Artykuły i analizy · Finanse
Zespół PSOZ · opublikowano · aktualizacja · 10 min czytania · analiza na dokumentach finansowych szpitali
Na X Kongresie Wizja Zdrowia Barbara Więckowska, dyrektor Departamentu Analiz i Strategii Ministerstwa Zdrowia, powiedziała: „Spośród 562 placówek, które przekazały sprawozdania, aż 323 poniosły stratę netto, a 280 zostało zobligowanych do przygotowania planów naprawczych” (Menedżer Zdrowia, 8.10.2026). Program naprawczy przygotowuje szpital, którego strata przekracza 1 proc. przychodów. Menedżer Zdrowia pisze, że chodzi o sprawozdania za 2025 r. Liczba 562 pojawiła się wcześniej w dokumencie MZ jako liczba publicznych podmiotów, które prowadzą szpitale. Przyjmujemy, że o nich mowa, ale to nasze wnioskowanie: ministerstwo nie podało, które to podmioty, i listy nie opublikowało.
Złożyliśmy własną listę z dokumentów, które szpitale publikują: raportów o sytuacji ekonomiczno-finansowej, uchwał samorządów i sprawozdań spółek. Mamy 558 publicznych podmiotów i znamy wynik 463 z nich. Stratę netto miało 263 z 463, czyli 56,8 proc. Wyniku nie znamy dla 95. Gdyby wszystkie miały zysk, udział strat wyniósłby 47,1 proc., gdyby wszystkie stratę, 64,2 proc. Według liczb MZ stratę miało 57,5 proc. placówek. To podobny rząd wielkości, ale nie dowód zgodności, bo ministerstwo liczy inną grupę.
„Szpital publiczny” w języku MZ to podmiot leczniczy, który udziela świadczeń szpitalnych i jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej (SPZOZ), instytutem badawczym albo spółką, w której Skarb Państwa, samorząd lub uczelnia medyczna ma co najmniej 51 proc. udziałów. SPZOZ to szpital w formie zakładu, a nie spółki: prowadzi go samorząd, minister albo uczelnia medyczna. Liczymy tak samo: 416 SPZOZ prowadzących szpital, 128 spółek z większościowym udziałem publicznym i 14 instytutów, razem 558. Spółek, które państwo ma tylko pośrednio, np. przez KGHM albo PZU, nie liczymy jako publicznych. To podmioty, nie budynki: jedna spółka czy jeden SPZOZ może prowadzić kilka szpitali.
Liczymy wynik netto, czyli przychody minus koszty za 2025 r., po podatku. To nie jest zadłużenie; o różnicy piszemy niżej. Ministerstwo mówi o 562 podmiotach. Jego listy nie znamy, ale porównaliśmy nasz zbiór z listą MZ za 2024 r. i dołączyliśmy brakujące SPZOZ, głównie szpitale psychiatryczne i rehabilitacyjne.
Każdy SPZOZ musi do 15 maja opublikować w swoim Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) raport o sytuacji ekonomiczno-finansowej (art. 53a ustawy o działalności leczniczej). Z niego braliśmy wynik. Spółki i instytuty składają sprawozdania do Krajowego Rejestru Sądowego, a ich pliki leżą w Repozytorium Dokumentów Finansowych; dalej nazywamy je eKRS. Tu mamy prawie komplet. Gorzej z SPZOZ: znamy wynik 325 z 416. U 33 raport podaje tylko wskaźnik zyskowności, więc wiemy, czy była strata, ale nie wiemy, jak duża. Dla 91 nie znaleźliśmy żadnego dokumentu z wynikiem za 2025 r. Nie znaczy to, że szpital raportu nie opublikował: część stron BIP działa tylko w przeglądarce i nasze wyszukiwanie mogło dokument pominąć.
Czy brak dokumentu oznacza stratę? Nic na to nie wskazuje. Według listy MZ za 2024 r. stratę miało wtedy 32 z 63 SPZOZ, których wyniku za 2025 r. nie znamy, i 119 z 229 tych, których wynik znamy. W obu grupach mniej więcej co drugi. Szpitale bez wyniku są za to mniejsze: mediana ich umów z NFZ to 101 mln zł, przy 138 mln zł u pozostałych. Gdy przypiszemy brakującym taki udział strat, jaki mają znane szpitale tej samej formy i podobnej wielkości, wychodzi 58,0 proc. To nasze oszacowanie, nie pomiar.
Czerwone koło to strata, zielone to zysk. Im większe koło, tym większa kwota. Blade koło oznacza szpital, o którym wiemy tylko, czy miał stratę, ale nie znamy kwoty. Szare kółko bez wypełnienia to szpital, którego wyniku nie znaleźliśmy. Przerywany obrys to położenie przybliżone (środek miasta, powiatu albo województwa). U sieci, które mają kilka szpitali, punkt stoi przy jednym z nich, a kwota dotyczy całej spółki.
pokaż też szpitale prywatneKliknij koło, żeby zobaczyć podmiot.
Najedź na koło albo je kliknij, żeby zobaczyć nazwę i kwotę. Współrzędne z adresów placówek w danych NFZ o kolejkach; gdzie ich brak, środek miasta albo powiatu.
Łączny wynik 430 szpitali publicznych, dla których znamy kwotę, to −2,01 mld zł. Szpitale ze stratą miały razem stratę netto 3,30 mld zł, a te z zyskiem razem zysk netto 1,29 mld zł. Mediana, czyli wynik środkowego szpitala, gdy ułożyć je od najgorszego do najlepszego, to −1,55 mln zł: połowa z nich miała stratę większą niż 1,55 mln zł.
Połowę sumy wszystkich strat daje 38 szpitali z 244, które miały stratę i znaną kwotę. Dziesięć największych strat to 22,7 proc. tej sumy. Duże straty ciągną więc średnią w dół: średni wynik (−4,7 mln zł) jest ok. 3 razy gorszy od mediany. Na saldo wpływa też kilka dużych zysków: dziesięć szpitali z największym zyskiem miało razem 678 mln zł, ponad połowę wszystkich zysków.
Dla 401 szpitali znamy wynik w obu latach. W tej grupie stratę miało w 2024 r. 191, a w 2025 r. 233. Przejścia z zysku w stratę: 52, ze straty w zysk: 10. Mediana zmiany wyniku to −1,55 mln zł. O ponad milion złotych wynik pogorszył się w 219 szpitalach, a poprawił w 69.
Wyniki za 2024 r. pochodzą z trzech źródeł. Pogorszenie widać w każdym z nich osobno:
Łączny wynik tych 401 szpitali spadł z −252,8 mln zł do −2,02 mld zł, ale tę sumę traktujemy pomocniczo. W 2024 r. była bliska zera, bo zyski kilku dużych szpitali klinicznych i instytutów równoważyły straty reszty, więc jej spadek wygląda na wielokrotny. Pewniejszą miarą są liczby szpitali i mediana. Grupa 401 szpitali nie jest też losowa: to te, dla których znaleźliśmy wynik z obu lat.
Nie ustalamy, dlaczego wyniki się pogorszyły. Szpitale w raportach podają m.in. wzrost kosztów wynagrodzeń od lipca 2025 r. po zmianie ustawy o najniższym wynagrodzeniu zasadniczym w podmiotach leczniczych, opóźnienia i brak zapłaty za świadczenia ponad limit umowy z NFZ, wyroki sądowe dla pielęgniarek i położnych oraz rezerwy i odpisy. Nie zmierzyliśmy, ile waży każdy z tych czynników.
Stratę ma najczęściej spółka gminy lub miasta: 21 z 27 o znanym wyniku. W spółkach powiatów 30 z 57, w spółkach województw 12 z 27, w SPZOZ 183 z 325, w instytutach badawczych 10 z 14. Grupy spółek i instytutów są małe, więc z tej kolejności nie robimy rankingu. Instytuty mają łącznie wynik dodatni (+24,4 mln zł), bo kilka z nich miało duży zysk.
Inne zestawienia też pokazują stratę u większości szpitali. MZ w odpowiedzi na interpelację 17675 podało, że ujemny wynik za 2025 r. miały 134 szpitale powiatowe (67 proc.). Związek Powiatów Polskich policzył na danych wstępnych łączny wynik 207 szpitali powiatowych: −1,27 mld zł. To inne grupy niż nasza, więc tych liczb z naszymi nie łączymy.
Nie wyciągamy z tego wniosku, która forma prawna działa lepiej. Grupy różnią się wielkością i profilem: wśród spółek miast są duże szpitale miejskie, a wśród SPZOZ i szpitale kliniczne, i powiatowe.
Województwa układają się w dwie grupy. W podkarpackim, świętokrzyskim, łódzkim, śląskim i mazowieckim stratę miało razem 72,5 proc. szpitali o znanym wyniku, a w dolnośląskim, małopolskim, pomorskim i wielkopolskim razem 36,7 proc. Tę różnicę uważamy za pewną (test χ² dla 16 województw: p < 0,001). Kolejności wewnątrz grup nie bierz dosłownie: w województwie jest od kilkunastu do kilkudziesięciu szpitali o znanym wyniku, więc jeden szpital przesuwa udział o 2 do 6 punktów. Najmniej pewne jest łódzkie: znamy tam wynik 69 proc. szpitali.
Kliknij województwo, żeby zobaczyć liczbę.
Sum wyników według województw nie pokazujemy, bo zależą od pojedynczych dużych szpitali. Łączny wynik lubelskiego to −219,4 mln zł, z czego −174,6 mln zł daje jeden szpital wojewódzki.
Mamy też sprawozdania 174 spółek prywatnych, które prowadzą szpitale. Stratę miało 28 z nich. Pokazujemy je na mapie i w tabeli pod przełącznikiem, ale ich wyników nie zestawiamy z publicznymi. Prywatne szpitale mają inny profil i inny zakres świadczeń. W dużych sieciach, jak LUX MED czy Scanmed, szpital jest tylko częścią działalności spółki, więc wynik spółki nie mówi, ile zarabia sam szpital. Z tych liczb nie wynika, że prywatne szpitale są lepiej zarządzane.
Za 2024 r. MZ przekazało Menedżerowi Zdrowia listę 342 SPZOZ z wynikiem każdego z nich (lista MZ opublikowana przez Menedżera Zdrowia, 13.08.2025). Stratę miało tam 171, a łączny wynik wszystkich wyniósł −792,7 mln zł. To były dane wstępne, sprzed zatwierdzenia sprawozdań. Zwykle lista zgadza się z raportami: na 91 szpitali, dla których mamy obie liczby, w 74 różnica nie przekracza tysiąca złotych. Przy kilku jest jednak duża:
| Szpital, wynik za 2024 r. | Lista MZ | Raport z BIP |
|---|---|---|
| Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu | −13,6 mln zł | +0,77 mln zł |
| Wojewódzki Szpital Zespolony w Płocku | −45,1 mln zł | −68,9 mln zł |
Szpital Gromkowskiego według listy MZ miał w 2024 r. ponad 13 mln zł straty. Jego raporty za 2024 i za 2025 r. pokazują zysk, a kapitał zapasowy wzrósł w 2025 r. dokładnie o ten zysk. Szpital w Płocku miał według raportu stratę o prawie 24 mln zł większą, niż podawała lista. Nie wiemy, czy to skutek danych wstępnych, czy błędu w liście. Liczby „323” nie da się sprawdzić z zewnątrz. Nie wiemy nawet, czy MZ policzyło ją na danych wstępnych, czy ostatecznych.
Od 17 września 2025 r. SPZOZ i instytut badawczy przygotowują program naprawczy, gdy strata netto przekracza 1 proc. przychodów (art. 59 ust. 4 ustawy o działalności leczniczej). Ten sam próg dotyczy spółek, w których Skarb Państwa, samorząd lub uczelnia medyczna ma co najmniej 51 proc. kapitału i bezpośrednio większość głosów, po raz pierwszy za 2025 r. (art. 88a). Obowiązku nie ma szpital, który realizuje program zatwierdzony wcześniej.
Przychody znamy dla 218 szpitali publicznych: 124 spółek, 14 instytutów i tylko 80 z 416 SPZOZ. Próg przekroczyło 103 z nich. Liczymy od przychodów ze sprzedaży (w części SPZOZ od przychodów ogółem), a ustawa dolicza pozostałe przychody operacyjne i finansowe. Dlatego nasza liczba może być nieco za wysoka, ale tylko 5 strat leży między 1 a 2 proc. przychodów. Tej liczby nie porównujemy z 280 z MZ, bo nasza grupa jest inna i niepełna.
MZ mówi o 280 podmiotach „zobligowanych” do programu. To obowiązek, a nie złożony program. Ustawa daje SPZOZ 7 miesięcy na sporządzenie programu, czyli do 31 października 2026 r. (art. 59 ust. 4). Art. 59a ust. 1 wymaga jednak, żeby program trafił do NFZ, wojewody i organu tworzącego w 4 miesiące i 15 dni od sporządzenia sprawozdania, czyli około 15 sierpnia. Potem organ tworzący zatwierdza program, szpital składa sprawozdania z jego realizacji, a MZ może zlecić jego ocenę Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (art. 59a–59c). Spółki miały czas do 30 września 2026 r.; te, których rok obrotowy nie pokrywa się z kalendarzowym, mogą w tym roku być poza obowiązkiem.
SPZOZ i spółki liczą wynik netto tak samo (art. 42 ust. 1 ustawy o rachunkowości), ale dokumenty różnią się momentem. SPZOZ publikuje raport z art. 53a do 15 maja, przed zatwierdzeniem sprawozdania (do 30 czerwca), więc część kwot może się jeszcze zmienić. Jeden z raportów podaje wprost, że stratę „oszacowano”. Spółki składają sprawozdanie do eKRS po zatwierdzeniu.
Wynik zawiera też zdarzenia jednorazowe i operacje bez ruchu pieniędzy: rezerwy, odpisy, amortyzację oraz dotacje i odszkodowania. Zespół Opieki Zdrowotnej w Nysie miał zysk netto 437 tys. zł, ale w tym samym roku ujął w przychodach 19,6 mln zł odszkodowania z polisy i 5,1 mln zł wsparcia z powiatowego urzędu pracy po powodzi z września 2024 r. Strata nie oznacza więc braku pieniędzy, a zysk nie oznacza zdrowych finansów.
Strata netto nie jest też długiem. Zobowiązania, czyli kwoty, które szpital ma zapłacić (pensje, faktury, kredyty), to osobna miara. MZ policzyło je w uzasadnieniu projektu pomocy dla szpitali, który potem wycofało: 34 mld zł na koniec 2025 r. (Rynek Zdrowia, 14.07.2026). Samego dokumentu nie opublikowało. Samorząd, który prowadzi SPZOZ, „może” pokryć stratę (art. 59 ust. 2), ale nie musi, a ustawa nie przewiduje sankcji za niepokrycie.
Brakuje też danych o podziale kosztów na medyczne i administracyjne. Raporty i sprawozdania, z których korzystaliśmy, takiego podziału nie podają, więc nie wiemy, czy strata bierze się z leczenia, czy z administracji. Bez tego podziału żadna lista strat nie mówi, co naprawiać.
MZ powinno co roku publikować wynik finansowy każdego szpitala publicznego z ostatecznych sprawozdań, z nazwą, przychodami i informacją o programie naprawczym. Ministerstwo te dane ma, bo z nich policzyło 562, 323 i 280. Dane o finansach podmiotów leczniczych trafiają do Systemu Statystyki w Ochronie Zdrowia, a art. 23 ust. 3 ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia mówi, że dane w tym systemie „są danymi jawnymi, powszechnie dostępnymi” (Dz.U. 2026 poz. 1304). Za 2024 r. MZ przekazało taką listę mediom. Nie chodzi więc o nowe dane, tylko o tabelę, która już istnieje. Szerzej: postulaty.
558 pozycji. Kwoty w milionach złotych (do 0,1 mln) albo, poniżej miliona, w tysiącach złotych. Kliknij nagłówek, żeby posortować.
* Wynik 2024 z listy MZ (dane wstępne z Systemu Statystyki w Ochronie Zdrowia, sierpień 2025), bo dokument za 2025 r. nie podawał roku poprzedniego. „eKRS” to sprawozdanie finansowe spółki w Repozytorium Dokumentów Finansowych: wpisz numer KRS w wyszukiwarce. „Nie znaleźliśmy” przy SPZOZ znaczy, że nasze wyszukiwanie w BIP szpitala i organu tworzącego nie trafiło na raport, sprawozdanie ani uchwałę z wynikiem za 2025 r. Dokument mógł tam być, a my go nie znaleźliśmy. Przy spółce znaczy, że w eKRS nie było jeszcze sprawozdania za 2025 r.
Powiązane: Finanse szpitali według województw · Pożyczki szpitali w rejestrze umów · Wszystkie artykuły