Inne nazwy: Najwyższa Izba Kontroli, kontrole NIK w szpitalach, raport NIK o ochronie zdrowia
NIK, czyli Najwyższa Izba Kontroli, to naczelny organ kontroli państwowej, który podlega Sejmowi. Kontroluje NFZ, Ministerstwo Zdrowia, szpitale i inne publiczne placówki pod kątem legalności, gospodarności, celowości i rzetelności. Wyniki publikuje w jawnych raportach z zaleceniami, ale nie może nikogo zmusić do ich wykonania.
Raporty NIK to często jedyne publiczne źródło o tym, co dzieje się w środku szpitala: ile godzin bez przerwy pracują lekarze, czy sprzęt ma przeglądy, ile szpital traci. Z nich wiesz, że sieć szpitali nie wyciągnęła placówek z długów, a lekarz może pracować 70 godzin ciągiem. Zalecenia NIK nie wiążą ministra ani dyrektora, więc te same problemy wracają w kolejnych kontrolach.
Art. 202 Konstytucji RP stanowi, że NIK jest naczelnym organem kontroli państwowej, podlega Sejmowi i działa kolegialnie. Art. 203 określa zakres: NIK kontroluje organy administracji rządowej, państwowe osoby prawne i inne państwowe jednostki z punktu widzenia legalności, gospodarności, celowości i rzetelności, a organy samorządu może kontrolować. Tryb kontroli reguluje ustawa z 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli. NIK działa według rocznego planu pracy i reaguje na sygnały o nieprawidłowościach. Kontrola kończy się wystąpieniem pokontrolnym do jednostki z zaleceniami oraz informacją o wynikach, którą NIK publikuje na nik.gov.pl. W ochronie zdrowia NIK w latach 2023-2026 badała m.in. szpitale powiatowe, wojewódzkie i kliniczne, zlecanie usług medycznych, pozorny outsourcing, SOR-y i opiekę okołoporodową.
Kontrola NIK P/25/042 (17 lipca 2026 r.) pokazała, że 98 906 ze 127 330 rekordów TOPSOR (77,7%) ma różnicę między czasem wypisu a czasem obsługi nie większą niż minuta, a tylko 3,4% lekarzy SOR ma specjalizację z medycyny ratunkowej. Skąd ta liczba: psoz.pl/artykuly/ile-sie-czeka-na-sor
Akredytacja w ochronie zdrowia · AOS (ambulatoryjna opieka specjalistyczna) · Centralna e-Rejestracja · CeZ (Centrum e-Zdrowia) · Deklaracja wyboru lekarza POZ · Dług szpitali i zobowiązania wymagalne · Dostęp do informacji publicznej (wniosek do NFZ, MZ, szpitala) · DRG (Diagnosis Related Groups) · E-recepta · E-skierowanie · Fundusz Medyczny i KPO w ochronie zdrowia · IKP (Internetowe Konto Pacjenta) · Jawność danych publicznych w ochronie zdrowia · JGP (Jednorodne Grupy Pacjentów) · Kapitacja (stawka kapitacyjna) · Kolejki i listy oczekujących · Kontrakt B2B lekarza (umowa cywilnoprawna) · Kontrakt z NFZ (umowa o udzielanie świadczeń) · Koordynator POZ · Koszyk świadczeń gwarantowanych · Limity przyjęć na studia lekarskie · Mapy potrzeb zdrowotnych · Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia · Ministerstwo Zdrowia (MZ) · wszystkie