NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia)

Słownik · kategoria: Organizacja · źródła sprawdzone 2026-09-23

Inne nazwy: Narodowy Fundusz Zdrowia, Fundusz, płatnik publiczny

NFZ, czyli Narodowy Fundusz Zdrowia, to państwowy płatnik, który kupuje świadczenia zdrowotne za pieniądze ze składek i z budżetu państwa. Fundusz nie leczy: podpisuje umowy z przychodniami i szpitalami, płaci im według ustalonych stawek i kontroluje rozliczenia. Działa na podstawie ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Co to zmienia dla Ciebie

Kiedy idziesz do lekarza „na NFZ”, rachunek płaci Fundusz, nie Ty. To Fundusz decyduje, ile placówka dostanie za Twoją wizytę albo operację i z kim w ogóle podpisze umowę. Dlatego kolejka, w której stoisz, zależy od tego, ile świadczeń NFZ kupił w Twoim województwie.

Jak to działa w praktyce

Podstawą jest ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Fundusz ma Centralę w Warszawie i 16 oddziałów wojewódzkich; kieruje nim Prezes, a obok niego działa dziewięcioosobowa Rada Funduszu. Co roku Prezes NFZ sporządza plan finansowy (art. 118), który zatwierdza Minister Zdrowia w porozumieniu z Ministrem Finansów (art. 121 ust. 4). Umowy z placówkami Fundusz zawiera po konkursie ofert albo rokowaniach (art. 139), a wykaz zawartych umów publikuje w Informatorze o zawartych umowach. Plany finansowe i sprawozdania z ich wykonania znajdziesz w Biuletynie Informacji Publicznej NFZ w dziale Finanse NFZ.

Nasza liczba

W planie finansowym na 2026 rok NFZ przeznacza na świadczenia 201,2 mld zł; w 2015 roku było to 67,8 mld zł, czyli blisko trzy razy mniej (źródło: NFZ, plany finansowe w BIP). Skąd ta liczba: psoz.pl/wazne-dane

Źródła

• Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych sprawdzono: 2026-09-23
• Podstawy prawne / Biuletyn Informacji Publicznej / NFZ sprawdzono: 2026-09-23
• Finanse NFZ / Biuletyn Informacji Publicznej NFZ sprawdzono: 2026-09-23

Powiązane hasła

• Plan finansowy NFZ
• Składka zdrowotna
• Kontrakt z NFZ (umowa o udzielanie świadczeń)
• Ministerstwo Zdrowia (MZ)
• Świadczeniodawca

Tezy Latarnika

• Obok publicznego NFZ powinien działać wybór konkurencyjnych płatników zdrowotnych (funduszy/ubezpieczycieli, którzy zbierają składki i płacą za Twoje leczenie — dziś robi to wyłącznie NFZ).
• NFZ i Ministerstwo Zdrowia powinny mieć ustawowy obowiązek publikowania danych operacyjnych (kolejki, wolumeny, koszty jednostkowe, kontrakty) w otwartym, maszynowo czytelnym formacie (open data / API) — na bieżąco, a nie uznaniowo.
• Wyniki konkursów i postępowań NFZ na kontraktowanie świadczeń (kto, na jakich warunkach i za ile dostał kontrakt) powinny być publikowane w jawny, maszynowo czytelny sposób.

Artykuły

• Kto czego chce w ochronie zdrowia, i czego się boi. Mapa interesów wokół 220 mld zł
• Na same szpitale idzie więcej publicznych pieniędzy niż zbiera cała branża ubezpieczeń prywatnych w Polsce
• Jeden płatnik czy wielu, i tak zaczyna się od tego samego: zebrania danych

Zobacz też

• Wszystkie hasła słownika

Inne: Słownik

Akredytacja w ochronie zdrowia · AOS (ambulatoryjna opieka specjalistyczna) · Centralna e-Rejestracja · CeZ (Centrum e-Zdrowia) · Deklaracja wyboru lekarza POZ · Dług szpitali i zobowiązania wymagalne · Dostęp do informacji publicznej (wniosek do NFZ, MZ, szpitala) · DRG (Diagnosis Related Groups) · E-recepta · E-skierowanie · Fundusz Medyczny i KPO w ochronie zdrowia · IKP (Internetowe Konto Pacjenta) · Jawność danych publicznych w ochronie zdrowia · JGP (Jednorodne Grupy Pacjentów) · Kapitacja (stawka kapitacyjna) · Kolejki i listy oczekujących · Kontrakt B2B lekarza (umowa cywilnoprawna) · Kontrakt z NFZ (umowa o udzielanie świadczeń) · Koordynator POZ · Koszyk świadczeń gwarantowanych · Limity przyjęć na studia lekarskie · Mapy potrzeb zdrowotnych · Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia · Ministerstwo Zdrowia (MZ) · wszystkie