Finanse samorządowych SPZOZ w województwie śląskim
Dane: Biuletyn Statystyczny Ministra Zdrowia…, Dane o stanie zobowiązań SPZOZ (sprawo…, okres 2024 (sprawozdanie MZ-03, Biuletyn Statystyczny Ministra Zdrowia; bilans na 31.12), zobowiązania wymagalne 2022-06-30 (Rb-Z) · aktualizacja 2026-10-01
Samorządowe samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej w województwie śląskim — szpitale, przychodnie, zakłady opieki długoterminowej i stacje pogotowia utworzone przez samorząd, 107 podmiotów — miały w 2024 r. 7,92 mld zł przychodów, z czego 92,9 proc. od NFZ, i 8,23 mld zł kosztów. Wynik netto: −127,9 mln zł (−1,62 proc. przychodów). Zobowiązania na koniec roku: 2,46 mld zł, czyli 3,7 miesiąca przychodów; po terminie płatności było 15,6 proc. długu (Rb-Z, 2022-06-30). Niżej stoi pełne sprawozdanie MZ-03: wszystkie 70 pozycji rachunku wyników, zobowiązań, należności i bilansu, obok liczby dla całego kraju.
Liczby
Przychody ze sprzedaży: 7 917 mln zł — 2. z 16; mediana województw: 4 799Samorządowe SPZOZ w województwie śląskim miały 7,92 mld zł przychodów ze sprzedaży — 11,0 proc. wszystkich 71,95 mld zł w kraju i 2. miejsce wśród 16 województw.
Udział NFZ w przychodach: 92,9 % — 14. z 16; Polska: 94,3Z Narodowego Funduszu Zdrowia pochodziło 92,9 proc. przychodów (7,36 mld zł), przy 94,3 proc. w całym kraju.
Wynik netto: -127,9 mln zł — 14. z 16; mediana województw: -22,3Wynik netto to −127,9 mln zł, czyli −1,62 proc. przychodów. W kraju samorządowe SPZOZ zamknęły 2024 r. stratą 477,9 mln zł, a na stracie było 9 z 16 województw.
Wynik netto do przychodów: -1,62 % — 13. z 16; Polska: -0,66Na każde 100 zł przychodu wypadło tu −1,62 zł wyniku netto, przy −0,66 zł w kraju. 13. miejsce wśród 16 województw.
Koszt pracy w kosztach: 69,9 % — 8. z 16; Polska: 70,1Wynagrodzenia, składki i usługi medyczne obce razem to 69,9 proc. kosztów działalności operacyjnej, przy 70,1 proc. w kraju.
Zobowiązania w miesiącach przychodów: 3,7 mies. — 3. z 16; Polska: 3,0Zobowiązania 2,46 mld zł to 3,7 miesiąca przychodów tych zakładów, przy 3,0 miesiąca w kraju.
Należności od NFZ w dniach: 41 dni — 4. z 16; Polska: 37Na koniec roku NFZ miał wobec tych zakładów 833,5 mln zł nierozliczonych zobowiązań — tyle, ile przychodów od Funduszu z 41 dni. W kraju wypada 37 dni.
Udział zobowiązań wymagalnych: 15,6 % — 1. z 16; mediana województw: 11,4Po terminie płatności było tu 364,2 mln zł z 2,34 mld zł zobowiązań, czyli 15,6 proc. Mediana województw to 11,4 proc. Liczba pochodzi ze sprawozdań Rb-Z, stan na 2022-06-30 — nowszych w tym przekroju Ministerstwo Zdrowia nie opublikowało.
Zakłady samorządowe – podmiot, który utworzył zakład: wojewódzka, powiatowa lub gminna jednostka samorządu terytorialnego, gmina miejska na prawach powiatu
Bez MSWiA, MON i MS
Sprawozdanie złożyło tu 107 podmiotów: nie tylko szpitale, ale też przychodnie, zakłady opieki długoterminowej i stacje pogotowia. Suma województw daje 1 054 przy 1 014 w tablicy krajowej — kwoty sumują się co do złotówki, liczba jednostek nie.
Rachunek zysków i strat
Pozycje sprawozdania MZ-03 w układzie kosztów rodzajowych. Tego układu nie da się przełożyć na podział „koszty medyczne i administracyjne” — sprawozdanie go nie zawiera.
Kod
Pozycja
Śląskie (zł)
Polska (zł)
Udział w kraju
A.
Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi
7 917 214 019
71 950 460 034
11,0 %
A.I.
Przychody netto ze sprzedaży produktów
7 972 307 278
72 249 051 480
11,0 %
A.I.1.
sprzedanych NFZ (Kasom Chorych)
7 355 527 181
67 831 088 323
10,8 %
A.I.2.
sprzedanych Ministerstwu Zdrowia
149 070 026
1 085 303 696
13,7 %
A.I.3.
sprzedanych pracodawcom
45 711 121
512 776 513
8,9 %
A.I.4.
pozostałych
421 998 950
2 819 882 948
15,0 %
B.
Koszty działalności operacyjnej
8 231 736 091
74 518 833 182
11,0 %
B.I.
Amortyzacja
369 378 010
3 013 651 920
12,3 %
B.II.
Zużycie materiałów i energii
1 538 922 182
14 551 335 716
10,6 %
B.II.1
w tym materiałów
1 377 275 430
13 138 019 500
10,5 %
B.II.1.a
- leków
792 280 230
7 248 908 649
10,9 %
B.II.1.b
- żywności
26 259 627
282 966 137
9,3 %
B.II.1.c
- sprzętu jednorazowego
258 673 608
2 785 992 248
9,3 %
B.II.1.d
- odczynników chemicznych i materiałów diagnostycznych
64 954 191
797 705 808
8,1 %
B.II.1.e
- paliwa (gaz)
20 302 048
179 811 488
11,3 %
B.II.1.f
- pozostałe
214 805 726
1 842 635 170
11,7 %
B.II.2
w tym energii
161 646 752
1 413 316 216
11,4 %
B.III.
Usługi obce
2 085 620 840
20 177 952 292
10,3 %
B.III.1
remontowe
66 634 761
544 849 621
12,2 %
B.III.2
transportowe
33 124 252
197 396 059
16,8 %
B.III.3
medyczne obce (umowy cywilno-prawne, prace wykonane przez laboratoria itp.)
1 582 377 948
16 018 294 882
9,9 %
B.III.4
pozostałe usługi
403 483 879
3 417 411 730
11,8 %
B.IV.
Podatki i opłaty
44 506 843
300 058 104
14,8 %
B.V.
Wynagrodzenia
3 455 392 778
30 115 521 360
11,5 %
B.V.1
wynagrodzenia ze stosunku pracy
3 297 291 427
28 230 533 599
11,7 %
B.V.2
wynagrodzenia z umów zleceń i o dzieło
141 010 876
1 615 932 836
8,7 %
B.V.3
wynagrodzenia pozostałe
17 090 475
269 054 925
6,4 %
B.VI.
Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia
712 449 596
6 080 289 875
11,7 %
B.VII.
Pozostałe koszty rodzajowe
24 327 036
221 603 715
11,0 %
B.VIII.
Wartość sprzedanych towarów i materiałów
1 138 806
58 420 200
1,9 %
C.
Zysk (Strata) ze sprzedaży (A-B)
-314 522 072
-2 568 373 148
12,2 %
D.
Pozostałe przychody operacyjne
466 761 308
3 839 904 928
12,2 %
E.
Pozostałe koszty operacyjne
202 007 566
1 298 575 885
15,6 %
F.
Zysk (Strata) z działalności operacyjnej (C+D-E)
-49 768 330
-27 044 105
184,0 %
G.
Przychody finansowe
30 126 444
261 144 875
11,5 %
H.
Koszty finansowe
104 619 763
687 256 058
15,2 %
I.
Zysk (strata) brutto (F+G-H)
-124 261 649
-453 155 288
27,4 %
J.
Podatek dochodowy
3 588 763
23 018 882
15,6 %
K.
Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)
50 217
1 686 235
3,0 %
N.
Zysk (Strata) netto (I-J-K)
-127 900 629
-477 860 405
26,8 %
Zobowiązania wobec kogo
Zobowiązania ogółem to suma długo- i krótkoterminowych z bilansu. Sprawozdanie nie podaje, ile z nich jest wymagalnych.
Kod
Pozycja
Śląskie (zł)
Polska (zł)
Udział w kraju
A.
Zobowiązania ogółem (w zł)
2 461 563 778
18 176 935 858
13,5 %
A.I
ZUS
296 497 447
2 185 131 869
13,6 %
A.II
PFRON
1 514 274
10 001 771
15,1 %
A.III
Energia, gaz, woda, inne media
48 555 473
354 287 681
13,7 %
A.IV
Pracownicy
226 334 693
1 714 495 944
13,2 %
A.V
Pozostałe
1 888 661 891
13 913 018 593
13,6 %
Zobowiązania w restrukturyzacji
Ta sama kwota zobowiązań ogółem rozbita według tego, czy dług zmienił właściciela (cesja) albo został objęty umową z pierwotnym wierzycielem.
Kod
Pozycja
Śląskie (zł)
Polska (zł)
Udział w kraju
A.
Zobowiązania ogółem (*)
2 461 563 778
18 176 935 858
13,5 %
A.I
Zobowiązania przekazane w drodze cesji przez wierzycieli pierwotnych na inne podmioty
0
8 083 242
0,0 %
A.II
Zobowiązania objęte umowami z pierwotnymi wierzycielami
379 928 070
2 442 547 648
15,6 %
A.III
Pozostałe zobowiązania
2 081 635 708
15 726 304 968
13,2 %
Należności: kto zalega szpitalom
Należności od NFZ na koniec roku to w większości normalne opóźnienie rozliczenia, nie spór. Sprawozdanie nie rozdziela ich na bieżące i przeterminowane.
Kod
Pozycja
Śląskie (zł)
Polska (zł)
Udział w kraju
A.
Należności ogółem (w zł)
925 932 824
7 732 344 942
12,0 %
A.I
Narodowy Fundusz Zdrowia
833 532 088
6 854 342 648
12,2 %
A.II
Ministerstwo Zdrowia
8 779 681
74 409 065
11,8 %
A.III
Samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej
19 688 192
121 437 185
16,2 %
A.IV
Należności od Podmiotów prowadzących działalność leczniczą
7 575 897
51 132 917
14,8 %
A.V
Pozostałe
56 356 966
631 023 127
8,9 %
Bilans: aktywa
Majątek na dzień 31 grudnia. Wartość księgowa, czyli po umorzeniu — nie cena odtworzenia budynku ani sprzętu.
Kod
Pozycja
Śląskie (zł)
Polska (zł)
Udział w kraju
A
Aktywa trwałe
3 665 536 399
31 239 232 767
11,7 %
B.
Aktywa obrotowe
1 616 261 267
15 416 786 994
10,5 %
B.I.
Zapasy
156 152 592
1 450 540 577
10,8 %
B.II.
Należności krótkoterminowe
925 700 338
7 727 767 445
12,0 %
B.III.
Inwestycje krótkoterminowe
512 114 278
5 964 274 537
8,6 %
B.IV.
Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe
22 294 059
274 204 435
8,1 %
Aktywa razem
5 281 797 666
46 656 021 761
11,3 %
Bilans: pasywa
Ujemny kapitał własny znaczy, że narosłe straty przekroczyły fundusz zakładu. „Zobowiązania i rezerwy” z tej tabeli są większe od zobowiązań ogółem, bo obejmują rezerwy i rozliczenia międzyokresowe (głównie dotacje na majątek).
Kod
Pozycja
Śląskie (zł)
Polska (zł)
Udział w kraju
A
Kapitał (fundusz) własny
-52 246 365
2 861 905 518
-1,8 %
B
Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania
5 334 044 031
43 794 116 243
12,2 %
B.I
Rezerwy na zobowiązania
764 426 701
5 393 948 854
14,2 %
B.II
Zobowiązania długoterminowe
460 362 866
4 221 232 527
10,9 %
B.III
Zobowiązania krótkoterminowe
2 001 200 912
13 955 703 331
14,3 %
B.IV.
Rozliczenia międzyokresowe
2 108 053 552
20 223 231 531
10,4 %
Pasywa razem
5 281 797 666
46 656 021 761
11,3 %
Dług po terminie płatności (sprawozdanie Rb-Z)
Sprawozdanie MZ-03 nie mówi, ile długu jest wymagalnego, czyli po terminie — choć formularz ma na to kolumnę. Mówi to sprawozdanie Rb-Z, które obejmuje wszystkie SPZOZ w województwie, także kliniczne i resortowe, i ma inną datę. Tych liczb nie dziel przez przychody z tej strony.
Zobowiązania ogółem wg MZ-03 (31.12, samorządowe SPZOZ)
2 461 563 778
Zobowiązania ogółem wg Rb-Z (2024-06-30, wszystkie SPZOZ)
2 783 810 318
W tym wymagalne (2022-06-30)
364 213 768
Udział wymagalnych
15,55 %
Czego te liczby nie mówią
To nie są finanse wszystkich polskich szpitali ani nawet samych szpitali. Opublikowana tablica MZ-03 obejmuje samorządowe samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej — te, które utworzyła wojewódzka, powiatowa albo gminna jednostka samorządu terytorialnego (w tym gmina miejska na prawach powiatu). Plik dopowiada: „Bez MSWiA, MON i MS”. W tej populacji są nie tylko szpitale, ale też przychodnie, zakłady opieki długoterminowej i stacje pogotowia — wyciąć z niej samych szpitali się nie da. Nie ma w niej szpitali przekształconych w spółki, szpitali klinicznych, instytutów badawczych ani zakładów Skarbu Państwa.
Każdą kwotę województwa czytaj razem z liczbą podmiotów, które ją złożyły: od 15 w lubuskim do 140 w mazowieckim. Liczby te podaje PDF Biuletynu (w plikach CSV ich nie ma) i same nie domykają się: suma województw daje 1 054 przy 1 014 w nagłówku tablicy krajowej. Rozjazd 40 jednostek. Wszystkie 70 wierszy kwotowych sumuje się co do złotówki, więc pieniądze są spójne, a liczba jednostek nie — i nie wiadomo, która z dwóch jest błędna.
Udział szpitali działających jako SPZOZ jest w każdym województwie inny, więc kwot nie porównuje się w poziomie. Pomorskie ma w tym sprawozdaniu 1,28 mld zł przychodów, a Mazowieckie 8,25 mld zł — nie dlatego, że leczy sześć razy mniej, a dlatego, że większość pomorskich szpitali to spółki, których ten plik nie liczy.
„Zobowiązania ogółem” (18,18 mld zł) to zobowiązania długoterminowe plus krótkoterminowe — tak definiuje je przypis formularza MZ-03 („suma pozycji bilansowych: pasywa B.II i B.III”) i tak wychodzi z arytmetyki dla Polski i każdego województwa. To NIE są zobowiązania wymagalne, czyli te po terminie płatności. Wymagalnych formularz MZ-03 wprawdzie żąda — ma kolumnę „w tym wymagalne” — ale Biuletyn jej nie publikuje. Liczbę wymagalnych podaje osobne sprawozdanie Rb-Z i to z niego bierzemy 2,88 mld zł (12,6 proc. długu) na 2024-06-30.
Dwie liczby długu na tych stronach mają dwa różne mianowniki i dwie różne daty: 18,18 mld zł to samorządowe SPZOZ na 31.12.2024 (MZ-03), a 22,80 mld zł to WSZYSTKIE SPZOZ — z klinicznymi, MON i MSWiA — na 2024-06-30 (Rb-Z). Żadnej z nich nie zestawiaj z liczbami prasowymi rzędu 30–37 mld zł: tych nie da się odtworzyć z żadnego z dwóch oficjalnych kanałów, więc nie wiemy, co obejmują.
Sprawozdanie MZ-03 nie dzieli kosztów na medyczne i administracyjne. Ma układ kosztów rodzajowych: amortyzacja, materiały i energia, usługi obce, wynagrodzenia, składki. Słowo „administracyjny” nie pada w formularzu ani razu. Każdy podział „ile idzie na leczenie, ile na administrację” zrobiony z tego pliku byłby doszacowaniem, nie danymi — dlatego go tu nie ma.
Pozycja „przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi” (71,95 mld zł) jest mniejsza niż jej własny składnik „przychody netto ze sprzedaży produktów” (72,25 mld zł) o 298,6 mln zł. To nie błąd: pozycja obejmuje też zmianę stanu produktów, która bywa ujemna, a tego wiersza opublikowana tablica nie zawiera. W Kujawsko-pomorskim różnica jest dodatnia, w pozostałych piętnastu województwach ujemna.
Strata netto to nie zadłużenie, a zadłużenie to nie strata. Zakład może mieć zysk i wysokie zobowiązania (kredyt na inwestycję) albo stratę bez zobowiązań (odpis amortyzacyjny). Obie liczby stoją tu osobno i obie za jeden rok — jeden rok nie jest trendem.
Dane są roczne i spóźnione: sprawozdanie za 2024 r. Biuletyn opublikował 31 października 2025 r. Szereg Rb-Z stoi jeszcze dłużej — ostatnia publikacja jest z lutego 2025 r. i kończy się na 2024-06-30, mimo deklarowanego cyklu „co pół roku”. Kolejek, kontraktów i wskaźników jakości z psoz.pl nie zestawiaj z tymi liczbami w jednym zdaniu bez podania okresu.
Czego nikt nie publikuje
Finansów POJEDYNCZEGO zakładu publicznie nie ma. MZ-03 publikuje się w rozbiciu na województwa i formę własności, nie na podmioty — a ludzie szukają „zadłużenia szpitala w Grudziądzu”, nie sumy województwa.
Ministerstwo Zdrowia ma dane o zadłużeniu szpitali-spółek i ich nie publikuje. Badanie MZ-03 obejmuje spółki kapitałowe z udziałem publicznym, ale opublikowana tablica pokazuje tylko samorządowe SPZOZ. To różnica między „nie ma” a „ma i nie udostępnia”.
Zobowiązań wymagalnych w rozbiciu na wierzycieli nie ma. Formularz MZ-03 ma kolumnę „w tym wymagalne” przy ZUS, PFRON, mediach i pracownikach — Biuletyn publikuje wyłącznie kolumnę „ogółem”. To samo dotyczy należności wymagalnych, w tym od NFZ.
Najmocniejszy brak: dział 7 formularza zbiera KWOTY PRZEKAZANE PRZEZ WŁAŚCICIELA na pokrycie ujemnego wyniku, w podziale na Skarb Państwa, uczelnię, samorząd i inne. To jedyne dane pokazujące, ile samorządy naprawdę dopłaciły do swoich zakładów — i nie są publikowane wcale.
Dotacji inwestycyjnych (budżet państwa, samorząd, środki europejskie) i wydatków inwestycyjnych formularz też żąda w dziale 8. W tablicy ich nie ma — a bez nich nie wiadomo, czy majątek szpitali jest odtwarzany, czy tylko amortyzowany.
Szereg zobowiązań z Rb-Z stoi od 2024-06-30, a wymagalne per województwo od 2022-06-30 — publikacja z 2024 r. ma dwa pliki zamiast czterech. Zbiór deklaruje cykl „co pół roku”; brakuje czterech okresów.
Wartości kontraktu z NFZ per placówka nie da się dziś pobrać: API umów NFZ (app-umw-api) od ponad roku zwraca „Maintenance”, kod 4200003.
Jawność finansów szpitala zależy dziś od jego formy prawnej, nie od tego, czyje są pieniądze. Szpital-spółka składa sprawozdanie finansowe do Krajowego Rejestru Sądowego i każdy może je przeczytać: z 394 placówek szpitalnych w rejestrze przedsiębiorców 381 ma wzmiankę o sprawozdaniu za 2024 r. Szpital w formie SPZOZ tą drogą nie idzie — wzmiankę ma 7 z 381, a 295 nie ma ani jednej w całej historii wpisu.
Raport o sytuacji ekonomiczno-finansowej, którego ustawa o działalności leczniczej wymaga od każdego SPZOZ (art. 53a), jest wystandaryzowany, ale leży osobno w Biuletynach Informacji Publicznej szpitali i samorządów, często jako skan. Nie ma jednego katalogu ani wersji maszynowej, więc porównanie 368 zakładów wymaga obejścia 368 stron.