Gdzie urodzić: jak wybrać porodówkę, korzystając z danych NFZ

Poradnik dla pacjenta · dane: NFZ 2025; stan oddziałów na 2026-08-31 · aktualizacja 2026-09-29

Sytuacje nagłe: Ten poradnik dotyczy porodu planowanego. Gdy poród zaczyna się nagle albo dzieje się coś niepokojącego, dzwoń na 999 lub 112. Zespół ratownictwa wiezie do najbliższego szpitala, który może pomóc, i ani pacjentka, ani rodzina nie wybierają wtedy placówki.

Porodówkę wybierasz sama. Ustawa daje Ci prawo wyboru szpitala spośród wszystkich, które mają umowę z NFZ, bez rejonizacji, a standard opieki okołoporodowej przewiduje plan porodu z Twoimi preferencjami. Najlepiej porównać kilka oddziałów w zasięgu dojazdu na tych samych liczbach: NFZ podaje dla każdego oddziału odsetek cięć cesarskich, znieczuleń zewnątrzoponowych i nacięć krocza oraz liczbę porodów w roku. W 2025 r. cięciem kończyło się od 17,2 do 98,3 proc. porodów zależnie od oddziału, a 86 z 295 oddziałów z danymi nie rozliczyło ani jednego znieczulenia zewnątrzoponowego. Poniżej pytania, które warto zadać, i liczby, które na nie odpowiadają.

Pytania, które warto zadać szpitalowi

1. Ile porodów rocznie przyjmuje ten oddział?

Liczba porodów mówi o rutynie zespołu i o tym, jak często dzieje się tu coś rzadkiego. Mały oddział ma mniej doświadczenia z powikłaniami, duży bywa zatłoczony.

Co mówią liczby: Połowa oddziałów przyjmuje mniej niż 549 porodów rocznie, a rozrzut sięga od 48 do 5 471. Liczbę porodów każdego oddziału znajdziesz na jego stronie w zestawieniu /porodowki.

2. Jaki odsetek porodów kończy się tu cięciem cesarskim i z czego to wynika?

Cięcie ratuje życie, gdy jest wskazane, ale rozrzut od 17,2 do 98,3 proc. między oddziałami jest za duży na samą różnicę w przyjmowanych ciążach: w naszej analizie poziom sieci szpitali tłumaczył z niego kilka punktów procentowych. Zapytaj, jak oddział podchodzi do porodu naturalnego po wcześniejszym cięciu i do indukcji.

Co mówią liczby: Polska: 48,4 proc. wszystkich porodów, mediana oddziału 50,4 proc. Porównuj oddział z medianą tego samego poziomu sieci szpitali, bo szpital wyższego stopnia przyjmuje trudniejsze ciąże. Wysoki odsetek sam w sobie niczego nie dowodzi; to powód do pytania, nie wyrok.

3. Czy dostanę znieczulenie zewnątrzoponowe i czy anestezjolog jest na miejscu całą dobę?

Standard opieki okołoporodowej daje Ci prawo do łagodzenia bólu i nakazuje poinformować o dostępnych metodach. W praktyce dostępność zależy od tego, czy oddział ma anestezjologa w nocy i w weekend.

Co mówią liczby: Polska: 27,4 proc. porodów naturalnych, ale mediana oddziału to tylko 5,6 proc., a 86 oddziałów nie rozliczyło ani jednego znieczulenia. Zero w danych NFZ znaczy, że nic nie rozliczono; nie mówi, czy metody nie ma, czy nikt jej nie sprawozdaje. Dlatego zapytaj wprost.

4. Jak często nacina się tu krocze?

Standard opieki okołoporodowej mówi, że nacięcie krocza stosuje się wyłącznie w medycznie uzasadnionych przypadkach. Odsetek od 1,1 do 85,1 proc. pokazuje, że oddziały rozumieją to bardzo różnie.

Co mówią liczby: Polska: 29,6 proc. porodów naturalnych, mediana oddziału 30,4 proc., połowa oddziałów mieści się między 21,8 a 41,6 proc. Wartość dla oddziału znajdziesz na jego stronie.

5. Jaki poziom ma szpital w sieci i czy ma oddział noworodkowy o wyższej referencyjności?

Przy ciąży wysokiego ryzyka albo wcześniactwie liczy się, czy szpital ma oddział intensywnej terapii noworodka. Poziom w sieci szpitali (I, II, III stopień, ogólnopolski) to inna rzecz niż stopień referencyjności opieki perinatalnej, więc o ten drugi zapytaj w szpitalu.

Co mówią liczby: W zestawieniu jest 153 szpitali I stopnia, 66 II stopnia, 45 III stopnia i 23 ogólnopolskich. Każda strona oddziału pokazuje poziom i medianę swojej grupy, żebyś porównywała podobne z podobnym.

6. Czy oddział na pewno działa?

Od 2025 r. NFZ odnotował 20 zamkniętych i 7 zawieszonych oddziałów położniczych. Liczby za 2025 r. mogą opisywać oddział, który już nie przyjmuje.

Co mówią liczby: Stan oddziału (czynny, zawieszony, zamknięty) i datę zamknięcia pokazuje strona oddziału na /porodowki, według danych NFZ na 2026-08-31. Przed wyborem zadzwoń do szpitala.

Liczby dla Polski

Co mierzyWartośćOkres
Porodów rocznie w typowym oddziale (mediana)549 porodów2025
Cięcia cesarskie: Polska48,4 % porodów2025
Znieczulenie zewnątrzoponowe: Polska27,4 % porodów naturalnych2025
Nacięcie krocza: Polska29,6 % porodów naturalnych2025
Oddziały zamknięte od 2025 r.20 oddziałówstan na 2026-08-31

Jak znaleźć szpital w swoim województwie

Tabela podaje liczbę oddziałów w zestawieniu oraz medianę cięć cesarskich i znieczuleń w każdym województwie. Kliknij województwo, żeby zobaczyć ochronę zdrowia w tym regionie, albo przejdź do zestawienia porodówek i ustaw filtr województwa i poziomu sieci.

WojewództwoOddziałów w zestawieniuMediana cięć cesarskich (%)Mediana znieczuleń (%)
dolnośląskie1948,99,1
kujawsko-pomorskie1538,70,7
łódzkie2156,02,7
lubelskie1656,50,0
lubuskie954,40,0
małopolskie2450,626,4
mazowieckie4248,631,2
opolskie849,24,5
podkarpackie1956,70,8
podlaskie1353,42,6
pomorskie1335,95,1
śląskie3450,015,7
świętokrzyskie954,915,3
warmińsko-mazurskie1351,08,1
wielkopolskie3045,61,6
zachodniopomorskie1751,90,0

Porodówki: filtr po województwie i poziomie sieci

Czego liczby nie powiedzą

Najczęstsze pytania

Czy muszę rodzić w szpitalu w moim powiecie albo województwie?

Nie. Art. 30 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej daje Ci prawo wyboru szpitala spośród wszystkich, które mają umowę z NFZ, w całej Polsce. Rejonizacja nie obowiązuje.

Czy wysoki odsetek cięć cesarskich znaczy, że to zły oddział?

Nie sam w sobie. Cięcie ratuje życie, gdy jest wskazane, a ośrodki wyższego stopnia przyjmują trudniejsze ciąże. Wysoki odsetek to powód, żeby zapytać o przyczyny i o podejście do porodu naturalnego po cięciu, nie ocena.

Co znaczy „mediana oddziału” obok wartości dla Polski?

Wartość dla Polski to suma ze wszystkich porodów w kraju, więc ciągną ją duże szpitale. Mediana to oddział środkowy: połowa oddziałów ma mniej, połowa więcej. Przy znieczuleniach różnica jest ogromna: 27,4 proc. w kraju wobec 5,6 proc. w środkowym oddziale.

Skąd pochodzą te liczby i jak są stare?

Z zestawienia wskaźników jakości NFZ za 2025 r., publikowanego na podstawie ustawy o jakości dla każdego świadczeniodawcy z nazwy (wskaźniki K.V.1, K.V.7 i K.V.8), oraz z listy oddziałów położniczych NFZ na dane.gov.pl, stan na 2026-08-31. Źródła z adresami są na dole strony.

Jak sprawdzić konkretny szpital?

Wejdź na /porodowki, wpisz nazwę albo wybierz województwo. Strona oddziału pokazuje trzy wskaźniki, pozycję w kraju, medianę swojego poziomu, liczbę porodów i stan oddziału. Pełny profil szpitala ze wszystkimi wskaźnikami NFZ znajdziesz na /szpitale.

Źródła

Zestawienia i strony z danymi

Artykuły

Hasła słownika

Inne: Jak wybrać szpital

Endoproteza biodra lub kolana · Zawał serca · Operacja zaćmy