część tylko na papierze

brak ewidencjiNikt nie rejestruje realnego czasu pracy — lekarze sami deklarują godziny i zaniżają je, bo nikt nie sprawdza (tzw. pokusa nadużycia, moral hazard)

bezpieczeństwoNadmierne dyżury zagrażają pacjentowi — praca >60 godz./tydz. i zmiany >24 godz. istotnie zwiększają ryzyko błędu

Kadry — lekarze i ich rozliczenia (rdzeń raportu)

personel medycznyLekarze / kadry

B2B bez konkursuKontrakty B2B (art. 26) bez procedury porównawczej — brak realnej konkurencji o warunki

deficyt3,4 lekarza na 1000 mieszkańców wobec 4,2 średniej w UE — brak lekarzy daje im silniejszą pozycję w negocjacjach o stawki

wypychanieOgraniczenie stawek tylko w publicznym grozi ucieczką lekarzy do prywatnego (efekt wypychania, crowding-out); nowych nie przybędzie szybko — studia 6 lat + specjalizacja 4–6 lat (podaż „nieelastyczna”)

problemy z diagnozy raportu „Dla Polski” (PiS) wspólny kręgosłup: regulator → płatnik → ścieżka pacjenta — jak w PSOZ, MZ, PFSz i SGH

Konkluzje

pomost: diagnoza → mechanizm „Dla Polski”jak każda patologia wynagradzania łączy się z konkretnym rozwiązaniem raportu

Sedno wizji „Dla Polski”: nie sam dostęp do danych, lecz instrumenty wykorzystujące dane — standaryzacja umów, stawki maksymalne oparte na rejestrze i warunkowe przywileje podatkowe — zmieniają rynek. Poniżej: diagnoza → wniosek → mechanizm.

System TERAZ

Wniosek

Mechanizm „Dla Polski”

terazKominy i „dyżury widmo”; brak ewidencji czasu

→

wniosekBez standardu i ewidencji da się fakturować niepracowane godziny

→

PiSStandardowy wzór umowy (6 modeli) + elektroniczna ewidencja czasu jako warunek ryczałtu

terazAsymetria informacji („rynek cytryn”)

→

wniosekStawki licytowane w ciemno, bez punktu odniesienia

→

PiSCentralny rejestr umów + jawne, zagregowane raporty cenowe

teraz„Wyścig w górę” — monopson NFZ licytuje sam ze sobą

→

wniosekJeden płatnik przepłaca za deficytowe kadry

→

PiSStawki maksymalne w sektorze publicznym — trwałe, aktualizowane, oparte na rejestrze i AOTMiT

terazRyczałt 14% nieproporcjonalny do przychodu

→

wniosekPrzywilej podatkowy bez warunków transparentności

→

PiSRyczałt warunkowy (ewidencja czasu à la kilometrówka VAT + standardowa umowa) + składka 4,9% od przychodu >300 tys. zł

terazPacjent „ślepy” — nie zna kosztu leczenia

→

wniosekBez informacji pacjent nie pilnuje racjonalności wydatków

→

PiSModuł „Koszty mojego leczenia” w IKP + obowiązkowa faktura KSeF za usługę prywatną

System PRZYSZŁOŚCI

Raport „Dla Polski” (PiS) · 2026rozwiązania na wspólnym kręgosłupie: regulator → płatnik → ścieżka pacjenta

Warstwa nadzoru — regulator (MZ), płatnik (NFZ) i źródło środków (podatki)

regulatorMinisterstwo Zdrowia

wzór umowyJeden urzędowy wzór umowy — 6 sposobów rozliczeń: za godzinę, procent od zabiegu, ryczałt, dodatki za trudne warunki, płatność za usługę (fee-for-service), mieszany (pensja podstawowa + premia za wyniki)

stawki maks.Górne limity stawek w publicznej ochronie zdrowia — za godzinę (wg specjalizacji), % od zabiegu, ryczałt, płatność za usługę (fee-for-service), dodatki; stałe i aktualizowane (np. dyżur telefoniczny maks. 157 zł = 5× stawka minimalna)

art. 26Art. 26 tylko dla indywidualnych praktyk — spółki muszą stosować pełne Prawo zamówień publicznych

ceny prywatneJawne ceny w prywatnej medycynie — cennik zgłaszany min. 30 dni wcześniej; etapami: zbieranie danych → jawność → monitoring → ewentualne sztywne limity cen („hard caps”)

płatnikNFZ

rejestr umówCentralny rejestr umów — dane przesyłane automatycznie (bez danych osobowych lekarzy); wgląd dla NFZ, agencji wyceniającej świadczenia (AOTMiT — ustala ceny wg realnych kosztów pracy) i ministerstwa

e-umowaObowiązkowa forma elektroniczna umowy (podpis kwalifikowany/zaufany) przez system NFZ

jawnośćCykliczne, zagregowane raporty cenowe (bez danych osobowych) — wzmocnienie pozycji informacyjnej płatnika, nie administracyjne narzucanie cen

źródło środkówPodatki

ryczałt warunkowyRyczałt 14% tylko pod warunkiem: (1) elektroniczny rejestr czasu pracy (podobny do ewidencji przebiegu auta w VAT) + (2) rozliczanie wyłącznie wg urzędowego wzoru umowy; w przeciwnym razie zwykły podatek (skala) lub liniowy 19%

składkaSkładka zdrowotna 4,9% od przychodu powyżej 300 tys. zł dla lekarzy na ryczałcie (od ok. 25 tys. zł/mies.) — zrównanie z przedsiębiorcami na podatku liniowym

Ścieżka pacjenta — świadomy pacjent i rozliczany szpital

wchodziPacjent

koszty w IKPZakładka „Koszty mojego leczenia” na IKP (Internetowym Koncie Pacjenta) — koszty z NFZ + prywatne (z e-faktur w systemie KSeF) + apteczne; roczny raport „ile kosztowało Cię leczenie i ile pokrył NFZ”

KSeFObowiązkowa e-faktura (system KSeF) za każdą prywatną usługę, także dla pacjenta indywidualnego (B2C), z numerem z systemu e-zdrowia (P1) — łączy wydatek z konkretnym pacjentem

aptekiRozszerzony Dokument Realizacji Recepty o kwotę zapłaconą przez pacjenta (recepty pełnopłatne; nie dotyczy leków bez recepty, OTC)

→

leczy się

ambulatoriumPOZ / AOS

wzórTakże przychodnie (POZ — podstawowa opieka) i poradnie specjalistyczne (AOS) płacą lekarzom wg tego samego wzoru umowy i tych samych górnych limitów stawek co szpitale — te same zasady w całej ochronie zdrowia, nie tylko w szpitalach

↗

dyżury i procedury

leczenie ciężkieSzpital

stawkiRozliczenie wg wzoru + stawki maksymalne; koniec „kominów”

ewidencjaElektroniczny rejestr czasu pracy — koniec dyżurów istniejących tylko na papierze („dyżury widmo”); maks. stawka za dyżur telefoniczny 157 zł

Kadry — modele rozliczeń i zasada łączności

personel medycznyLekarze / kadry

6 modeli6 sposobów rozliczeń jak klocki: za godzinę · % od zabiegu · ryczałt · dodatki za trudne warunki · płatność za usługę (fee-for-service) · mieszany (pensja + premia za wyniki, KPI)

warunkowośćPreferencje podatkowe za transparentność — nie odbiera się przywileju, lecz wiąże z ewidencją czasu i standardową umową

łącznieWdrożenie systemowe, nie wybiórcze — rejestr bez ewidencji = niepełne dane; stawki bez rejestru = „w ciemno”; regulacja publicznego bez prywatnego = migracja lekarzy

Źródło: „Zmiany w zasadach wynagradzania medyków” — Zespół „Dla Polski” / Prawo i Sprawiedliwość (VI 2026, PDF).

Checklista zadań do realizacji

rekomendacje „Dla Polski” (PiS)konkretne zmiany legislacyjne z raportu, pogrupowane tematycznie

Operacyjna lista rozwiązań z raportu „Zmiany w zasadach wynagradzania medyków” (Dla Polski / PiS, VI 2026). Autorzy podkreślają, że elementy działają tylko wdrożone łącznie. Odhaczaj to, co uznasz za warte wdrożenia — postęp zapisuje się lokalnie w Twojej przeglądarce.

0 / 0

Backtesting — weryfikacja szczelności systemu

test odpornościczy mechanizmy „Dla Polski” złapałyby dane nadużycie

Afera / zachowanie	Wykryłby?	Mechanizm — jak system by to złapał
Nakładające się dyżury jednego lekarza w kilku placówkach naraz (bilokacja)	✅ TAK	Ewidencja + centralny rejestr umów. Sumaryczny czas pracy i transmisja umów do jednego zbioru wychwytują fizycznie niemożliwe nakładki dyżurów między pracodawcami.
Zgłoszony dyżur bez realnej pracy / obecności („dyżury widmo”)	✅ TAK	Elektroniczna ewidencja czasu pracy. Data/godzina/miejsce/ID umowy — warunek ryczałtu 14% — ujawniają grafiki fizycznie niemożliwe i puste, „widmowe” dyżury.
„Kominy płacowe” — stawki oderwane od poziomu / rodzaju szpitala	✅ TAK	Stawki maksymalne + rejestr umów. Pułapy wg specjalności i kategorii podmiotu, oparte na rejestrze i rekomendacjach AOTMiT, wprost limitują oderwane od rynku „kominy”.
„Proceder walizkowy” — spółka walizka / obejście konkurencji (art. 26)	✅ TAK	Art. 26 tylko dla indywidualnych praktyk. Spółki zmuszone do pełnego Prawa zamówień publicznych — koniec „chowania” kilku lekarzy w uproszczonym trybie bez przetargu.
Nieprzejrzysty kontrakt B2B — zawyżona stawka „w próżni informacyjnej”	✅ TAK	Rejestr umów + jawne raporty cenowe. Jawność zagregowanych stawek usuwa asymetrię informacji („rynek cytryn”) i buduje presję na racjonalizację zawyżonych kontraktów.
Szpital dopłaca do nierentownych procedur (taryfa NFZ < realny koszt)	⚠️ CZĘŚCIOWO	Dane o koszcie pracy, nie o rentowności procedury. Rejestr umów zasila AOTMiT realnym kosztem pracy, lecz raport nie wprowadza raportowania kosztu jednostkowego per procedura.
Wyceny NFZ oderwane od kosztów i nieindeksowane do inflacji	⚠️ CZĘŚCIOWO	Rejestr umów → AOTMiT. Dostarcza realny koszt pracy do lepszej taryfikacji, ale to tylko składnik kosztu, bez pełnej wyceny procedur ani indeksacji inflacyjnej.
Nieprzejrzysty konkurs / kontraktowanie NFZ (bez jawnych zasad i kwot)	✅ TAK	Jawność konkursów NFZ + rejestr umów. Wyniki postępowań i umowy publikowane maszynowo czytelnie — koniec kontraktowania „w ciemno” bez jawnych zasad i kwot.
Nieprawdziwe dane o kolejkach (NIK: ~60% szpitali)	❌ NIE	Poza zakresem. Raport dotyczy wynagradzania medyków i transparentności kosztów, nie kolejek ani e-rejestracji (domykają to MZ i PSOZ).
Protekcja / „salonik VIP” / pierwszeństwo po wizycie prywatnej	❌ NIE	Poza zakresem. Protekcja/„salonik VIP” i pierwszeństwo po wizycie prywatnej to problem dostępu i kolejek, nie płac.
Wypychanie na zbędne wizyty AOS i trzymanie stabilnych w AOS zamiast POZ	❌ NIE	Poza zakresem. Wypychanie na zbędne wizyty AOS i retencja przewlekłych to organizacja ścieżki POZ/AOS, nie zasady wynagradzania.
Profilaktyka cięta w budżecie / podatek cukrowy niewykorzystany na zdrowie	❌ NIE	Poza zakresem. Profilaktyka i przeznaczenie podatku cukrowego leżą poza opracowaniem o płacach, kontraktach i czasie pracy.
Hospitalizacja socjalna — „gotowy do wypisu” blokuje łóżko (brak opieki długoterminowej)	❌ NIE	Poza zakresem. Hospitalizacja socjalna i opieka długoterminowa (ZOL/DPS) to architektura systemu, nie wynagradzanie medyków.
„Martwe dusze” — świadczenie rozliczone, a nigdy nieudzielone / pacjent nie zna kosztu	⚠️ CZĘŚCIOWO	Moduł „Koszty mojego leczenia” + faktura KSeF. Pacjent zobaczy w IKP koszt NFZ i prywatny (świadomość kosztu), ale raport nie weryfikuje, czy świadczenie realnie udzielono („martwe dusze”).
Ukrywane zakażenia szpitalne i niezgłaszane błędy medyczne	❌ NIE	Poza zakresem. Zakażenia szpitalne i błędy medyczne to jakość kliniczna i bezpieczeństwo, nie zasady wynagradzania (rejestr HAI to PSOZ).
Dublowanie badań przez brak wymiany dokumentacji (EDM)	❌ NIE	Poza zakresem. Wymiana dokumentacji (EDM) i dublowanie badań to interoperacyjność e-zdrowia; raport używa P1/KSeF tylko do kosztów.
Dane systemu ukryte / publikowane „na życzenie” (brak open data)	⚠️ CZĘŚCIOWO	Cykliczne, zagregowane raporty cenowe + rejestr. Raport wymusza jawność danych płacowo-kontraktowych, ale open data reszty systemu (kolejki, jakość, epidemiologia) pozostaje poza zakresem.

Ten diagram wymaga większego ekranu

System TERAZ

Konkluzje

System PRZYSZŁOŚCI

Checklista zadań do realizacji

1Standaryzacja umów i rynek

2Rejestr i jawność cen

3Stawki maksymalne

4Podatki i ewidencja czasu

5Świadomy pacjent

Backtesting — weryfikacja szczelności systemu