Katalog opinii

• Afera w Szpitalu Południowym pokazała „dziurawy” system zarządzania; pieniądze „wypływają bokiem”, a pacjent nie czuje wzrostu nakładów
• Wydatki prywatne i publiczne to dwie oddzielne pule, które się nie spotykają
• Sektor prywatny robi tylko to, co się opłaca, a poważniejszych pacjentów „eksportuje” do systemu publicznego

—

• NFZ nie zapłacił szpitalowi za nadwykonania: „12 milionów” za 2025 r. i „24 miliony” nielimitowanych (m.in. onkologia), „razem 36”
• Szpital ogranicza planowe przyjęcia (przepukliny, kamica żółciowa, mięśniaki), bo „za to nikt nie zapłaci”
• NFZ limituje świadczenia szpitali ostrodyżurowych z dużym SOR
• +7 więcej

• Limity wynagrodzeń lekarzy w ramach NFZ, ale tak, by nie zburzyć działania mniejszych szpitali opartych na dojeżdżających konsultantach
• Nie limitować świadczeń ostrodyżurowych
• Rozliczanie pacjenta spoza województwa przez oddział NFZ z jego województwa
• +4 więcej

• Brak badań klinicznych u dzieci: wiele leków stosuje się poza wskazaniami rejestracyjnymi, co utrudnia rejestrację i refundację
• Złożone leki na nadciśnienie są refundowane dorosłym, a dziecko płaci „pełną cenę”; refundacja dopiero „po 18”
• Przesiew ciśnienia u dzieci w POZ wciąż nie jest wykonywany „w 100%”

• Pełne wdrożenie przesiewu (pomiaru ciśnienia u dzieci po 24. miesiącu życia przy każdej wizycie) w POZ

• Brak lekarzy daje im „monopol” i szpitale powiatowe płacą tyle, ile lekarz zażąda
• Bez lekarza nie ma oddziału, a bez oddziału pacjent idzie do prywatnej służby zdrowia
• Z prywatnej służby zdrowia korzysta w Polsce już „30%” pacjentów wobec „10 do 15%” w Niemczech

• Więcej kierunków lekarskich i miejsc na studiach; lekarzy „musi być więcej o 60 000”

• Szpitale powiatowe zadłużają się w parabankach; Sanok około 200 milionów złotych, Lesko około 120 milionów
• Szpitale w Lesku i Sanoku wydają około 100% swoich przychodów na pensje — „Gdzie są koszty leczenia?”
• Porodówki w małych miejscowościach są zamykane, bo obecny sposób wyceny świadczeń nie pozwala im się utrzymać
• +1 więcej

• Finansowanie oddziałów ratujących życie z uwzględnieniem specyfiki małych regionów — inny model dla porodówki w Warszawie i w Sanoku

• Zadłużenie szpitali: 34 miliardy złotych w zeszłym roku, 37 miliardów złotych w tym roku; szpital w Sanoku 200 milionów
• Pieniądze, które wyjdą z NFZ do szpitali, „nie są już formalnie pieniędzmi publicznymi” — trudno ustalić, gdzie trafiają
• Zarząd szpitala może nie mieć ani jednej osoby z wykształceniem medycznym
• +2 więcej

• „Tachograf dla lekarzy” — rejestrowanie kartą wejść i wyjść lekarza w szpitalu
• Górna granica, powyżej której pieniądze publiczne nie są wydawane na wynagrodzenia
• Urealnienie wyceny świadczeń i szybsza realizacja wypłat z NFZ
• +1 więcej

• Długi szpitali powiatowych narastały przez kilka kadencji, często są w parabankach i generują wysokie odsetki
• Rozproszona struktura właścicielska i nadzór właścicielski szpitali to „od lat niestety jest naszą bolączką”
• W części 46 budżetu (zdrowie) nie ma pieniędzy na oddłużenie szpitali — wszystko idzie do NFZ

• Oddłużenie szpitali ze środków spoza części 46 budżetu: Bank Gospodarstwa Krajowego albo Agencja Rozwoju Przemysłu
• Przesunięcie terminu naboru z Funduszu Medycznego na konsolidację szpitali do końca listopada
• Dodatkowe 3 miliardy 300 mln zł dotacji dla NFZ ponad 37 mld zł przyznane w tym roku
• +1 więcej

• Prawie 80% szpitali nie wykonuje ustawowego obowiązku udostępnienia informacji o wynagrodzeniach lekarzy
• Szpitale żądają opłat, powołują się na informację przetworzoną albo żądają wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego — „jest to łamanie prawa”
• Średnia roczna z 18 000 zebranych wynagrodzeń lekarzy to 230 000 zł; rekordzista około 3 miliony złotych

• Skargi do sądów na szpitale, które nie odpowiadają lub żądają opłat za informację o wynagrodzeniach — pierwszy wyrok już wygrany
• Zebranie danych o zarobkach lekarzy za 2025 rok z większości szpitali w Polsce

• Rozdrobniona struktura właścicielska szpitali publicznych i różna sytuacja województw
• Trzeba zapewnić finansowanie świadczeń możliwych dzięki 18 miliardom złotych inwestycji w sprzęt

• Rekomendowany udział kosztów wynagrodzeń w kosztach szpitala: widełki 65 do 80%, najbardziej pożądany do 65%
• Fundusz Medyczny: ponad miliard 149 milionów złotych na przeprofilowanie i konsolidację szpitali, nabór przedłużony do końca listopada
• Voicebot przypominający pacjentom o wizytach od 1 października
• +3 więcej

• Od dwóch, trzech lat państwo przekazuje szpitalom za mało pieniędzy na ustawowe najniższe wynagrodzenia z 2017 roku, a ustawa obejmuje tylko pracowników etatowy
• Za wykonane świadczenia szpital dostaje np. 50% kosztu, a ministerstwo nie przedstawia na to dowodów
• Zadłużenie szpitali ponad 40 miliardów, powiatowych około 20 miliardów, 5 miliardów zobowiązań przeterminowanych
• +2 więcej

• Państwo powinno zabezpieczyć finansowanie ustawowych wynagrodzeń
• Urealnienie wyceny świadczeń do faktycznych kosztów
• Lista deregulacyjna szpitali powiatowych zgłoszona ministerstwu

• Szpitale z pełnymi salami, bez przesadzonych pensji i zatrudnienia generują straty, bo NFZ płaci za mało
• NFZ nie płaci za nadwykonania albo płaci bardzo późno, co psuje płynność szpitali
• Dyrektor szpitala w Nysie zarobi około 700 000 zł przy kilkunastomilionowej stracie szpitala
• +1 więcej

• Ustawowe limity zarobków w publicznej ochronie zdrowia z maksimum na poziomie zarobków prezydenta
• Limity zróżnicowane według rodzaju szpitala, obejmujące także ordynatorów i stanowiska kierownicze

• Nadwykonania świadczeń limitowanych sięgają 2 mld zł
• W większości szpitali o najwyższym wzroście zobowiązań wykorzystanie łóżek od lat jest znacznie poniżej optymalnego, a wynagrodzenia znacznie przekraczają 90% b

• Odwracać piramidę świadczeń: przenosić diagnostykę i leczenie ze szpitali do AOS i POZ, wszędzie gdzie to bezpieczne
• Rozwijać hospitalizacje planowe w trybie jednodniowym i krótszym (450 szpitali, ponad 70 tys. zabiegów w 2 miesiące)
• Rozwijać opiekę koordynowaną nad przewlekle chorymi bliżej miejsca zamieszkania, we współpracy z lekarzem POZ
• +2 więcej

• Na koniec września 2026 r. na rozpoczęcie leczenia w programie lekowym B.29 (stwardnienie rozsiane) czekało 540 pacjentów — 107 pilnych i 433 stabilnych; najwię
• Program B.29 pozostaje programem limitowym — nadwykonania są rozliczane zgodnie z umowami, a nie automatycznie

• Co kwartał analizować, gdzie są największe kolejki i poziom nadwykonań, i dostosowywać wartości umów do dostępnych środków NFZ
• Wskazywać pacjentom placówki, w których środki programu nie zostały jeszcze wykorzystane i można od razu rozpocząć leczenie
• Przeznaczyć dotację budżetową dla NFZ (37 mld zł w 2026 r.) m.in. na finansowanie nadwykonań w programach lekowych, w tym B.29

• Deficyt NFZ szacowany na od kilkunastu do ponad 20 mld zł prowadzi do znacznych opóźnień w rozliczaniu świadczeń i płatnościach dla placówek
• NFZ nie wypłacił w pełni nadwykonań za 2025 r., choć w przypadku świadczeń nielimitowanych ma taki obowiązek
• W programach lekowych wartość prawidłowo zgłoszonych, ale nierozliczonych świadczeń za I półrocze przekroczyła 1,08 mld zł
• +2 więcej

—

• Rosnące zadłużenie, niedoszacowane świadczenia i wzrost kosztów wynagrodzeń stawiają samorządy przed wyborem: ratować szpital czy realizować inne zadania
• Na samorządy przerzuca się odpowiedzialność finansową za decyzje podejmowane centralnie — to państwo ustala zasady finansowania, a NFZ kontraktuje świadczenia

• Uczciwa wycena świadczeń i jasny podział odpowiedzialności za szpitale między państwem, NFZ a samorządami

• Miesięczne odsetki od zadłużenia szpitala w Sanoku przekraczają 400 tys. zł, a spłata kapitału to ok. 500 tys. zł
• Powiaty pokrywają straty szpitali kosztem dróg, szkół i innych potrzeb mieszkańców

• Państwowy mechanizm przejmowania lub restrukturyzacji zobowiązań szpitali, by ograniczyć koszty odsetek
• Plan rządu: stabilne finansowanie szpitali, systemowa restrukturyzacja zadłużenia i realny udział finansowy państwa

• Ograniczenia i wstrzymywanie kwalifikacji do programów lekowych uderzają w chorych na choroby rzadkie, autoimmunologiczne i zaawansowane nowotwory
• Finansowanie Narodowej Strategii Onkologicznej i kontrakty szpitali onkologicznych ulegają faktycznemu zamrożeniu
• Rażąco niskie wyceny procedur spychają szpitale powiatowe na skraj bankructwa — likwidują oddziały i zawieszają dyżury

• Natychmiastowa rewizja budżetu na 2027 r. i realne zwiększenie nakładów na ratowanie szpitali powiatowych
• Absolutny priorytet dla leczenia onkologicznego, programów lekowych i opieki nad matką i dzieckiem

• Szpitale powiatowe na Podkarpaciu tracą płynność: Brzozów może zakończyć rok ze stratą blisko 20 mln zł, Nisko po 9 miesiącach ma ponad 11 mln zł straty
• Powiat dębicki ma blisko 11 mln zł niezapłaconych nadwykonań
• Za zadania ustalone przez państwo płacą samorządy — szpitale powiatowe de facto kredytują NFZ

• Pełna i terminowa zapłata za wykonane świadczenia
• Uruchomić jeszcze w tym roku fundusz na restrukturyzację szpitali powiatowych
• Plan dla szpitali powiatowych wypracowany razem z samorządami

• Pacjent z Podlasia ma mniejsze szanse na szybkie rozpoczęcie leczenia niż pacjent z innego regionu, bo szpital nie otrzymał na czas należnego finansowania

• Finansować program lekowy B.29 według rzeczywistej liczby pacjentów, bez uzależniania rozpoczęcia leczenia od limitów kontraktowych placówki

• W wielu regionach wstrzymywane są przyjęcia nowych chorych na stwardnienie rozsiane do programu lekowego B.29 (ok. 2 tys. nowych chorych rocznie)
• W województwie podlaskim NFZ rozliczył jedynie ok. 50% wartości zrealizowanych świadczeń w programie B.29; w mazowieckim nierozliczona część to ok. 4%, w dolnoś
• Jeśli szpitale nie otrzymują należnych środków za wykonane świadczenia, ograniczają przyjęcia kolejnych pacjentów

—

• Zaległości NFZ za 2025 r. wobec szpitali samorządowych, liczone nawet ze stawką degresywną, to ponad 4 mld zł — powinny być dawno rozliczone
• Wynagrodzenia lekarzy to tylko 33% kosztów szpitali, więc ich ograniczenie nie rozwiąże zapaści finansowej

—

• Według Związku Powiatów Polskich ponad 90% spośród 207 badanych szpitali powiatowych ma stratę na działalności podstawowej, a 40 jest zagrożonych upadłością
• Straty na działalności podstawowej wynikają z działalności państwa i rosnących kosztów wynagrodzeń
• Przyczyną strat są też terminy płatności NFZ i zmniejszone ryczałty na 2026 r. (szpital w Lubaczowie: ryczałt niższy o 4%, prawie 2,5 mln zł niezapłaconych nadw

—

• Niewykorzystane łóżka szpitalne i nadmierne wynagrodzenia personelu są jedną z przyczyn trudnej sytuacji finansowej szpitali

• Odpowiadać na problemy finansowe systemu nie tylko zwiększaniem nakładów, ale zarządzaniem pieniędzmi publicznymi

• Uwzględnienie „możliwości finansowych” przy karach za reklamę aptek sprawi, że małe apteki zapłacą, a duże sieci wygrają w sądzie
• Inspektor farmaceutyczny nie ma dostępu do danych finansowych ani faktur aptek

• Odrzucić senacką poprawkę osłabiającą kary za łamanie zakazu reklamy aptek

• Pieniądze z opłaty cukrowej wpływają do NFZ jak do „jednego wielkiego wora”; NIK nie umie wskazać, czy idą na walkę z otyłością
• Opłatę podniesiono skokowo o 100%, a dla kofeiny i teiny o 1000%

• Subkonto lub subfundusz na wpływy z opłaty cukrowej z jasną procedurą wydatkowania

—

• Podwyższona opłata cukrowa: około 1,5 mld zł na ochronę zdrowia

• Projekt odpowiada na objawy choroby, a nie jej przyczyny
• W całych regionach podwykonawstwo stanowi większość świadczeń diagnostyki obrazowej, także w onkologii

• Ograniczać podwykonawstwo w diagnostyce obrazowej w wieloetapowym procesie rozłożonym na lata

• Ustawa nie uwzględnia nauczycieli akademickich w szpitalach klinicznych pracujących na umowach zadaniowych

• Weryfikacja obecności w miejscu pracy przy realizacji świadczeń, żeby nie było „bilokacji”

• Świadczeniodawcy przelicytowują się w walce o personel; lekarze pracują w wielu podmiotach naraz na niewielkie części etatu, co podbija stawki i szkodzi ciągłoś

• Limit łącznego czasu pracy do dwóch etatów (320 godzin) u wszystkich świadczeniodawców
• Wymóg co najmniej pół etatu u świadczeniodawcy w leczeniu szpitalnym i poradniach przyszpitalnych
• Maksymalne stawki godzinowe; łączne wynagrodzenie do 16-krotności minimalnego przy dwóch etatach
• +2 więcej

• Konsultacje lekarzy spoza profilu szpitala staną się nielegalne, a pacjentów trzeba będzie wozić karetką
• Brak analizy, ile świadczeń zniknie z systemu
• Tylko 3% rezydentów psychiatrii dyżuruje na jednym oddziale
• +1 więcej

• Zostawić możliwość konsultacji internistycznej przy łóżku pacjenta w małych szpitalach

• Projekt nie był należycie konsultowany: 21 dni zamiast wnioskowanych 30
• Projekt jest antypracowniczy, bo wyłącza kodeksowe ochrony pracowników na umowie o pracę

• Uregulować maksymalne limity wynagrodzeń kontraktowych bez objęcia nimi umów o pracę

• Odpis dla Agencji Badań Medycznych „w wysokości do” uczyni finansowanie nieprzewidywalnym i zaszkodzi badaniom niekomercyjnym

• Utrzymać stały odpis na Agencję Badań Medycznych

• Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji nie ma mechanizmu egzekwowania prawidłowego raportowania do standardu rachunku kosztów

• Limit 240 zł za godzinę z wyjątkiem do 12-krotności minimalnego wynagrodzenia w centrach urazowych, transplantologii i świadczeniach wysokospecjalistycznych
• Kary umowne nakładane przez NFZ za nierzetelne raportowanie do standardu rachunku kosztów (maksymalnie 1% kwoty zobowiązania)

• Pracownicy i dyrektorzy będą ponosić odpowiedzialność karną za oświadczenia przy niejednoznacznych przepisach
• Lekarz potrzebuje zgody dyrektora na pracę w drugim szpitalu publicznym, ale nie na odejście do rynku prywatnego
• Wymóg pół etatu grozi ucieczką lekarzy ze szpitali powiatowych i uniemożliwia konsultacje w małym wymiarze
• +1 więcej

• Doprecyzować, że limity dotyczą osób udzielających świadczeń w ramach umowy z NFZ

• Projekt nie był konsultowany ze stroną społeczną w obecnym kształcie
• Projekt nie reguluje kominów płacowych ani umów cywilnoprawnych
• Dyrektorzy nie zawierają układów zbiorowych pracy, bo starosta lub marszałek by ich zwolnił

• Cywilizowanie stosunków pracy lekarzy: umowy o pracę zamiast B2B, ze stażem i urlopem
• Retaryfikacja procedur pod potrzeby lokalnych społeczności

• Projekt wyłącza ochronę Kodeksu pracy, także pielęgniarek, osób na urlopie macierzyńskim i w wieku przedemerytalnym
• Limit dwóch etatów to 900 tys. zł rocznie dla każdego, bez względu na doświadczenie zawodowe
• Szpitale powiatowe zatrudniają lekarzy „z walizkami”, bo próbują załatać budżet przy zbyt niskich wycenach

• Obniżyć maksymalne wynagrodzenie do ok. 20 tys. zł miesięcznie z dodatkiem stażowym określanym rozporządzeniem Ministra Zdrowia
• Rozdzielić pracę w sektorze finansowanym przez NFZ i poza nim (ograniczenie „dual practice”)
• Objąć limitem czasu pracy i maksymalnym wynagrodzeniem wszystkich świadczeniodawców, także bez umowy z NFZ
• +1 więcej

• W NFZ jest dwukrotnie więcej pieniędzy na świadczenia, a kolejka jest coraz dłuższa

—

• Ustawa o wynagrodzeniach minimalnych spowodowała olbrzymią liczbę sporów sądowych
• Jedna nieścisłość projektu powieli się w tysiącach umów w całym kraju

• Powołać podkomisję i zlecić Biuru Legislacyjnemu analizę zgodności projektu z normami kodeksowymi

• Według NFZ po zakazie kontraktów ze spółkami ok. 9% obszarów nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej zostanie bez zabezpieczenia
• 90% dyrektorów obawia się zamykania oddziałów (ankieta Naczelnej Izby Lekarskiej)
• Sufit wynagrodzenia może stać się podłogą
• +3 więcej

• „Lex Kacprzyk”: za poświadczenie nieprawdy w dokumentacji, oszukiwanie na czasie pracy, lewe zwolnienie lub receptę najpierw czasowy, a za drugim razem dożywotn
• Oświadczenia o czasie pracy składane elektronicznie na platformie P1 zamiast papierowo u każdego dyrektora

• Projekt to „wotum nieufności” wobec interesariuszy, którzy przez lata nie potrafili się samouregulować i uniknąć patologii
• Agencja Badań Medycznych zgromadziła na rachunku blisko 900 mln zł na koniec 2025 r.
• Zarządzający placówkami źle organizują czas pracy lekarza, najdroższego pracownika

• NFZ może żądać dokumentacji świadczeń komercyjnych podmiotu z umową z NFZ, w zakresie personelu, harmonogramów i uprawnień
• Kontrolerzy NFZ bez zawodu medycznego mogą przeglądać dokumentację medyczną w zakresie warunków udzielania świadczenia
• Odpis dla Agencji Badań Medycznych jako kwota maksymalna zamiast sztywnych 0,3% przychodów składkowych NFZ

• AOTMiT taryfikuje tylko obszary z planu taryfikacji

• Prezes AOTMiT może z urzędu ustalać taryfy świadczeń spoza planu taryfikacji

• Projekt zmieniono po konsultacjach w zespole trójstronnym (26 zmian)
• Otwarty katalog zmian umów o pracę („w szczególności”) pozwoli pracodawcom wymuszać aneksy
• Brak porozumienia oznacza rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia zmieniającego
• +1 więcej

• Dać stronie społecznej czas na konsultację projektu

• Ustawa jest niezgodna z Kodeksem pracy i Kodeksem cywilnym, a uprawnienia prezesa NFZ są nieprecyzyjne

• Skierować projekt do podkomisji i dopracować go ze związkami zawodowymi

• Limit czasu pracy, minimalny wymiar zatrudnienia i ograniczenia dodatkowej pracy mogą zmniejszyć dostępność personelu i wydłużyć kolejki
• NFZ dostaje dostęp do informacji o działalności komercyjnej niefinansowanej ze środków publicznych
• Okres dostosowawczy skrócono z 12 do 6 miesięcy

• Przywrócić 12-miesięczny okres dostosowawczy
• Obowiązkowa ewaluacja ustawy po 12 miesiącach przedstawiana marszałkowi Sejmu lub Radzie Dialogu Społecznego

• W 2021 r. lekarz ratownik w Zielonej Górze zarobił 4,1 mln zł
• W szpitalach powiatowych wynagrodzenia często przekraczają 90% planu finansowego
• SOR-y powiatowe przyjmują siedmiu pacjentów na dobę, inne 100, a działają na tych samych zasadach
• +1 więcej

• Wyłączyć dyżury pod telefonem (np. żywienie pozajelitowe) z limitu czasu pracy
• Wprowadzić maksymalne koszty wynagrodzeń w podmiocie leczniczym
• Kategoryzacja SOR-ów
• +1 więcej

• Projekt łamie standardy Kodeksu pracy i Kodeksu cywilnego oraz zasadę swobody umów
• Może nastąpić paraliż kadrowy i wydłużenie kolejki; zaniepokojone są niepubliczne POZ
• Projekt może doprowadzić do likwidacji małych szpitali i wzrostu biurokracji
• +1 więcej

• Wysłuchanie publiczne i nadzwyczajna podkomisja do projektu

• Według analizy PPOZ liczba poradni, które przestaną funkcjonować, jest dramatyczna
• Rozwiązywanie umów z personelem w wieku emerytalnym zagraża pacjentom POZ i opiece koordynowanej

—

• W planach naprawczych szpitale szukają oszczędności wśród pielęgniarek, położnych i opiekunów medycznych
• Pielęgniarka będzie musiała prosić dyrektora o zgodę na dodatkową pracę, a ten może odmówić

• Pracodawcy mają wydawać zweryfikowane oświadczenia o wymiarze pracy
• Zamknięty katalog przesłanek odmowy zgody na dodatkowe zatrudnienie i obowiązek pisemnego uzasadnienia

• Wymóg pół etatu utrudni obsadę lekarską w mniejszych podmiotach
• Sześciomiesięczny okres przejściowy wywoła licytację stawek między szpitalami

• Wydłużyć okres dostosowawczy do 12 miesięcy
• Wymóg pół etatu tylko w lecznictwie szpitalnym, bez poradni przyszpitalnych