Artykuły i analizy · Finanse
Zespół PSOZ · opublikowano · 9 min czytania · analiza na danych źródłowych
Uniwersyteckie Centrum Kliniczne w Gdańsku miało w 2024 r. 2,23 mld zł przychodów: więcej niż Comarch, jeden z największych polskich producentów oprogramowania (1,92 mld), i więcej niż Newag, który buduje pociągi i tramwaje (1,59 mld). Największe szpitale w Polsce to dziś organizacje wielkości giełdowych spółek ze średniej półki. Z jedną różnicą: spółkę tej skali rynek prześwietla na bieżąco, kwartalnymi raportami i natychmiastowymi komunikatami o istotnych zdarzeniach; o kondycji szpitala tej samej wielkości dowiadujemy się z rocznego sprawozdania w KRS, z dużym opóźnieniem.
Ustawiliśmy w jednym rankingu dwanaście największych szpitali w Polsce i kilkanaście rozpoznawalnych spółek z warszawskiej giełdy, posortowane po rocznych przychodach. Nie po to, by sugerować, że jedno jest drugim. Po to, żeby zobaczyć rząd wielkości. Szpital to nie „budżetówka" w potocznym sensie małej instytucji; czołowe placówki obracają miliardami złotych rocznie.
Szpitale: przychody ogółem z rocznego sprawozdania finansowego (KRS). Spółki: skonsolidowane przychody ze sprzedaży (2024, o ile nie zaznaczono inaczej). Pełne liczby, lata i źródła: w tabeli pod artykułem.
Efekt jest uderzający: sześć największych szpitali (od 1,68 do 2,44 mld zł) wpada w to samo pasmo, w którym notują przychody Amica (AGD, 2,57 mld), Wielton (naczepy, 2,10 mld), Comarch (1,92 mld) i Selena (chemia budowlana, 1,78 mld). UCK WUM w Warszawie (2,27 mld) i UCK Gdańsk (2,23 mld) mają większe przychody niż Wielton, Comarch i Selena. Z tej czwórki ustępują tylko Amice. A Narodowy Instytut Onkologii (2,44 mld w 2023 r. i ok. 2,89 mld w 2024) jest w lidze Amiki. Niżej, w okolicach 1,45–1,20 mld, dwa duże instytuty, WIM na Szaserów i PIM MSWiA, sąsiadują z Sanok Rubber i Newagiem.
Żeby oswoić te liczby, każdemu szpitalowi dobraliśmy spółkę z GPW o zbliżonym przychodzie. To zestawienie skali, nie oceny: chodzi o intuicję, ile pieniędzy przepływa przez placówkę.
| Szpital | Przychód (rok) | Na giełdzie to mniej więcej… | Przychód spółki |
|---|---|---|---|
| NIO Warszawa (PIB) | 2,44 mld (2023) | Amica, producent kuchni i pralek | 2,57 mld |
| UCK WUM (Warszawa) | 2,27 mld (2024) | większy niż Wielton (naczepy) i Comarch | 2,10–1,92 mld |
| UCK Gdańsk | 2,23 mld (2024) | większy niż Comarch (software) i Newag (pociągi) | 1,92 / 1,59 mld |
| Szpital Uniw. Kraków | 2,06 mld (2024) | Wielton, największy producent naczep w Polsce | 2,10 mld |
| USK Poznań | 1,90 mld (2024) | Comarch, czołowy polski software house | 1,92 mld |
| USK Wrocław | 1,68 mld (2024) | Newag / Selena FM | 1,59–1,78 mld |
| WIM-PIB (Szaserów) | 1,45 mld (2024) | Sanok Rubber, producent wyrobów gumowych | 1,45 mld |
| PIM MSWiA (Warszawa) | 1,20 mld (2024) | między Forte a VRG (W.KRUK, Vistula) | 1,03–1,38 mld |
| USK Białystok | 0,96 mld (2023) | Forte, jeden z największych producentów mebli | 1,03 mld |
| USK nr 4 Lublin | 0,94 mld (2023) | Ambra, producent win i alkoholi | 0,91 mld |
| GCM Katowice | 0,88 mld (2024) | zbliżony do Ambry (Cin&Cin, El Sol) | 0,91 mld |
| Centrum Zdrowia Dziecka | 0,80 mld (2023) | zbliżony do Ambry | 0,91 mld |
Uwaga: to porównanie rzędu wielkości, nie tożsamości. Porównywane spółki to zwykle skonsolidowane, w części eksportowe grupy kapitałowe, a szpital to jeden krajowy podmiot; rok obrotowy Forte i Ambry nie pokrywa się z kalendarzowym, a Wielton i Forte miały akurat rok stratny. Chodzi o skalę, nie o parę „ten sam biznes".
I tu jest sedno. Gdyby spółka giełdowa o przychodzie 2 mld zł straciła duży kontrakt, dostała pozew albo zmieniła prezesa, rynek dowiaduje się niezwłocznie, raportem bieżącym ESPI (art. 17 rozporządzenia MAR). Publikuje badane przez biegłego sprawozdanie roczne, a do tego raporty półroczne i kwartalne; nadzoruje ją KNF, a wyniki na bieżąco komentują analitycy i rynek. Szpital o identycznym przychodzie też składa roczne sprawozdanie do KRS i przy tej skali też jest badany przez biegłego, ale nie publikuje kwartalnych raportów inwestorskich, nie ma odpowiednika raportów bieżących ESPI ani rynkowej presji, a dane pojawiają się z opóźnieniem. Różnicą nie jest brak audytu, lecz brak bieżącej, publicznej, porównywalnej rozliczalności.
Na bieżąco i publicznie prześwietlamy przeciętną spółkę giełdową dokładniej niż szpital, który wydaje tyle samo publicznych pieniędzy i decyduje o zdrowiu setek tysięcy pacjentów.
Ta asymetria ma cenę i widać ją w długu. Zobowiązania samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (SPZOZ) sięgnęły ok. 23,8 mld zł na koniec III kwartału 2024 r. (w tym ok. 3,1 mld zł wymagalnych, czyli po terminie płatności), a łączne zadłużenie wszystkich publicznych szpitali, już wraz ze spółkami szpitalnymi i instytutami, przekroczyło 34 mld zł na koniec 2025 r.(dane MZ, „Rzeczpospolita"); część różnicy między tymi liczbami to szerszy zakres, nie sam przyrost długu. W spółce giełdowej taka spirala zapaliłaby wszystkie lampki: raporty bieżące, reakcja kursu, presja rady nadzorczej. W szpitalu narasta w tle, bo nie ma mechanizmu, który zmuszałby do bieżącego, porównywalnego ujawniania kondycji.
Nie chodzi o to, by wprowadzać szpitale na giełdę. Misja publiczna to nie maksymalizacja zysku. Chodzi o to, że narzędzia jawności, które od dekad obowiązują każdą średniej wielkości spółkę, przy organizacji o tej samej skali finansowej po prostu nie działają. To pisaliśmy już przy okazji rozliczeń szpitali i jawności kosztów świadczeń: bariera nie jest techniczna ani prawna, lecz decyzyjna.
Porównujemy skalę i jawność, nie efektywność ani sens ekonomiczny. Szpital realizuje misję publiczną, a nie zysk; jego przychód to w większości kontrakt z NFZ po cenie regulowanej, nie rynkowej. Dla szpitali bierzemy „przychody ogółem" (miara nieco szersza), dla spółek „przychody ze sprzedaży", ale nawet licząc szpitale węższą miarą ze sprzedaży (ranking Polityki Zdrowotnej) zostają w tym samym paśmie co wymienione spółki. Porównywane spółki to zwykle skonsolidowane grupy kapitałowe, a szpital to jeden krajowy podmiot; część danych szpitalnych jest za 2023 r., spółkowych za 2024. Szpitale też podlegają nadzorowi: organu tworzącego, NIK, dyscypliny finansów publicznych i dostępu do informacji publicznej. Zestawienie pokazuje rząd wielkości i lukę w bieżącej, rynkowej rozliczalności. Nie stawia znaku równości między szpitalem a fabryką naczep.
Szpitale: przychody ogółem z rocznego sprawozdania finansowego złożonego w KRS (e-Sprawozdania Finansowe), odczytane z profili BizRaport, gdzie każdy wiersz linkuje do konkretnego numeru KRS; rok podany osobno. Kolejność potwierdza prasowy ranking 25 największych szpitali Polityki Zdrowotnej za 2024 r. (używa węższej miary „przychody netto ze sprzedaży", stąd liczby o kilka procent niższe: NIO 2 889, UCK Gdańsk 2 168, UCK WUM 2 147 mln). Spółki: skonsolidowane przychody ze sprzedaży za rok obrotowy 2024 (Forte i Ambra: rok obrotowy 2023/24).
| Podmiot | Typ | Przychód (mln zł) | Rok | Źródło |
|---|---|---|---|---|
| Narodowy Instytut Onkologii im. M. Skłodowskiej-Curie – PIB, Warszawa | szpital | 2441 | 2023 | KRS / BizRaport |
| Uniwersyteckie Centrum Kliniczne WUM, Warszawa | szpital | 2273 | 2024 | KRS / BizRaport |
| Uniwersyteckie Centrum Kliniczne, Gdańsk | szpital | 2233 | 2024 | KRS / BizRaport |
| Szpital Uniwersytecki w Krakowie (Prokocim) | szpital | 2062 | 2024 | KRS / BizRaport |
| Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Poznaniu | szpital | 1895 | 2024 | KRS / BizRaport |
| Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. J. Mikulicza-Radeckiego we Wrocławiu | szpital | 1680 | 2024 | KRS / BizRaport |
| Wojskowy Instytut Medyczny – PIB (Szaserów), Warszawa | szpital | 1447 | 2024 | KRS / BizRaport |
| Państwowy Instytut Medyczny MSWiA, Warszawa | szpital | 1197 | 2024 | KRS / BizRaport |
| Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku | szpital | 965 | 2023 | KRS / BizRaport |
| Uniwersytecki Szpital Kliniczny nr 4 w Lublinie (SPSK4) | szpital | 943 | 2023 | KRS / BizRaport |
| Górnośląskie Centrum Medyczne im. prof. L. Gieca ŚUM, Katowice | szpital | 875 | 2024 | KRS / BizRaport |
| Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka", Warszawa | szpital | 800 | 2023 | KRS / BizRaport |
| Auto Partner (APR), dystrybutor części samochodowych | GPW | 4114 | 2024 | raport / prasa |
| Rainbow Tours (RBW), sieć biur podróży (touroperator) | GPW | 4068 | 2024 | raport / prasa |
| Benefit Systems (BFT), karty MultiSport, kluby fitness | GPW | 3397 | 2024 | raport / prasa |
| Amica (AMC), producent sprzętu AGD (kuchnie, pralki) | GPW | 2574 | 2024 | raport / prasa |
| Wielton (WLT), producent naczep i przyczep | GPW | 2105 | 2024 | raport / prasa |
| Comarch (CMR), producent oprogramowania / usługi IT | GPW | 1916 | 2024 | raport / prasa |
| Selena FM (SEL), chemia budowlana (pianki, kleje) | GPW | 1780 | 2024 | raport / prasa |
| Newag (NWG), producent pociągów i tramwajów | GPW | 1589 | 2024 | raport / prasa |
| Answear.com (ANR), e-commerce z modą i odzieżą | GPW | 1502 | 2024 | raport / prasa |
| Sanok Rubber (SNK), producent wyrobów gumowych | GPW | 1446 | 2024 | raport / prasa |
| VRG (VRG), jubilerstwo i odzież (W.KRUK, Vistula) | GPW | 1380 | 2024 | raport / prasa |
| Forte (FTE), producent mebli | GPW | 1031 | 2023/24 | raport / prasa |
| Ambra (AMB), producent i dystrybutor win (Cin&Cin) | GPW | 914 | 2023/24 | raport / prasa |
Powiązane: Ile naprawdę kosztuje szpital · Jawność kosztów świadczeń · Jawne zarobki w ochronie zdrowia