Katalog opinii

• Od 1 lipca 2026 r. NFZ ma finansować wyłącznie świadczenia umówione w centralnej e-rejestracji, a od 1 czerwca 2026 r. może wstrzymać płatności za nieprzekazani
• Świadczenie faktycznie udzielone pacjentowi może zostać nierozliczone z powodu błędu technicznego, opóźnienia integracji albo rozbieżności danych między systeme
• Mniejsze przychodnie muszą zaktualizować oprogramowanie, przeszkolić personel i zapewnić bieżące raportowanie, a ryzyko odmowy finansowania spada na nie.
• +2 więcej

• Postulat jasnych procedur awaryjnych i przejrzystych zasad rozpatrywania sporów przy powiązaniu płatności z systemem teleinformatycznym.
• Postulat wezwania do wyjaśnień i możliwości korekty danych przed wstrzymaniem płatności przez NFZ.
• Postulat okresu ochronnego albo proporcjonalnego stosowania sankcji finansowych, żeby nie odmawiać zapłaty za świadczenia faktycznie udzielone.
• +2 więcej

• Zobowiązania ogółem szpitali powiatowych urosły z 9,6 mld zł (31 grudnia 2025 r.) do 10,3 mld zł (31 marca 2026 r.), a wymagalne z 1,6 do 1,9 mld zł i dotyczą j
• Łączny wynik finansowy netto szpitali powiatowych za 2025 r. to -1,1 mld zł, a wynik ze sprzedaży -1,6 mld zł.
• NFZ płaci za ambulatoryjną opiekę specjalistyczną ponad trzy razy więcej niż w 2018 r., choć skorzystało z niej zaledwie ok. 3% więcej pacjentów.
• +3 więcej

• Wzrost ceny za punkt w ryczałcie PSZ do 2,04 zł od 1 lipca 2026 r.
• Wariant nr 1 rekomendacji nr 84/2026 Prezesa AOTMiT zatwierdzony 1 lipca 2026 r. — wzrost wydatków płatnika o 9,25 mld zł w 12 miesięcy, w tym nowe taryfy świad
• Program „Zdrowy szpital – bezpieczny Pacjent” i Subfundusz Modernizacji Podmiotów Leczniczych jako finansowe wsparcie konsolidacji.
• +3 więcej

• Nierozliczone za 2024 r. nadwykonania w zakresach limitowanych sięgnęły 3 mld zł.
• Nadwykonania w zakresie choroby wewnętrzne – hospitalizacja NFZ pokrywał do 60% ceny nominalnej; pełną cenę zapłacono tylko za leczenie pęcherzowego oddzielania
• Wartość świadczeń finansowanych przez NFZ jest zdeterminowana poziomem środków w planie finansowym, a nie liczbą udzielonych świadczeń.
• +1 więcej

• Zmiany taryf i współczynników korygujących dla interny w latach 2022–2025, m.in. 298 mln zł w październiku 2022 r., 158 mln zł w styczniu 2023 r. i 350 mln zł p
• Zwiększenie dotacji podmiotowej dla NFZ w 2025 r. o 4 mld zł na sfinansowanie nadwykonań limitowanych za 2024 r.; łącznie dotacja wzrosła o ponad 9,3 mld zł do
• Specjalne dodatki do ryczałtu PSZ na ok. 300 mln zł dla świadczeniodawców z nadwykonaniami ryczałtu za 2024 r.
• +4 więcej

• Pacjenci z kategorii zielonej i niebieskiej stanowią blisko 60% wszystkich zgłaszających się do SOR, choć powinni być objęci opieką w POZ lub nocnej i świąteczn
• Mimo regulacji pozwalających przekierować takich pacjentów po triażu do POZ lub NiŚOZ, odsetek przekierowań wynosi jedynie 6,5%.
• W latach 2022–2024 liczba pacjentów SOR wzrosła o 9,7%, a budżet NFZ na SOR o 82% — wzrost finansowania nie przełożył się na przepustowość.
• +5 więcej

• Codzienne raporty z Systemu Wspomagania Dowodzenia PRM wskazujące miejsca z wydłużonym czasem oczekiwania zespołów na przekazanie pacjenta.
• System TOPSOR mierzący czas od rejestracji przez triaż do pierwszego kontaktu z lekarzem oraz całkowity czas pobytu w SOR.
• Wzrost finansowania SOR z 4,75 mld zł w 2025 r. do prognozowanych 5,16 mld zł w 2026 r. i średniej stawki ryczałtu dobowego z 54 562,04 zł do 56 340,50 zł.
• +4 więcej

• Według analizy Związku Powiatów Polskich obejmującej 207 szpitali powiatowych łączna strata netto za 2025 r. przekroczyła 1,26 mld zł, a strata ze sprzedaży 1,8
• Prawie 91% badanych szpitali powiatowych wykazało stratę operacyjną na działalności podstawowej.
• Wynagrodzenia z pochodnymi to 48,8%, a usługi obce 30,5% kosztów operacyjnych szpitali powiatowych przekraczających 30,8 mld zł.
• +4 więcej

• Żądanie publikacji aktualnych danych o zadłużeniu, zobowiązaniach wymagalnych, stracie netto i stracie ze sprzedaży szpitali powiatowych za 2025 r. i I półrocze
• Żądanie podania liczby szpitali powiatowych zagrożonych utratą płynności finansowej.
• Postulat weryfikacji, czy wyceny świadczeń realizowanych przez szpitale powiatowe pokrywają rzeczywiste koszty ich udzielania.
• +2 więcej

• Przedsiębiorcy na skali podatkowej i podatku liniowym muszą prowadzić odrębną ewidencję księgową wyłącznie po to, by ustalić podstawę składki zdrowotnej.
• Składka zdrowotna od przychodu ze sprzedaży środka trwałego podnosi obciążenie incydentalnie, bez związku z wynikiem podstawowej działalności.
• Znaczne obciążenie składką zdrowotną wpływa na rentowność pozarolniczej działalności gospodarczej.
• +1 więcej

• Przywrócenie zryczałtowanej składki zdrowotnej dla przedsiębiorców na skali podatkowej od 1 stycznia 2025 r. — 9% od 75% płacy minimalnej, około 310 zł miesięcz
• Likwidacja obowiązku płacenia składki zdrowotnej od zbycia środków trwałych.
• Dla podatku liniowego: składka ryczałtowa do 2-krotności przeciętnego wynagrodzenia, powyżej 4,9% od nadwyżki.
• +4 więcej

• Lekarz dostaje dożywotnie prawo wykonywania zawodu i nikt go potem systemowo nie weryfikuje.
• Obowiązek zbierania punktów edukacyjnych to martwy przepis, bo brak konsekwencji.
• Ani absolwenci, ani lekarze z zagranicy, ani doświadczeni specjaliści nie przechodzą cyklicznej oceny.
• +2 więcej

• Wprowadzić odnawialne prawo wykonywania zawodu, potwierdzane co kilka lat.
• Oprzeć weryfikację na danych z praktyki klinicznej i nadzoru jakości, a nie na egzaminie.
• Zbudować system wielowarstwowy, który chroni lekarza przed przekreśleniem go jedną skargą.
• +3 więcej

• Założenia „Polityki lekowej 2.0” pomijają konkurencyjność Polski i globalną politykę cenową leków.
• Limit refundacji (CAP) może realnie ograniczyć liczbę leczonych pacjentów.
• Ryzyko refundacyjne jest jednostronnie przerzucane na firmę farmaceutyczną.
• +3 więcej

• Prowadzić stały dialog z branżą przy tworzeniu prawa lekowego.
• Wspierać badania kliniczne w Polsce, żeby utrzymać dziewiąte miejsce na świecie.
• Wprowadzić mierniki sprawdzane co dwa lata, czy cele polityki lekowej są osiągane.
• +2 więcej

• Najtrudniejszy w polityce lekowej jest komponent finansowy.
• Bez społecznej zgody na zmianę finansowania ochrony zdrowia potencjał polityki lekowej pozostanie niewykorzystany.

—

• Pacjenci boją się umów cywilnoprawnych: sądzą, że lekarz na kontrakcie wykona procedurę i wyjdzie, bez dalszej opieki.
• 70 proc. Polaków chce lekarzy na etacie, a ponad 70 proc. lekarzy wybiera kontrakty.
• Model mieszany jest najgorszy: kontraktowcy wychodzą do innych obowiązków, a etatowcy czują się pokrzywdzeni i odchodzą.
• +3 więcej

• Nie mieszać w jednej placówce etatów i kontraktów — wybrać jedną formę zatrudnienia dla całego zespołu.
• Zamiast spierać się o formę umowy, poprawić zarządzanie kadrami i zbudować poczucie wspólnego celu.
• Oceniać formę zatrudnienia z czterech stron naraz: państwa, placówki, pracownika i pacjenta.

• Koniec ogólnopolskiego pilotażu centrów zdrowia psychicznego grozi szpitalom i poradniom utratą płynności finansowej.
• Zmiana zasad rozliczania przez NFZ może zdestabilizować finansowo placówki prowadzone przez samorząd.
• Pilotaż odsłonił nierozstrzygnięte kwestie odpowiedzialności za opiekę na danym terenie.

• Wdrożyć opiekę stopniowaną, która skraca kolejki przez dobór poziomu wsparcia do potrzeby pacjenta.
• Połączyć na poziomie lokalnym świadczenia medyczne z opieką społeczną i oświatą.
• Ustalić podział odpowiedzialności i narzędzia monitorowania centrów zdrowia psychicznego.
• +2 więcej

—

• Kontynuować prace nad ścieżką specjalizacyjną z psychoterapii.
• Najpierw uchwalić ustawę o zawodzie psychoterapeuty, dopiero potem napisać program specjalizacji.

• Dotychczasowe przepisy ustawy utrudniały zarządzanie związkiem uczelni i prowadzenie wspólnych projektów.

• Związek Uczelni Fahrenheita łączy medycynę, technikę, uniwersytet klasyczny i uczelnie artystyczne, zamiast pozwalać im rywalizować.
• Przekształcić związek w Federację Uczelni Fahrenheita.
• Wspólna oferta dla studentów: szerszy dostęp do bibliotek i kształcenia w pięciu uczelniach naraz.

• Proporcje finansowania są zaburzone: między lekami, świadczeniami a składnikiem kadrowo-płacowym, inaczej niż w innych krajach Europy.
• Bez zgody społecznej na duże zmiany w finansowaniu ochrony zdrowia polityka lekowa nie wykorzysta swojego potencjału.
• Wydatki na szczepienia nie przekładają się na efekt: 450 mln zł na szczepienia dało 250 tys. zł oszczędności na hospitalizacjach.
• +3 więcej

• Dokument „Polityka lekowa 2.0” ma się ukazać na przełomie września i października i objąć cały rynek lekowy, w tym wyroby medyczne.
• Oparć politykę lekową na dziesięciu projektach legislacyjnych, żeby nie była tylko deklaracją.
• Indywidualne negocjacje cenowe z firmami zamiast automatycznego skreślania leków z listy dla seniorów 65+.
• +3 więcej

• Spadek dzietności zmniejsza liczbę osób aktywnych zawodowo, mimo że postęp medycyny odciąża ubezpieczyciela.

• ZUS angażuje się w badania i programy rehabilitacyjne.
• Szybka interwencja medyczna skraca powrót chorego do pracy i zmniejsza liczbę rent.

• Od poprzednich konferencji trudno wskazać realne zmiany w systemie ochrony zdrowia.

• Określić jasne cele na najbliższe 10 lat i ustalić metody mierzenia postępów, żeby przekonać decydentów.

• Bez profilaktyki system nie sprosta rosnącym potrzebom zdrowotnym.

• Niewielkie inwestycje w profilaktykę dają duże korzyści finansowe ZUS i całemu systemowi; przykład to zintegrowana opieka po zawale serca.
• W ciągu dekady zbudować świadome społeczeństwo, które rozumie wartość zdrowia.

• Danych jest nadmiar, ale nie zawsze da się z nich korzystać przy podejmowaniu decyzji.

• Znaleźć równowagę między finansowaniem krótkoterminowym a długoterminowym w ochronie zdrowia.

• System jest w kryzysie, a stres i koszty zdrowotne będą rosły w ogromnym tempie.
• W funduszach zdrowotnych są znaczące środki, ale brakuje rzetelnego rozliczania efektów programów.

• Zmianę da się osiągnąć tylko przez modyfikację zachowań społecznych.

• Zadaniem funduszu zdrowia jest zapewnienie dostępu do świadczeń, a nie dbanie o produktywność rynku pracy.

• Wcześniejsze interwencje i skuteczna profilaktyka realnie obniżają koszty medyczne w przyszłości.

• Sektor prywatny sam nie rozwiąże problemów systemu publicznego.
• Rośnie liczba zwolnień lekarskich.
• Pracodawcy mają trudność z wyborem właściwych programów profilaktycznych.
• +1 więcej

—

• Pacjenci szukają w internecie usprawiedliwienia, żeby się nie leczyć — zwłaszcza gdy terapia ma trwać całe życie.
• Lekarz nie ma dość czasu dla pacjenta i nie odpowiada na wszystkie jego pytania.
• Pacjenci rozumieją tylko około 20 proc. informacji o lekach, dawkach i własnej chorobie.
• +3 więcej

• Akredytować strony medyczne przez Ministerstwo Zdrowia, NFZ lub uczelnie medyczne, żeby pacjent widział, komu ufać.
• Zawieszać lub odbierać prawo wykonywania zawodu osobom z tytułami, które szerzą dezinformację medyczną.
• Autorytety medyczne mają być obecne w social mediach i same przyjąć rolę influencerów.
• +2 więcej

• Bolączki strukturalne i systemowe sprawiają, że pacjent traci zaufanie do ochrony zdrowia.
• Uniwersytety milczą — brakuje naukowej latarni, która wskaże, gdzie szukać rzetelnej wiedzy.
• Prawdziwa nauka przestaje się bronić sama, bo jest atakowana z różnych stron.

• Powołać rzecznika nauki.
• Poprawić komunikację uczelni z izbami lekarskimi.
• Uczelnie mają reagować na nieprawdziwe informacje, zamiast czekać, aż nauka obroni się sama.

• Naukowcy Wojskowego Instytutu Medycznego i uniwersytetu wcześniej się nie znali i nie współpracowali.

• Dwuletnie podyplomowe studia MBA dla adiunktów WIM i profesorów UW, żeby zaczęli razem pracować.
• Osadzić medycynę w szerszej perspektywie uniwersyteckiej, razem z naukami przyrodniczymi i etyką.
• Wspierać media, które podają wiadomości oparte na wiedzy naukowej.

• Dezinformacja to świadome wprowadzanie pacjentów w błąd, a my jesteśmy wobec niej bezbronni.
• Szkodliwych treści zdrowotnych nikt nie karze, więc nic ich nie powstrzymuje.
• Wykładowcy i studenci nie są przyzwyczajeni do podważania treści, które spotykają w sieci.

• Karać za rozpowszechnianie dezinformacji zdrowotnej.
• Uczyć studentów i samych wykładowców, jak weryfikować informacje w internecie.
• Uczelnia ma być dla społeczeństwa nawigacją po rzetelnej wiedzy opartej na dowodach.

• Uczelnie nie nadążają z nauką kompetencji miękkich za tym, czego wymagają dzisiejsze realia.
• Studenci medycyny ślepo wierzyli w to, co wygenerował ChatGPT, i nie potrafili tego zweryfikować.

• Uczyć studentów komunikacji naukowej — mówienia prostym językiem o sprawach nauki.
• Prowadzić fakultet o sztucznej inteligencji, na którym studenci uczą się krytycznej analizy źródeł.
• Przygotować studia podyplomowe dla nauczycieli edukacji zdrowotnej i podręcznik dla nich.

—

• Wprowadzić do szkół przedmiot edukacja zdrowotna z mocnym blokiem o zdrowiu psychicznym.
• Dokończyć reformę zasad wykonywania zawodu psychologa.
• Utworzyć w szkołach 2 tys. etatów dla psychologów.
• +1 więcej

—

• Prowadzić podstawową opiekę psychiatryczną nad dziećmi w poradniach środowiskowych, a nie w szpitalu.
• Obsadzać poradnie pierwszego poziomu psychologiem i terapeutą środowiskowym zamiast psychiatrą.

• Ludzie nie wiedzą, gdzie szukać pomocy, gdy dziecko jest w kryzysie psychicznym.

• Upowszechnić standardy postępowania z dzieckiem w kryzysie i szkolenia dla nauczycieli.
• Uczyć reakcji zasadą czterech zet: zauważyć, zapytać, zaakceptować, zareagować.

• Rodzice i nauczyciele nie wiedzą, gdzie zgłosić się z dzieckiem w kryzysie psychicznym.
• Brakuje działań edukacyjnych, które pokazywałyby, jak rozwiązywać takie problemy.
• Grozi nam leczenie i psychiatryzowanie każdej trudnej sytuacji dziecka.
• +1 więcej

• Opracować narodową strategię zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży, łączącą kilka resortów.
• Nie powoływać pełnomocnika, tylko postawić na strategię.

• Zmiany w opiece psychiatrycznej nad dziećmi nie mają jednego gospodarza, który poprowadziłby je w Sejmie.
• Dzieciom brakuje autorytetów, bo spada prestiż zawodu nauczyciela.

• Powołać pełnomocnika do spraw zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży z silną pozycją polityczną.
• Włączyć do systemu sprawdzone programy organizacji pozarządowych, zamiast tworzyć własne od zera.
• Budować prestiż nauczycieli.

• Nie ma ułożonej ścieżki postępowania z dzieckiem w kryzysie psychicznym.

• Ułożyć jedną ścieżkę pomocy dziecku w kryzysie psychicznym.
• Objąć opiekę nad dzieckiem współpracą resortów zdrowia, edukacji i sprawiedliwości.

• Brakuje specjalistów, więc pacjent nie ma dostępu do opieki, porady i diagnostyki.
• Zwiększenie liczby uczelni z wydziałami lekarskimi wywołało najwięcej sporów w środowisku lekarskim.
• Ustawa o niektórych zawodach medycznych czekała na uchwalenie 18 lat, a ustawa o medycynie laboratoryjnej 20 lat.

• Pakiet dla Młodych: kredyt na studia medyczne, praca dla studenta, udział młodych w decyzjach, zmiany w kształceniu podyplomowym.
• Nowe standardy kształcenia na kierunku lekarskim i ponad 2,5 mld zł dla uczelni na ich wdrożenie.
• Stypendia, dofinansowanie płatnych studiów i mentoring ułatwiający start w zawodzie.
• +3 więcej

• Mniej niż 4 proc. studentów medycyny rozumie, czym jest ślad węglowy i jak ochrona zdrowia dokłada się do emisji.
• Wiedzy o wpływie środowiska na zdrowie brakuje też praktykującym lekarzom.
• Pacjenci często wiedzą o wpływie zanieczyszczonego powietrza na zdrowie więcej niż ich lekarze.

—

—

• Zielona Koalicja dla Zdrowia zrzesza ponad 40 szpitali: efektywność energetyczna, mniej odpadów, ograniczenie gazów anestetycznych.
• Oddolne działania szpitali trzeba połączyć z odgórnymi politykami, zachętami i finansowaniem.

• Rocznie notuje się około 4,4 tys. nowotworów zależnych od HPV u kobiet i 1,6 tys. u mężczyzn.
• Każdego dnia sześć Polek słyszy diagnozę raka szyjki macicy, a cztery umierają na tę chorobę.
• Prognozy mówią, że jeden na pięciu Polaków zachoruje na raka, a jeden na czterech z niego umrze.
• +2 więcej

• Zwiększyć wyszczepialność w narodowym programie szczepień przeciw HPV.
• Szczepić przeciw HPV w szkołach i objąć programem dzieci w wieku 9 i 10 lat.
• Uprościć organizację szczepień i włączyć w nią rodziców, szkoły oraz personel medyczny.
• +2 więcej

• Produkcja leków w Polsce i Europie jest droższa przez wyższe koszty pracy i normy środowiskowe.
• Inwestycje w wytwarzanie substancji czynnych mają długi horyzont i ograniczoną skalę.

• Rozwijać produkcję substancji czynnych i leków w Polsce oraz w Europie.
• Wspierać sektor polityką cenową, refundacyjną i fiskalną.
• Dofinansować badania i rozwój producentów leków z grantów krajowych i z KPO.
• +2 więcej

• Lekarz zbiera ogromną ilość danych, ale nie ma z nich szybkiego pożytku w leczeniu.
• Wprowadzanie danych zabiera lekarzowi czas na powielanie tych samych informacji.

• Uprościć wprowadzanie danych tak, by przepływały między systemami bez przepisywania.
• Połączyć dane ekonomiczne szpitala z danymi o leczeniu, żeby wiedzieć, które procedury i oddziały przynoszą stratę.

• Personel medyczny jest przyzwyczajony do papieru, a nie wszystkie dokumenty dla pacjenta są cyfrowe.
• Format danych, którymi wymieniają się placówki, wciąż nie jest dopracowany.
• Nie ma sankcji za nieraportowanie zdarzeń medycznych na platformę P1.
• +1 więcej

• Pilotaż centralnej e-rejestracji: SMS-owe zapytania do pacjentów, wkrótce chatbot.
• E-rejestracja ma dać wolne miejsca w grafiku bez zwiększania liczby lekarzy i pozwolić wybrać placówkę.
• Przekonać lekarzy, że cyfryzacja pomaga w leczeniu, a nie zasila biurokrację.
• +1 więcej

• Najsłabszym ogniwem bezpieczeństwa jest człowiek: jakość haseł i sposób korzystania z systemów.
• Brakuje standardów, w tym dla chmury, i jasnego podziału, kto zasila dane.

• System informatyczny ma optymalizować zużycie zasobów rzadkich: czasu i wiedzy lekarza, dostępu do badań i konsultacji.
• Określić, które systemy są pod opieką ministerstwa, które są hurtowniami danych i kto może je zasilać.
• Oprogramowanie w poradniach i szpitalach zostawić firmom.
• +1 więcej

• Cyfryzacja robiona dla samej cyfryzacji nie daje korzyści.
• Obraz cyfrowo wykluczonych seniorów bywa uproszczony — osiemdziesięciolatkowie od lat radzą sobie z telefonem.

• Wdrażać tylko rozwiązania w formule win-win: korzyść dla pacjenta, systemu i pracowników.
• Chatbot i cyfrowe kanały kontaktu z pacjentem.
• Pacjent sięgnie po narzędzie wtedy, gdy zobaczy w nim własną korzyść.

• Ilość danych zbieranych przez szpital rośnie właściwie bez ograniczeń.
• Ataki na systemy szpitalne są tak samo częste jak na bankowe — nie ma systemów nieatakowanych.
• Najgroźniejszym skutkiem ataku jest paraliż szpitala, w którym wszystko działa na kartę.
• +2 więcej

• Przenosić rosnące bazy obrazów i badań do chmury.
• Mieć procedurę szybkiego przejścia na papier przy awarii i późniejszego odwzorowania jej w systemie.
• Ćwiczyć z personelem procedury analogowe.
• +1 więcej

• Systemy i rejestry państwowe nie komunikują się ze sobą — to główna bariera nowych e-usług.
• Porządkowanie rejestrów jest żmudne i długotrwałe, nie ma na to szybkiej drogi.

• Najpierw uporządkować rejestry i wdrożyć wspólny standard danych, potem dokładać usługi.
• Używać sztucznej inteligencji do transkrypcji i automatyzacji pracy, ale pod kontrolą człowieka.

• Braki i nieporównywalność danych utrudniają analizy i decyzje o technologiach medycznych.
• Dane nie są zbierane w jednolity sposób i nie zawsze mają wysoką jakość.

• Wykorzystywać dane z praktyki klinicznej (RWE) w ocenie skuteczności i bezpieczeństwa leczenia.
• Zespół do spraw AI i Data Hub w AOTMiT: szybsze przetwarzanie danych i integracja z bazami krajowymi oraz europejskimi.
• Szkolenia dla pacjentów i organizacji pacjenckich o bezpiecznym udostępnianiu danych.

• Jako społeczeństwo nie przygotowaliśmy się systemowo do kryzysów.
• Pomocy psychologicznej udzielają też osoby, które tylko nazywają się specjalistami.

• Oprzeć reagowanie na kryzysy na badaniach naukowych.
• Pomoc psychologiczną powinni prowadzić certyfikowani fachowcy.
• Poza specjalistami największym wsparciem w kryzysie są osoby bliskie.

• Szkoła nie jest włączona w system ochrony zdrowia psychicznego, choć to tam zauważa się większość przypadków.

• Szkoła ma być pierwszym miejscem pomocy w kryzysie psychicznym dziecka.
• Obowiązek szkolny dla dzieci uchodźców od 2 września — także po to, by szybciej zauważyć ich problemy.

• Człowiekowi trudno zaufać rozwiązaniom systemowym.
• Problemów psychicznych nie należy maskować.
• Brakuje edukacji o radzeniu sobie z problemami psychicznymi, także tymi ze świata wirtualnego.

• Mówić o zdrowiu psychicznym szerzej niż o chorobach: także o komforcie psychicznym i poczuciu własnej siły.
• Edukacja w zakresie radzenia sobie z kryzysem psychicznym.

• Program 40+ oparto najpierw wyłącznie na laboratoriach, które w dłuższym okresie nie poradziły sobie z jego realizacją.
• Zbyt wysokie wymogi sprawozdawcze i rozliczeniowe utrudniały prowadzenie programu badań profilaktycznych.
• Po badaniach profilaktycznych brakuje dalszej ścieżki leczenia.

• Wprowadzić wymóg wizyty kontrolnej w POZ po badaniach: lekarz analizuje wyniki i kieruje na dalsze leczenie.

• Programy profilaktyczne często nie przynoszą zakładanych efektów, a powodują znaczne straty finansowe.
• Głównym problemem polskich badań profilaktycznych jest brak dalszej ścieżki leczenia.
• Zmiana osób na stanowiskach zarządczych oznacza uruchamianie nowych programów, co daje chaos i brak ciągłości.
• +1 więcej

• Pogłębiona analiza merytoryczna programów: nie tylko formalności, ale też trafność diagnoz i skuteczność leczenia.

• Nowe programy zdrowotne uruchamia się równolegle, zanim ktokolwiek przeanalizuje efekty poprzednich.
• Nie ma centralnej bazy wyników badań, więc leczenie się wydłuża, a badania trzeba powtarzać.
• Nawet najlepiej zaplanowany program nie zadziała bez współdziałania pacjentów, placówek i władz.

• Skoordynować programy powszechne ze specjalistycznymi.
• Postawić na edukację zdrowotną, żeby przełamać opór przed badaniami i zwiększyć świadomość profilaktyki.