Inne nazwy: fee-for-service, płatność za usługę, modele płatności w ochronie zdrowia, FFS
To dwa przeciwne sposoby płacenia za leczenie. W modelu fee-for-service (płatność za usługę) placówka dostaje pieniądze za każdą wykonaną procedurę, w Polsce głównie przez system JGP (Jednorodne Grupy Pacjentów). W ryczałcie i kapitacji dostaje z góry ustaloną kwotę za okres albo za pacjenta, bez względu na liczbę wykonanych usług.
Model płatności zmienia to, do czego placówka ma bodziec. Przy płatności za usługę opłaca się przyjąć Cię częściej i zrobić więcej procedur, także tych mało potrzebnych. Przy ryczałcie i kapitacji opłaca się przyjąć Cię rzadziej i taniej. Żaden z modeli sam z siebie nie płaci za to, czy wyzdrowiałeś.
Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zna wszystkie trzy formy rozliczeń: kapitacyjną stawkę roczną, cenę jednostki rozliczeniowej i ryczałt. Przychodnie POZ dostają kapitację według zarządzenia Prezesa NFZ. Szpitale z sieci dostają ryczałt systemu zabezpieczenia (art. 136c), a świadczenia poza ryczałtem, ambulatoryjną opiekę specjalistyczną i większość zabiegów NFZ rozlicza za każdy przypadek według katalogów i grup JGP. W praktyce polski system miesza modele: szpital ma ryczałt na oddziały podstawowe i płatność za usługę na część zakresów, a przychodnia POZ ma kapitację plus dopłaty za wybrane badania. Dlatego zmiana wyceny jednej procedury działa inaczej w każdym z tych strumieni pieniędzy.
W medianowej przychodni POZ (4 093 osoby na liście) lekarze udzielają 19 840 porad rocznie, około 80 dziennie; przy kapitacji liczba tych porad nie zmienia kwoty, którą płaci NFZ (źródło: NFZ, dane.gov.pl zbiór 10941, czerwiec 2025). Skąd ta liczba: psoz.pl/artykuly/placic-poz-za-zdrowie
Akredytacja w ochronie zdrowia · AOS (ambulatoryjna opieka specjalistyczna) · Centralna e-Rejestracja · CeZ (Centrum e-Zdrowia) · Deklaracja wyboru lekarza POZ · Dług szpitali i zobowiązania wymagalne · Dostęp do informacji publicznej (wniosek do NFZ, MZ, szpitala) · DRG (Diagnosis Related Groups) · E-recepta · E-skierowanie · Fundusz Medyczny i KPO w ochronie zdrowia · IKP (Internetowe Konto Pacjenta) · Jawność danych publicznych w ochronie zdrowia · JGP (Jednorodne Grupy Pacjentów) · Kapitacja (stawka kapitacyjna) · Kolejki i listy oczekujących · Kontrakt B2B lekarza (umowa cywilnoprawna) · Kontrakt z NFZ (umowa o udzielanie świadczeń) · Koordynator POZ · Koszyk świadczeń gwarantowanych · Limity przyjęć na studia lekarskie · Mapy potrzeb zdrowotnych · Minimalne wynagrodzenie w ochronie zdrowia · Ministerstwo Zdrowia (MZ) · wszystkie