Inne nazwy: kontrakt lekarski, umowa kontraktowa, lekarz na kontrakcie, umowa cywilnoprawna lekarza
Kontrakt to umowa cywilnoprawna, w której lekarz jako przedsiębiorca (praktyka lekarska) sprzedaje szpitalowi albo przychodni świadczenia zdrowotne zamiast pracować na etacie. Placówka płaci za godzinę, dyżur albo procedurę, a lekarz sam rozlicza podatki i składki. Kontraktu nie obejmuje Kodeks pracy, więc nie ma w nim limitu godzin ani gwarancji odpoczynku.
Lekarz na kontrakcie może pracować kilkadziesiąt godzin bez przerwy, bo żaden przepis mu tego nie zabrania. NIK opisała ciągłą pracę przez 70 godzin w szpitalach klinicznych i do 103,5 godziny w Lublinie. Kiedy trafiasz na oddział w nocy, nie wiesz, którą godzinę dyżuru ma Twój lekarz. Kontrakty są też niejawne, więc nie sprawdzisz, ile publiczna placówka płaci za godzinę.
Podstawa to art. 26 i 27 ustawy o działalności leczniczej (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 156). Art. 26 pozwala podmiotowi leczniczemu udzielić zamówienia na świadczenia zdrowotne podmiotowi wykonującemu działalność leczniczą albo osobie z fachowymi kwalifikacjami. Art. 27 wymaga umowy pisemnej, co do zasady na co najmniej 3 miesiące, z określeniem zakresu świadczeń oraz miejsca, dni i godzin ich udzielania. Kontrakt nie jest umową o pracę, więc nie obejmują go normy czasu pracy ani 11-godzinny odpoczynek dobowy. NIK w 2024 r. opisała „pozorny outsourcing”: szpitale zawierały umowy z firmami zewnętrznymi, przez które ich własni etatowi pracownicy pracowali dodatkowo po godzinach, pod nadzorem szpitala i na jego sprzęcie. W 2025 r. NIK zaleciła ustawowy limit nieprzerwanej pracy dla lekarzy na kontraktach.
Według AOTMiT (luty 2026) mediana kontraktu lekarza to 25 595 zł brutto miesięcznie wobec 23 666 zł na etacie, a 1,2% kontraktów (625) przekracza 100 tys. zł miesięcznie. NIK naliczyła w skontrolowanych szpitalach 89 umów pozornego outsourcingu na ponad 38 mln zł. Skąd ta liczba: psoz.pl/whitepaper
Akredytacja w ochronie zdrowia · AOS (ambulatoryjna opieka specjalistyczna) · Centralna e-Rejestracja · CeZ (Centrum e-Zdrowia) · Deklaracja wyboru lekarza POZ · Dług szpitali i zobowiązania wymagalne · Dostęp do informacji publicznej (wniosek do NFZ, MZ, szpitala) · DRG (Diagnosis Related Groups) · E-recepta · E-skierowanie · Fundusz Medyczny i KPO w ochronie zdrowia · IKP (Internetowe Konto Pacjenta) · Jawność danych publicznych w ochronie zdrowia · JGP (Jednorodne Grupy Pacjentów) · Kapitacja (stawka kapitacyjna) · Kolejki i listy oczekujących · Kontrakt z NFZ (umowa o udzielanie świadczeń) · Koordynator POZ · Koszyk świadczeń gwarantowanych · Limity przyjęć na studia lekarskie · Mapy potrzeb zdrowotnych · Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia · Ministerstwo Zdrowia (MZ) · NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia) · wszystkie