Grafik lekarza POZ ma 24–32 minuty na każdą poradę, a poradnia specjalistyczna ok. 18. Ile terminów może stać pustych

Lekarze POZ mają w harmonogramach NFZ 1,31 mln godzin pracy tygodniowo, czyli 24–32 minuty na każdą poradę. Przy kwadransie na poradę grafiki POZ mieszczą 263 mln porad rocznie, a w 2025 r. odbyło się 124–163 mln, więc są wypełnione w 47–62%. Godzin pracy poradni specjalistycznych NFZ zbiorczo nie publikuje, więc policzyliśmy je z losowej próby 532 poradni w portalu NFZ „Gdzie się leczyć”: ok. 480 tys. godzin tygodniowo i ok. 18 minut na poradę. Przy kwadransie na poradę te grafiki są wypełnione w ok. 83% (74–94%). Średnie nie mówią, czy w godzinach, w których pacjenci chcą przyjść, zostają wolne terminy.

1. POZ: ile godzin zgłaszają przychodnie i ile porad się odbywa

Godziny (pomiar). NFZ przysłał nam w sierpniu 2026 r. zestawienie harmonogramów lekarzy POZ z 9 212 miejsc udzielania świadczeń (pismo 2026.439909.CBAR, stan bazy z lipca 2026 r.). Razem to 1 311 762,6 godziny tygodniowo, które zgłosiło 39 429 lekarzy, średnio 33,3 godz. na lekarza. Zestawienie ma tylko sumę tygodniową na miejsce. Nie ma podziału na dni tygodnia, pory dnia ani typy placówek, więc rozkład pokazujemy niżej tylko po województwach.

Porady (wyliczenie). Liczba porad lekarza POZ za 2025 r. zależy od źródła. CeZ liczy wszystkie porady, także na receptę i kwalifikacje do szczepień: 162,7 mln (4,73 porady na pacjenta z listy × 34,4 mln osób). Sprawozdanie NFZ podaje 124,0 mln. Skąd ta różnica, NFZ nie potwierdził; możliwe wyjaśnienia opisuje artykuł główny. Pokazujemy obie liczby, bo nie wiemy, która lepiej oddaje czas lekarza. Porada „na receptę” też zajmuje termin w grafiku, choć często trwa krócej.

2. AOS: godzin poradni NFZ nie publikuje, więc zrobiliśmy próbę

Przy umowach AOS NFZ ma harmonogramy, ale zbiorczo ich nie udostępnia, a interfejs API umów co najmniej od 22 września 2026 r. odpowiadał „Maintenance” (20 października znów działał). Harmonogram widać jednak przy każdej poradni w wyszukiwarce przychodni specjalistycznych portalu „Gdzie się leczyć” jako „Harmonogram pracy poradni”, dzień po dniu, z godzinami. Na przykład Poradnia Kardiologiczna 116 Szpitala Wojskowego w Opolu: poniedziałek 7:00–12:00, środa 7:00–10:00 i 16:00–18:00, piątek 7:00–12:00.

Próba. Wyszukiwarka bez wybranej specjalności zwraca w 16 województwach 31 677 wpisów, po 10 na stronę, czyli 3174 stron. Wylosowaliśmy 80 stron (prosta próba losowa, stałe ziarno) i pobraliśmy je co 2,5 sekundy. W 800 wpisach było 532 poradni lekarskich AOS, 17 poradni logopedycznych i 251 komórek spoza AOS (psychiatria, leczenie uzależnień, rehabilitacja, hospicja), które pominęliśmy. Bez harmonogramu było 9 poradni; liczymy je jako zero godzin. Sumę dla kraju liczymy wzorem dla próby gronowej (liczba stron / liczba wylosowanych × godziny na wylosowanych stronach), a przedział z 10 000 losowań bootstrap.

To godziny poradni, nie lekarzy. Gdy w poradni przyjmuje naraz dwóch lekarzy, godzin lekarzy jest dwa razy więcej niż godzin poradni. Na jednego z 30 656 lekarzy zgłoszonych do umów AOS w 2025 r. wychodzi 15,6 godz. pracy poradni tygodniowo.Artykuł główny liczy, że każdy z tych lekarzy musiałby pracować w poradni ok. 14 godz. tygodniowo, żeby przy 15 minutach na poradę zmieścić porady z 2025 r. To podobny rząd wielkości, ale tamto jest wyliczeniem z porad, a to wynikiem próby grafików.

Porady (wyliczenie). W 2025 r. NFZ zapłacił za 87,6 mln porad i badań w AOS (zbiór 3185). Do grafików poradni porównujemy 80,2 mln porad: odejmujemy 5,83 mln badań w pracowniach (w tym rezonans, tomografia i endoskopia: 5,59 mln) i 1,60 mln porad logopedycznych. Pracownie nie mają godzin w wyszukiwarce poradni, a logopeda nie jest lekarzem. Zostają porady, w tym teleporady i zabiegi w poradni, które zajmują czas lekarza.

Ile minut na poradę w AOS. Pierwsza wizyta trwa zwykle dłużej niż kontrolna. Gdy przyjmiemy 15–20 minut na wizytę pierwszorazową i 10–15 na kontrolną, a pierwszorazowych jest ok. 19% (dane NFZ dla 22 specjalności, zob. rola AOS; dla całego AOS Ministerstwo Zdrowia podaje ok. 15%, co trochę skróciłoby średnią poradę), średnia porada trwa 11,0–16,0 minuty. Wtedy grafiki poradni są wypełnione w 61–89% (50,2 tyg.). Na wykresie dla prostoty zostawiamy te same przełączniki 10, 15 i 20 minut co w POZ.

3. Grafik a wykonanie: POZ i AOS na jednej skali

Co widać. Wynik zależy przede wszystkim od długości porady: 10 minut daje dwa razy więcej slotów niż 20. Jedna rzecz nie zależy od tego założenia. Na jedną poradę przypada w grafiku POZ 24,3–31,9 minuty, a w grafiku poradni AOS ok. 18,0 (15,9–20,1). Przy każdej długości porady grafik POZ jest więc mniej wypełniony niż grafik poradni. Przy 20 minutach porad AOS jest więcej, niż mieszczą godziny poradni: albo porady trwają krócej, albo w części poradni przyjmuje naraz kilku lekarzy.

4. Średnia z kraju i roku ukrywa, kiedy i gdzie brakuje terminów

Poradnie AOS pracują przed południem i od poniedziałku do czwartku

Z harmonogramów w próbie: od poniedziałku do czwartku przypada po ok. 20–21% godzin pracy poradni, na piątek 15%, na sobotę 2%. Po 15:00 poradnie pracują przez 29% swoich godzin. Pacjent, który pracuje do 16:00, ma do wyboru małą część grafiku, nawet jeśli w skali roku grafik nie jest pełny.

POZ: wypełnienie grafików w województwach waha się od ok. połowy do ponad 100%

Pismo NFZ podaje godziny według miejsca udzielania świadczeń, więc da się je zsumować po województwach i porównać z poradami POZ z CeZ za 2024 r. (rok wcześniej niż reszta artykułu, bo tylko za 2024 r. CeZ podaje porady według powiatu). Przy wybranych założeniach (15 min, 50,2 tyg.) wypełnienie wynosi od 51% (mazowieckie) do 104% (warmińsko-mazurskie). Wynik ponad 100% znaczy, że porady się w grafiku nie mieszczą: trwają krócej albo część pracy lekarzy nie trafiła do harmonogramów. Porady są z 2024 r., a grafiki z lipca 2026 r., więc porównanie województw jest orientacyjne. Te same przełączniki co wyżej zmieniają ten wykres.

Popyt zmienia się z miesiąca na miesiąc, grafik prawie nie

W 2024 r. liczba porad lekarza POZ w miesiącu wahała się od 89% do 113% średniej miesięcznej, a porad i badań AOS w 2025 r. od 85% (sierpień) do 114% (październik). Część różnicy to liczba dni roboczych, ale przychodnia, której grafik w skali roku ma zapas, w szczycie infekcji i tak może nie mieć wolnych miejsc.

5. Wolne sloty AOS a kolejka do poradni

W sierpniu 2026 r. na listach do poradni AOS było 3 166 471 wpisów (NFZ, „Terminy leczenia”; jeden pacjent może mieć kilka wpisów). Przy 15 minutach i 50,2 tygodnia wolnych slotów w grafikach poradni jest ok. 16,1 mln rocznie, czyli ok. 5 razy więcej niż wpisów. To zestawienie przepływu z całego roku ze stanem listy w jednym dniu, więc pokazuje tylko rząd wielkości. W dolnej granicy przedziału godzin to 5,1 mln, w górnej 27,5 mln. Przy 20 minutach i środkowej liczbie godzin wolnych slotów nie ma wcale.

Część tego czasu i tak przepada, bo pacjenci nie przychodzą. Według danych Ministerstwa Zdrowia w 2025 r. pacjenci nie przyszli i nie odwołali 1 898 083 terminów w 12 dziedzinach AOS (pomiar). Na wszystkie porady AOS wychodzi według naszego szacunku ok. 8,8 mln (3,8–9,7 mln; zob. artykuł główny), a w POZ ok. 5,4 mln (3,8–7,9 mln; szacunek z angielskiego odsetka, bo w Polsce nikt tego nie mierzy). Wolny slot w rachunku rocznym nie trafia więc automatycznie do pacjenta z kolejki: leży w innej poradni, innej specjalności, innym powiecie albo w godzinie, w której nikt nie dzwoni.

6. Dlaczego wypełnienie poniżej 100% nie znaczy, że są terminy

1. Godziny w harmonogramie to nie tylko porady. Lekarz w tym czasie pisze dokumentację, wystawia e-recepty bez wizyty, jeździ na wizyty domowe, robi bilanse dzieci. Ile godzin grafiku na to idzie, nikt nie zmierzył.
2. Harmonogram to deklaracja, której NFZ nie sprawdza na bieżąco. NFZ odpowiedział autorowi w piśmie z 28.07.2026 r.: „Nie, weryfikacja nie ma charakteru cyklicznego”. Ta sama kontrola NIK znalazła u dwóch z sześciu lekarzy harmonogramy „niezgodne ze stanem faktycznym”. Lekarz, który pracuje w dwóch przychodniach, może mieć w obu grafiki na tę samą godzinę; takie nakładanie zawyża sumę godzin.
3. Popyt rozkłada się nierówno. Między miesiącami liczba porad różni się o ok. jedną czwartą (sekcja 4). Rozkładu porad na dni tygodnia i godziny NFZ nie publikuje, więc nie wiemy, o ile poniedziałek różni się od piątku. Wiemy tylko, że grafik poradni jest skupiony przed południem.
4. Pacjenci nie przychodzą. Termin zarezerwowany i nieodwołany wygląda w grafiku na zajęty, a porady nie ma.
5. W AOS lekarz dzieli czas z oddziałem. Dwie trzecie lekarzy AOS pracuje też w szpitalu (piramida lekarzy). Godzina w poradni przy szpitalu przepada, gdy lekarz musi zostać na oddziale albo na bloku.
6. Godziny poradni to nie godziny lekarzy, a próba to nie spis: ma błąd losowy (przedział w tekście) i zależy od tego, jak przypisaliśmy komórki do AOS.
7. Lata się różnią: grafiki POZ z lipca 2026 r., grafiki poradni z października 2026 r., porady z 2025 r. (województwa: 2024 r.).

7. Co z tego wynika

Na papierze w POZ zostaje dużo czasu bez porady NFZ: przy kwadransie na poradę ponad jedna trzecia grafiku. W poradniach specjalistycznych zapas jest mniejszy, ok. jedna szósta, i znika, jeśli porada trwa 20 minut. Żadna z tych liczb nie mówi, że pacjent dostanie termin szybciej. Średnie wypełnienie poniżej 100% pasuje do sytuacji, w której w poniedziałek rano nie ma miejsc, a w piątek po południu grafik stoi pusty. Żeby odróżnić jedno od drugiego, potrzebne są dane, które NFZ ma, ale ich nie publikuje.

8. Co NFZ powinien opublikować

1. Rozkład godzin harmonogramów POZ i AOS na dni tygodnia i godziny zegara, według województw i powiatów. NFZ ma te dane w umowach („Harmonogram – zasoby”); portal „Gdzie się leczyć” pokazuje je poradnia po poradni.
2. Porady na godzinę harmonogramu dla każdej placówki (liczba porad NFZ w miesiącu / godziny w harmonogramie), żeby było widać, gdzie grafik jest pełny, a gdzie pusty.
3. Zbiorcze harmonogramy AOS w pliku do pobrania: placówka, komórka, specjalność, liczba lekarzy, godziny tygodniowo, z datą stanu.
4. Wyniki kontroli zgodności harmonogramów z rzeczywistą pracą, jeśli NFZ je prowadzi.

Zamierzamy wysłać do NFZ wniosek o informację publiczną o te dane. Jeśli prowadzisz przychodnię i chcesz podać, ile porad mieści się u ciebie w godzinie grafiku, napisz: kontakt@psoz.pl.

Seria „Piramida świadczeń” · Analiza 8 z 13