Inne nazwy: lista oczekujących, kolejka do specjalisty, czas oczekiwania NFZ, pierwszy wolny termin
Lista oczekujących to prowadzony przez placówkę rejestr pacjentów, którzy czekają na świadczenie finansowane przez NFZ: wizytę u specjalisty, badanie lub przyjęcie do szpitala. Placówka wpisuje Cię według kolejności zgłoszenia i kategorii medycznej: przypadek pilny albo stabilny. Dane o kolejkach placówki wysyłają do NFZ, a NFZ publikuje je w Informatorze o Terminach Leczenia.
Placówka musi Ci podać termin i na Twoje żądanie uzasadnić, dlaczego taki. Jeśli kontynuujesz leczenie u tego samego lekarza, na listę oczekujących nie trafiasz. W Informatorze NFZ sprawdzisz, gdzie w Polsce pierwszy wolny termin jest najbliższy, i możesz pojechać tam. Kolejka to nie tylko niewygoda: część osób w ogóle rezygnuje z leczenia, bo nie doczekała terminu.
Zasady ustala ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Art. 20 nakazuje udzielać świadczeń szpitalnych i specjalistycznych według kolejności zgłoszenia, informować pacjenta o kategorii medycznej i terminie oraz uzasadniać termin na żądanie; ust. 1a wyłącza z listy pacjentów kontynuujących leczenie. Art. 23 każe placówce co miesiąc przekazywać NFZ liczbę oczekujących, a NFZ co najmniej raz w miesiącu publikować liczbę oczekujących, średni czas oczekiwania i informację o innych placówkach z wolnymi terminami. Informator o Terminach Leczenia pokazuje pierwszy wolny termin na podstawie danych przesyłanych przez placówki. Od 1 stycznia 2026 r. część kolejek przejmuje centralna e-rejestracja z jednym wykazem oczekujących.
W 2024 r. 3,8% Polaków w wieku 16 lat i więcej zrezygnowało z potrzebnego leczenia wobec 2,5% w UE, z tego około 2,8 punktu procentowego z powodu kolejki (Eurostat, EU-SILC 2024). Skąd ta liczba: psoz.pl/wazne-dane
Akredytacja w ochronie zdrowia · AOS (ambulatoryjna opieka specjalistyczna) · Centralna e-Rejestracja · CeZ (Centrum e-Zdrowia) · Deklaracja wyboru lekarza POZ · Dług szpitali i zobowiązania wymagalne · Dostęp do informacji publicznej (wniosek do NFZ, MZ, szpitala) · DRG (Diagnosis Related Groups) · E-recepta · E-skierowanie · Fundusz Medyczny i KPO w ochronie zdrowia · IKP (Internetowe Konto Pacjenta) · Jawność danych publicznych w ochronie zdrowia · JGP (Jednorodne Grupy Pacjentów) · Kapitacja (stawka kapitacyjna) · Kontrakt B2B lekarza (umowa cywilnoprawna) · Kontrakt z NFZ (umowa o udzielanie świadczeń) · Koordynator POZ · Koszyk świadczeń gwarantowanych · Limity przyjęć na studia lekarskie · Mapy potrzeb zdrowotnych · Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia · Ministerstwo Zdrowia (MZ) · NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia) · wszystkie