Inne nazwy: stawka kapitacyjna, kapitacyjna stawka roczna, płatność per capita
Kapitacja to sposób płacenia przychodni POZ (podstawowej opieki zdrowotnej): NFZ płaci stałą roczną stawkę za każdego pacjenta zapisanego na listę, niezależnie od tego, ile razy przyjdzie. Stawkę bazową mnoży się przez współczynnik wieku, bo dzieci i seniorzy chorują częściej. Wysokość stawki ustala Prezes NFZ w zarządzeniu.
Twoja przychodnia dostaje za Ciebie te same pieniądze, czy przyjdziesz raz w roku, czy dwadzieścia razy. To chroni Cię przed niepotrzebnymi wizytami, ale daje przychodni powód, żeby wizyt było jak najmniej. Dlatego liczy się, u kogo złożysz deklarację wyboru: pacjent bez deklaracji to dla przychodni zero złotych.
Ustawa z 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 515) w art. 22 odsyła finansowanie POZ do ustawy o świadczeniach i do planu finansowego NFZ. Wybór lekarza potwierdzasz deklaracją wyboru (art. 10); bezpłatnie zmienisz go dwa razy w roku, każda kolejna zmiana kosztuje 80 zł (art. 9). Umowy POZ NFZ zawiera bez konkursu ofert (art. 159 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Stawkę i współczynniki określa zarządzenie Prezesa NFZ w sprawie umów w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna (22/2025/DSOZ, zmienione zarządzeniem 65/2026/DSOZ z 14 lipca 2026 r.). Współczynniki wieku wynoszą od 1,0 dla osób w wieku od 20 do 39 lat do 4,0 dla dzieci do 2 lat (§ 23 ust. 2 zarządzenia 22/2025/DSOZ). Do kapitacji NFZ dokłada osobne opłaty za część badań i za opiekę koordynowaną.
Bazowa stawka kapitacyjna wynosi 232,56 zł rocznie za pacjenta (234,84 zł w przychodni z certyfikatem akredytacyjnym), czyli 232 560 zł na 1000 deklaracji przy współczynniku 1,0 (źródło: zarządzenie 65/2026/DSOZ Prezesa NFZ z 14 lipca 2026 r.). Skąd ta liczba: psoz.pl/artykuly/godziny-lekarzy-poz
Akredytacja w ochronie zdrowia · AOS (ambulatoryjna opieka specjalistyczna) · Centralna e-Rejestracja · CeZ (Centrum e-Zdrowia) · Deklaracja wyboru lekarza POZ · Dług szpitali i zobowiązania wymagalne · Dostęp do informacji publicznej (wniosek do NFZ, MZ, szpitala) · DRG (Diagnosis Related Groups) · E-recepta · E-skierowanie · Fundusz Medyczny i KPO w ochronie zdrowia · IKP (Internetowe Konto Pacjenta) · Jawność danych publicznych w ochronie zdrowia · JGP (Jednorodne Grupy Pacjentów) · Kolejki i listy oczekujących · Kontrakt B2B lekarza (umowa cywilnoprawna) · Kontrakt z NFZ (umowa o udzielanie świadczeń) · Koordynator POZ · Koszyk świadczeń gwarantowanych · Limity przyjęć na studia lekarskie · Mapy potrzeb zdrowotnych · Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia · Ministerstwo Zdrowia (MZ) · NFZ (Narodowy Fundusz Zdrowia) · wszystkie