Katalog opinii

• Stawki akcyzy nie były waloryzowane wraz z siłą nabywczą, więc alkohol stał się dużo bardziej dostępny
• Ceny alkoholu w Polsce należą do najniższych w UE, niższe są tylko w Bułgarii, Rumunii i na Węgrzech

• Stawki akcyzy na alkohol wyższe o 15% względem przewidzianych na 2027 r.
• Zwiększenie dotacji dla NFZ o 1,4 mld zł rocznie w latach 2027-2028
• Utrzymanie preferencyjnej stawki akcyzy na cydr i perry do 5% alkoholu

• Koszty skutków alkoholu ponoszą wszyscy podatnicy, także niepijący
• Akcyza traktuje tak samo międzynarodowe koncerny i małe winiarnie oraz producentów cydru

• Akcyza na alkohol na poziomie pokrywającym przynajmniej koszty leczenia i koszty społeczne
• Preferencje akcyzowe dla małych, niezależnych producentów wina, cydru i perry

• Polskie dzieci i młodzież są na pierwszym miejscu w Europie pod względem otyłości
• Po wprowadzeniu opłaty cukrowej sprzedaż napojów gazowanych spadła o ok. 19%, a potem wróciła do dawnego poziomu

• Podwyżka opłaty cukrowej z ok. 1258 mln zł rocznie dla NFZ
• Uszczelnienie opłaty przeciw obchodzeniu jej zmianą klasyfikacji produktu
• Zachęcanie producentów do reformulacji produktów przez konstrukcję opłaty

• Koszty społeczne i ekonomiczne alkoholu wyniosły ponad 93 mld zł w 2020 r., a wpływy z akcyzy zaledwie 13 mld zł
• Wynagrodzenia rosną szybciej niż ceny alkoholu, więc podwyżka akcyzy o 5% rocznie nie ogranicza dostępności

• Podwyżka akcyzy na alkohol od 1 stycznia 2027 r. z 5 do 20%
• Dodatkowe 1,4 mld zł dla NFZ w latach 2027 i 2028 na leczenie pacjentów, w tym skutków picia

• Spadek spożycia alkoholu może obniżyć wpływy z akcyzy poniżej prognoz

• Gwarancja zwiększenia budżetu NFZ o 1,4 mld zł rocznie w 2027 i 2028 r. niezależnie od wpływów z akcyzy

• Podwyżka akcyzy na alkohol jest uzasadniana zdrowiem, choć służy łataniu dziury budżetowej

• Specjalny program walki z alkoholizmem zamiast podnoszenia akcyzy

• NIK wykazał, że wpływy z opłaty cukrowej nie trafiły na walkę z otyłością
• Projekt znosi zwolnienie napojów z 20% naturalnego soku, co może skłonić producentów do rezygnacji z soku

—

• Opłata cukrowa łączy cel zdrowotny z fiskalnym, a przewidywany wpływ to 1,5 mld zł

• Ocena skuteczności opłaty cukrowej mierzona poprawą zdrowia publicznego, a nie wpływami

• Na otyłość cierpi 10% dzieci w wieku 1–3 lat i 33% dzieci w wieku 6–9 lat
• Fast foody i słodycze to najczęstsza poranna dieta dzieci idących do szkoły
• Debata o otyłości dzieci pomija ponoszone przez państwo koszty

• Obowiązkowa edukacja zdrowotna w szkołach ucząca zdrowego odżywiania

• Producenci wysoko słodzonych syropów i napojów energetycznych omijali opłatę cukrową przez luki prawne

• Uszczelnienie przepisów o opłacie cukrowej wobec syropów i napojów energetycznych

• Opłata stała rośnie z 50 do 70 gr, a maksymalna z 1,20 zł do 1,80 zł za litr bez analizy wpływu na ceny
• Uzasadnienie łączy wpływy dla NFZ z potrzebami finansów publicznych na obronność

• Edukacja żywieniowa i profilaktyka zamiast rozwiązań fiskalnych

• Opłata cukrowa jest zbyt niska względem ceny końcowej, by zmieniać zachowania
• Szacunki szarej strefy alkoholowej KAS i instytutu zewnętrznego różnią się sześciokrotnie

• Podwyżka opłaty cukrowej z dochodem 1,26 mld zł, który w 96,5% trafia do NFZ
• Ustawowo gwarantowane dodatkowe 1,4 mld zł dla NFZ z akcyzy na alkohol

• Jeden punkt sprzedaży alkoholu przypada na ok. 250 mieszkańców, 10 razy gęściej niż zakładała ustawa z 1920 r.
• Spożycie przekracza 10 l czystego alkoholu na głowę
• Za płacę minimalną można dziś kupić dwa razy więcej alkoholu niż w 2016 r.
• +1 więcej

• Limit punktów sprzedaży alkoholu w stosunku do liczby mieszkańców
• Kompleksowa nowelizacja ustawy o wychowaniu w trzeźwości przygotowywana przez MZ

• Wpływy z opłaty cukrowej i od napojów alkoholowych w latach 2021-2023, ponad 5,2 mld zł, nie zwiększyły realnie wydatków zdrowotnych (NIK)
• NFZ nie prowadził ewidencji wydatkowania tych pieniędzy ani monitorowania efektów zdrowotnych
• Dodatkowe wpływy do NFZ mogą jedynie zastąpić dotację z budżetu państwa
• +2 więcej

• Odrzucenie projektów podwyżki opłaty cukrowej i akcyzy na alkohol (wnioski Konfederacji)

—

• Paszport wolnego czasu dla młodzieży finansowany z akcyzy, na wzór Islandii (ok. 2-4 tys. zł rocznie na zajęcia)
• 1,4 mld zł rocznie na ochronę zdrowia w latach 2027-2028 w modelu zamkniętego obiegu pieniądza

• Polska jest na drugiej pozycji w Unii Europejskiej pod względem problemu alkoholowego
• Rośnie dostępność ekonomiczna napojów alkoholowych, a planowane podwyżki są niewielkie

• Aktualizacja akcyzowej mapy drogowej na alkohol na 2027 r.

• Co trzecie dziecko w wieku 8 lat ma nadmierną masę ciała, a co szóste jest otyłe
• Słodzone napoje są łatwo dostępne w niskiej cenie
• Projekt ogranicza zwolnienie z opłaty dla zakładów aktywności zawodowej

• Poprawka Lewicy przywracająca zwolnienie zakładów aktywności zawodowej z opłaty cukrowej
• Łączenie opłaty cukrowej z profilaktyką otyłości i żywieniem w szkołach

• Wysokość opłaty cukrowej z 2020 r. odbiega od cen napojów i nie wpływa na zachowania konsumentów
• Otyłość to narastający problem zdrowotny i społeczny

• Rozszerzenie katalogu napojów objętych opłatą cukrową i aktualizacja jej wysokości

• Ok. 70% wpływów z opłaty cukrowej wnoszą dwa zagraniczne koncerny, które nie zmieniają receptur
• Polskie firmy obniżyły zawartość cukru, a nowy projekt obciąży je najmocniej
• Ok. 60% segmentu objętego rozszerzeniem to polskie firmy i marki własne sieci

• Odrzucenie projektów zmieniających opłatę cukrową (druki nr 3155 i 3145)

• Stawki opłaty cukrowej nie zmieniały się od wprowadzenia ustawy w 2021 r.
• Producenci omijają opłatę, rejestrując napoje wysokosłodzone jako suplementy diety
• Do NFZ wpłynęło w ubiegłym roku z budżetu prawie 30 mld zł dopłat

• Podwyżka opłaty stałej z 50 gr na 70 gr za litr i objęcie opłatą koncentratów oraz napojów z kofeiną i tauryną
• Około 1,4 mld zł z opłaty cukrowej dla Narodowego Funduszu Zdrowia

• Po wprowadzeniu opłaty cukrowej sprzedaż napojów gazowanych spadła o 19%, ale potem wróciła do dawnego poziomu
• Blisko 2/3 populacji ma nadmierną masę ciała
• Skumulowana inflacja ok. 43% przewyższyła wzrost akcyzy o 33%, więc alkohol stał się bardziej dostępny
• +1 więcej

• Okresowa waloryzacja opłaty cukrowej bez nowelizacji ustawy
• Objęcie opłatą produktów według składu, także sprzedawanych jako suplementy diety
• Kierowanie nadwyżki z akcyzy na leczenie i profilaktykę uzależnienia od alkoholu

• NIK nie potrafi wskazać, na co w ochronie zdrowia poszły wpływy z opłaty cukrowej z ostatnich 3 lat
• Brak dowodu, że opłata cukrowa sfinansowała programy lekowe lub operacje bariatryczne
• Szpitale przekładają zabiegi na przyszły rok z powodu braku pieniędzy
• +1 więcej

• Subfundusz w NFZ zasilany opłatą cukrową na programy bariatryczne i lekowe w leczeniu otyłości
• Zwolnienie niedosładzanych soków i koncentratów naturalnych z opłaty cukrowej
• Zwolnienie z opłaty napojów z co najmniej 30-40% soku naturalnego

• Brak wskaźników, że wpływy z opłaty cukrowej idą na profilaktykę otyłości
• Brak danych o spadku spożycia cukru i o sfinansowanych programach profilaktycznych
• Podwyżka akcyzy nie zmieni zachowań około miliona osób uzależnionych, koszty poniosą ich rodziny
• +1 więcej

• Zwolnienie basenów i biletowanych obiektów sportowych z VAT jako zachęta do aktywności
• Przełamanie tabu wokół alkoholizmu zamiast samej podwyżki akcyzy

• Ograniczenie pracy specjalistów w kilku szpitalach zamknie oddziały powiatowe, bo nie przybędzie od tego lekarzy
• Pacjent płaci składkę, czeka miesiącami i płaci drugi raz w prywatnym gabinecie
• Finansowanie TAVI obniżono o 42%, a TEER o 39%; zakontraktowano tylko 26% potrzeb TAVI
• +3 więcej

• Zniesienie administracyjnych limitów przyjęć na medycynę przy rygorystycznej kontroli jakości kształcenia
• Przekazanie części obowiązków lekarzy asystentom, pielęgniarkom, fizjoterapeutom i farmaceutom
• Gwarancje finansowania diagnostyki i leczenia w ośrodkach eksperckich chorób rzadkich
• +1 więcej

• Samorządy powiatowe niosą ciężar utrzymania szpitali w miastach powiatowych

• Zgodę na podwyższenie limitu godzin pracy lekarza mógłby wydawać dyrektor oddziału wojewódzkiego NFZ zamiast prezesa

• Problemem Polski jest zbyt mała liczba lekarzy i fatalna wycena świadczeń
• Ustawa może zamknąć oddziały szpitali powiatowych i wydłużyć kolejki
• Projekt mógł zostać zmieniony po konsultacjach bez uwzględnienia uwag strony społecznej

—

• OSR przedłużenia sieci szpitali deklaruje brak wpływu na budżet państwa, JST i plan NFZ bez wyliczeń

• Przesunięcie końca wykazu sieci szpitali z 30 czerwca 2027 r. na 30 czerwca 2029 r., by 87 świadczeniodawców w restrukturyzacji zachowało umowy z NFZ

• Podmioty lecznicze biorą duże środki publiczne i mimo to mają straty

• Konkursy ofert w podmiotach leczniczych na wzór zamówień publicznych, by wymusić konkurencyjne oferty

• Zmiana obecnych, tańszych umów z lekarzami może doprowadzić do ich odejścia i ograniczenia przyjęć na NFZ
• Ustawa o limitach nie zwiększy dostępności lekarza dla pacjenta

• Zabezpieczenie obecnych umów, które pozwalają leczyć pacjentów przy niższych kosztach

• Z prawie 200 szpitali przebadanych przez Związek Powiatów Polskich 90% jest zadłużonych
• Szpital w Sanoku ma 200 mln straty, a powiatowy szpital w Lubaczowie ok. 15 mln zadłużenia
• MZ nie pokazało analiz przyczyn zadłużenia szpitali powiatowych ani wpływu ustawy na nie
• +1 więcej

—

• Wpisanie prawa do równego traktowania nie zapewnia pacjentom pomocy na czas
• W Poznaniu pacjentka onkologiczna czekała 46 godzin na SOR-ze na przyjęcie na oddział
• Działacze koalicji mieli korzystać z saloników VIP i karetek na zamówienie

—

• Projekt limitów przerzuca odpowiedzialność za aferę w Szpitalu Południowym na całe środowisko lekarskie
• Prawdziwym problemem są lokalne zapaści: próby likwidacji szpitali powiatowych i porody na SOR-ach

—

• Przepisy o jawności konkursów wchodzą w życie po 1 miesiącu, co może nie wystarczyć Centrum e-Zdrowia
• Nie wiadomo, czy awaria systemu i brak publikacji ogłoszenia unieważni konkurs
• Brak prognozy kosztów przejęcia przez NFZ diagnostyki HCV i leczenia HIV u osadzonych
• +1 więcej

—

• Limit wynagrodzeń bez systemowego podejścia może zadłużyć szpitale powiatowe i wypchnąć specjalistów do sektora niepublicznego
• Na specjalistów czeka się, bo przydział miejsc specjalizacyjnych jest niewielki
• Wyższy pułap stawek bez dodatkowych środków zaburzy sytuację szpitali poza Warszawą

• Przyjęcie większej liczby studentów na istniejących wydziałach lekarskich

—

• Utrzymanie do 2029 r. obecnych zasad kwalifikacji szpitali do sieci, by dać czas na restrukturyzację
• Monitorowanie przez MZ postępów restrukturyzacji szpitali w okresie przedłużonego finansowania

• Projekt limitów wynagrodzeń grozi paraliżem biurokratycznym szpitali i wydłużeniem kolejek
• Kolejne nowelizacje sieci szpitali i przedłużenie wykazu do 2029 r. tworzą niestabilne prawo bez długofalowej strategii

—

• Debata o limitach wynagrodzeń posłużyła do straszenia pacjentów nieprawdą o wstrzymaniu leczenia żywieniowego

• Wyłączenie z limitu czasu, gdy lekarz pozostaje w dyspozycji, oraz uwzględnienie postulatów poradni żywieniowych i hospicjów domowych
• Obowiązkowa ocena stanu odżywienia w Krajowej Sieci Onkologicznej
• Zapłata wszystkich nadwykonań za leczenie żywieniowe

• Ponad 90% szpitali powiatowych wykazało w ubiegłym roku stratę na podstawowej działalności
• Komornicy zajmują rachunki szpitali, a banki odmawiają im kredytów
• Pieniądze za leczenie nie pokrywają narzuconych przepisami kosztów zatrudnienia personelu
• +2 więcej

—

• Niepubliczne podmioty z kontraktem NFZ nie miały dotąd obowiązku publikowania ogłoszeń i umów
• Pośrednicy mogą przejmować zwroty kosztów leczenia za granicą

• Wydłużenie sieci PSZ o 2 lata jako czas na akredytację szpitali
• Zwrot kosztów leczenia za granicą tylko na konto świadczeniodawcy, osoby spokrewnionej lub spadkobiercy, bez firm pośrednich
• Ścieżka odwoławcza od kar nakładanych przez NFZ

• Projekt limituje wynagrodzenia, ale nie zakazuje łączenia pracy w sektorze publicznym i prywatnym
• Grozi konflikt interesów: kierowanie pacjentów z publicznej kolejki do odpłatnego leczenia
• Limity płac towarzyszy wyłączenie ochrony przedemerytalnej i części gwarancji pracowniczych
• +3 więcej

• Mechanizm weryfikacji sumy wynagrodzeń lekarza ze wszystkich placówek i form zatrudnienia
• Gwarancja, że oszczędności z limitów pójdą na więcej świadczeń i krótsze kolejki
• Zapewnienie ciągłości terapii HCV po zwolnieniu z zakładu karnego

• Lekarze zarabiają ponad milion złotych rocznie, a szpitale powiatowe są zadłużone i pacjenci czekają miesiącami
• Lekarze pracują w kilku placówkach w wymiarze budzącym wątpliwość co do realnego wykonywania obowiązków
• Restrukturyzacja w ramach sieci PSZ może zlikwidować potrzebne oddziały w mniejszych miejscowościach
• +2 więcej

• Dodatkowe środki i instrumenty wsparcia dla zadłużonych szpitali powiatowych zamiast ograniczania oddziałów

• Ustawa o limitach wynagrodzeń może doprowadzić do zapaści kadrowej i likwidacji oddziałów oraz części szpitali powiatowych
• Kolejne wydłużenie sieci PSZ do 30 czerwca 2029 r. utrwala prowizorium zamiast reformy
• Ok. 30% dzieci z chorobami rzadkimi nie dożywa 5. urodzin, a choruje od 2,5 mln do 3 mln osób
• +4 więcej

• Refundacja Givinostatu dla dzieci z dystrofią Duchenne’a do 6. roku życia
• Objęcie wsparciem także gruźlicy lekoopornej i zapewnienie ciągłości terapii po wyjściu z więzienia

• Projekt wyłącza konsultację związkową wypowiedzenia, ochronę przedemerytalną i ochronę w czasie urlopu
• Umowa może wygasnąć bez wypowiedzenia po nieprzyjęciu nowych warunków w ciągu 3 dni roboczych
• Ograniczenia mogą pchnąć leczenie do prywatyzacji, jak stało się ze stomatologią
• +2 więcej

• Poprawki Lewicy chroniące prawa pracownicze, dostępność świadczeń i dane medyczne
• Stabilne zatrudnienie na etatach, godne wynagrodzenie i prawo do odpoczynku personelu
• Precyzyjne granice dostępu NFZ do dokumentacji świadczeń prywatnych
• +1 więcej

• Niektórzy lekarze zarabiają milion, półtora miliona, drenując budżety szpitali
• Lekarze zmieniają szpital dla stawki wyższej o 10 zł, co napędza spiralę wynagrodzeń
• Limit 900 tys. obejmie każdego lekarza bez względu na staż i miejsce pracy
• +1 więcej

• Niższy limit wynagrodzeń z siatką płac zależną od stażu i wyższymi stawkami w mniejszych miejscowościach

• Projekt limitów wyłącza ochronę pracowniczą z art. 4 ust. 8, także rodziców na urlopach
• Szpital może zakończyć nocną i świąteczną opiekę po 3-miesięcznym zawiadomieniu NFZ
• OSR nie przewiduje dodatkowych kosztów NFZ na ośrodki eksperckie chorób rzadkich

• Mierzalne warunki czasu dojazdu i obsady, zanim NFZ zgodzi się na ograniczenie działalności szpitala
• Publiczny raport ministra przed końcem 2028 r. o skutkach zmian w sieci szpitali w powiatach
• Możliwość przywrócenia 30-dniowego terminu na wniosek po pilnym leczeniu za granicą

• W Polsce z HIV żyje ok. 30,5 tys. osób, w 2025 r. wykryto 2755 nowych zakażeń
• Program leczenia HCV u osadzonych finansował leki, ale nie samą wizytę
• W 2025 r. zarejestrowano 4029 przypadków przewlekłego WZW C

• Finansowanie z NFZ wizyty, a nie tylko leku, w leczeniu HCV u osób osadzonych
• Finansowanie leczenia antyretrowirusowego osób bez tytułu do ubezpieczenia
• Badanie anty-HCV w programie Moje zdrowie, wykonane przez blisko 1,3 mln osób

• Około 3 mln chorych na choroby rzadkie przechodzi odyseję diagnostyczną między miastami
• 80% z około 10 tys. chorób rzadkich ma podłoże genetyczne, a przeżycie zależy od szybkiego rozpoznania

• Podział Ośrodków Eksperckich Chorób Rzadkich na kliniczne i genetyczne
• Uszczelnienie poboru składki zdrowotnej od emerytur i rent zagranicznych
• Mechanizmy prawne pozwalające NFZ zatrudniać pracowników medycznych o wysokich kompetencjach

• Stawka maksymalna 240,30 zł za godzinę może uderzyć w szpitale powiatowe, które ledwo wiążą koniec z końcem
• Rząd przez 3 lata nie przygotował aktualizacji mapy potrzeb zdrowotnych i przesuwa sieć szpitali z 2027 na 2029 r.
• NFZ zalega z płatnościami, przez co placówki tracą płynność finansową
• +1 więcej

—

• Górne limity płac mogą podnieść wynagrodzenia lekarzy zarabiających dziś mniej do poziomu maksymalnego
• Jednakowa stawka nie zachęci specjalisty do pracy w szpitalu powiatowym oddalonym o 60-70 km
• Limity nie uwzględniają lekarzy akademickich łączących pracę kliniczną, dydaktyczną i naukową
• +2 więcej

• Skrócenie vacatio legis ustawy o jawności konkursów ofert do miesiąca
• Uproszczenie refundacji leków kupionych w UE na polską receptę
• Formalna procedura i 5-letni status Ośrodków Eksperckich Chorób Rzadkich

• Ciężar kontroli czasu pracy personelu medycznego spadł na pracowników NFZ
• Ułatwienia w refundacji leczenia za granicą mogą podnieść koszty

• Obowiązkowy elektroniczny system kontroli czasu pracy w jednostkach ochrony zdrowia
• Wczesne ogłoszenie zmian reguł kwalifikacji do sieci szpitali przed czerwcem 2029 r.
• Przeniesienie finansowania leczenia WZW typu C u osadzonych z budżetu ministra do NFZ