Artykuły i analizy · Jawność i decyzje

Czego Centralny Rejestr Umów nie pokaże

Zespół PSOZ · opublikowano · 15 min czytania · analiza przepisów i danych z rejestru

Centralny Rejestr Umów (rejestrumow.gov.pl) mówi jedno: umowa jest. Kto ją zawarł, z kim, kiedy, na jaką kwotę i o czym, w kilku słowach. Na tym się kończy. Z rejestru nie policzysz ceny towaru, nie dowiesz się, czy umowa poszła z przetargu, ile szpital w końcu zapłacił ani ile kosztuje aparat, który stoi w laboratorium. Sprawdziliśmy, dlaczego. Część braków to pola, których przepis po prostu nie przewiduje. Część to sposób, w jaki szpitale zawierają umowy, i tego żadne nowe pole nie naprawi.

2 645 umów szpitali opisanych jednym słowem „leki”, za 405,3 mln zł u 63 nabywców
10 różnych pisowni jednego dostawcy zagranicznego w pobranej próbce (15 zapisów znak w znak); rejestr nie żąda od niego numeru
157 mln zł jedną kwotą na 15 pakietów leków; ceny pojedynczego pakietu rejestr nie zna
0,67 zł wartość kontraktu na endoskopię, rozliczanego procentem od pieniędzy z NFZ

Na czym liczyliśmy

Podstawą jest 103 055 umów 365 placówek medycznych, zawarte od 1 lipca do 2 października 2026 r. Przy części pytań potrzebny był pełny rekord umowy, więc pobraliśmy szczegóły 1062 umów. Tę próbkę wybraliśmy po wartości i po kadrze, więc przeważają w niej duże umowy. Liczby z niej opisują duże umowy szpitali, a nie cały rejestr. Przy każdej takiej liczbie to zaznaczamy. Opisy przedmiotu porównujemy bez względu na wielkość liter i po ucięciu kropek, przecinków i spacji na końcu. Dlatego „Leki .” i „LEKI” liczymy jako „leki”. Przepisy czytaliśmy w tekstach aktów z Dziennika Ustaw, źródła są na końcu.

Część pierwsza. Pola, których nie ma w przepisie

Co trafia do rejestru, wylicza art. 34a ust. 7 ustawy o finansach publicznych: dziesięć punktów (Dz.U. 2025 poz. 1844). Szczegóły punktów 3–10 ustala Minister Finansów w rozporządzeniu (Dz.U. 2026 poz. 440). Ten podział jest ważny dla całego tekstu. To, co mieści się w punktach 3–10, minister może dopisać sam. Nowy punkt w katalogu wymaga Sejmu.

Ilość i kod towaru

Przepis każe podać „wskazanie przedmiotu umowy”, a rozporządzenie „opis zakresu dostaw, usług lub robót budowlanych”. Pola na ilość ani na kod towaru nie ma. Skutek widać w danych. Mediana opisu przedmiotu ma 31 znaków. 7 176 umów (7,0 proc.) opisano jednym słowem, 27 830 (27,0 proc.) najwyżej dwoma. Opis „leki” ma 2 645 umów za 405,3 mln zł u 63 nabywców (liczymy bez względu na wielkość liter i z kropką na końcu; „leki” bez względu na wielkość liter, ale bez wariantów z kropką, to 2 610 umów). 87,7 mln zł z tej kwoty to dwie umowy Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego, opisane „Leki .”, w tym jedna na 46 355 310,60 zł. Kod CPV, czyli kod ze wspólnego słownika zamówień UE, stoi w opisie dwóch umów. Ilość z jednostką ma 5 343 umowy (5,2 proc.), prawie same drobne zakupy.

Test na jednym dostawcy odczynników, bioMérieux Polska: 227 umów u 110 nabywców, z czego 43 opisano słowem „odczynniki” (11 nabywców, 522 055 zł). Bez ilości kwota nie dzieli się na cenę jednostkową, a bez kodu nie wiadomo, czy to ten sam produkt. Porównanie cen tego samego towaru między szpitalami, czyli najważniejsza analiza, jaką taki rejestr mógłby dać, odpada już na tym polu.

W Biuletynie Zamówień Publicznych ogłoszenie o wyniku przetargu ma główny kod CPV (rozporządzenie o ogłoszeniach, Dz.U. 2020 poz. 2439). Kod CPV do rejestru minister może dopisać rozporządzeniem. Ilość i jednostkę miary rejestr może najpierw przyjmować jako pole dobrowolne, a potem jako obowiązkowe.

Tryb wyboru wykonawcy

Katalog art. 34a ust. 7 nie ma punktu o trybie i rozporządzenie go nie doda, bo może doprecyzować tylko punkty 3–10. W 1062 pobranych rekordach pola o trybie nie ma ani razu. Tryb wspomina sam z siebie 360 opisów przedmiotu (0,35 proc.). Nie da się więc policzyć, ile umów poszło z wolnej ręki, ile ofert złożono, czy ten sam dostawca wygrywa bez konkurencji.

Zostaje Biuletyn Zamówień Publicznych, ale tylko dla zamówień od 130 000 zł (art. 2 ust. 1 pkt 1 Prawa zamówień publicznych). Umowy od 130 tys. zł to w naszym zbiorze 9,3 proc. umów i 92,7 proc. wartości. Próg dotyczy jednak wartości zamówienia, nie umowy, więc do biuletynu trafiają też tańsze umowy na części większych zamówień. 9,3 proc. to dolna granica, nie udział umów z ogłoszeniem w biuletynie. I tu jest drugi problem: między rejestrem a biuletynem nie ma wspólnego klucza. Ogłoszenie o wyniku nie podaje numeru umowy, a rejestr nie podaje numeru postępowania. Zostaje dopasowanie po nabywcy, wykonawcy, dacie i kwocie, a kwoty w obu źródłach liczone są różnie. Czeski rejestr umów ma osobne pole na numer zamówienia z biuletynu (przykładowy rekord). U nas tryb i numer postępowania wymagają ustawy.

Wykonawca z zagranicy

Od firmy z Polski rejestr żąda NIP-u i REGON-u. Od firmy z zagranicy tylko „nazwę (firmę) i adres”. W próbce jest 39 umów z wykonawcą zagranicznym i żadna nie ma identyfikatora. AstraZeneca Kft. z Węgier ma w próbce 26 umów u 22 nabywców o łącznej wartości 212,3 mln zł. Szpitale zapisały ją na kilkanaście sposobów, m.in. „AstraZeneca Kft.”, „Astra Zeneca”, „ASTRAZENECA KFT”, pełną nazwą węgierską z literówkami i bez. Znak w znak to 15 różnych zapisów. Po pominięciu wielkości liter, kropek i spacji zostaje 10 różnych pisowni. Złączenie maszynowe porównuje znak po znaku, więc widzi 15 firm. To wartość umów, nie płatności, i tylko z pobranej próbki. W zestawieniu dostawców taka firma rozpada się na kilkanaście mniejszych i spada w rankingu. Numer VAT UE albo numer z rejestru kraju siedziby minister może dopisać rozporządzeniem. Ten numer stoi na fakturze.

Ile naprawdę zapłacono

Rozporządzenie mówi wprost: „wysokość środków faktycznie wydatkowanych na realizację umowy pozostaje bez wpływu na określenie wartości umowy”. Każda suma z rejestru to więc suma deklaracji, nie płatności. W korpusie 267 umów ma wartość 0 zł. W próbce jest umowa na świadczenia zdrowotne z wartością 0 zł i opisem „stawka za 1 h brutto (305,00 zł) x ilość godzin…”. Kwotę wypłaconą zna tylko księgowość szpitala.

W Polsce takie pole już istnieje, tylko gdzie indziej. Ogłoszenie o wykonaniu umowy w Biuletynie Zamówień Publicznych podaje „łączną wartość wynagrodzenia wypłaconą z tytułu zrealizowanej umowy”, a art. 448 Prawa zamówień publicznych każe je zamieścić w 30 dni od wykonania umowy. Dotyczy to jednak tylko umów z przetargów. Kwota wypłacona w rejestrze wymaga ustawy: jedna liczba z ewidencji księgowej, podawana raz, przy zamknięciu umowy.

Netto czy brutto

Tu przepis jest jasny. Rozporządzenie każe podawać wartość bez VAT: „nie uwzględnia się podatku od towarów i usług”. Problem leży w tym, że część jednostek wpisuje brutto wbrew rozporządzeniu, a system tego nie wychwytuje. W całym rejestrze (974 114 umów) słowo „netto” stoi w opisie wartości 44 626 umów, „brutto” w 38 598. Przykład: USK nr 1 w Lublinie, roboty budowlano-instalacyjne. W opisie netto 3 065 055,80 zł, w polu wartości kwota brutto 3 754 698,38 zł. Każda suma miesza więc dwie podstawy. Czeski rejestr ma dwa osobne pola, wartość bez VAT i z VAT. Stawkę VAT albo kwotę brutto obok netto minister może dopisać rozporządzeniem.

Aneks bez kwot

Przy zmianie umowy rozporządzenie żąda przyczyny, „zwięzłego opisu” i daty. Starej i nowej kwoty nie żąda, a rekord trzyma tylko kwotę bieżącą. W próbce 66 umów ma zmiany, 16 ma aneks, sześć komentarzy mówi o wartości, cenie albo wynagrodzeniu. Żaden komentarz zmiany nie podaje obu kwot. Centrum Pulmonologii i Torakochirurgii w Bystrej ma aneks opisany jako zmiana wartości umowy przy robotach budowlanych, a komentarz zmiany nie podaje kwot. Rekord ma za to dwie kwoty, które się nie zgadzają: w polu wartości 4 599 848,86 zł, w opisie wartości słownie 4 098 890,25 zł netto. Nie mówi, która jest sprzed aneksu. Nie da się więc policzyć, ile umów drożeje po podpisaniu i o ile.

Uwaga na liczbę, która krąży: flaga zmian w rejestrze stoi przy 46,9 proc. wszystkich umów, ale to nie są poprawki. W próbce 31 z 71 zmian to wygaśnięcie umowy, 5 to rozwiązanie, 19 to aneks.

Rejestr bez historii

Przepisy stosuje się „do umów zawartych od dnia 1 lipca 2026 r.”, a informacje „są usuwane” po pięciu latach od końca roku, w którym umowa wygasła (art. 34b ust. 6). Umowa Wojewódzkiego Wielospecjalistycznego Centrum Onkologii i Traumatologii im. Kopernika w Łodzi na 732 dni, zawarta 31 lipca 2026 r. na 43 695 390 zł, skończy się w 2028 r. Bez aneksu zniknie z rejestru z końcem 2033 r. Słowacki rejestr trzyma osobny dział umów do końca 2010 r., a co noc publikuje plik zmian w XML na licencji Creative Commons (eksport danych CRZ). Archiwum zamiast usuwania wymaga zmiany ustawy.

Trzy mniejsze braki

  • Kto podpisał. Katalog z 2021 r. obejmował „oznaczenie stron umowy, w tym przedstawicieli stron” (Dz.U. 2021 poz. 2054). Obecny katalog mówi tylko o stronach. Dobrowolnie dopisać tego nie wolno, bo to dane osobowe. Postulujemy stanowisko osoby podpisującej po stronie szpitala. Imię i nazwisko to osobna decyzja ustawodawcy.
  • Pieniądze z UE. Katalog z 2021 r. obejmował „informacje o źródłach i wysokości współfinansowania przedmiotu umowy”. Dziś rejestr przyjmuje tylko „tak” albo „nie”. W próbce „tak” ma 97 umów. Szpital Bielański kupił system za 2 574 936,70 zł z flagą „tak”, a o KPO wiadomo tylko z komentarza do aneksu.
  • Daty. Rejestr podaje okres jako liczbę dni, miesięcy albo lat, a dzień zakończenia to dzień zmiany statusu, nie data z umowy. W korpusie 46 416 umów ma datę końca i żadna nie wypada po 2026 r. Dnia rozpoczęcia w danych nie ma. Nie da się więc powiedzieć, które umowy obowiązują w danym dniu.
Dziesięć braków i droga do ich uzupełnienia
Czego brakuje Analiza, która odpada Kto może to zmienić
Ilość, jednostka miary i kod towaru (CPV) porównanie ceny tego samego towaru między szpitalami rozporządzenie kod CPV — rozporządzenie; ilość i jednostka — najpierw pole dobrowolne
Tryb wyboru wykonawcy i numer postępowania ile umów idzie z wolnej ręki, ile ofert złożono ustawa ustawa: nowy punkt w art. 34a ust. 7
Identyfikator wykonawcy zagranicznego koncentracja dostawców rozporządzenie rozporządzenie, § 3 pkt 2 lit. b
Kwota faktycznie zapłacona ile szpital naprawdę wydał ustawa ustawa: kwota wypłacona przy zamknięciu umowy
Stawka VAT albo kwota brutto obok netto sumy bez mieszania dwóch podstaw rozporządzenie rozporządzenie, § 3 pkt 4, plus ostrzeżenie w systemie
Wartość przed zmianą i po zmianie ile umów drożeje po podpisaniu i o ile rozporządzenie rozporządzenie, § 3 pkt 8, plus historia wersji w systemie
Umowy sprzed 1 lipca 2026 r. i starsze niż pięć lat od wygaśnięcia porównanie rok do roku, ciągłość umów wieloletnich ustawa ustawa: archiwum zamiast usuwania (art. 34b ust. 6)
Kto podpisał umowę odpowiedzialność za decyzję zakupową ustawa ustawa: stanowisko osoby podpisującej
Program i kwota współfinansowania z UE ile pieniędzy z UE i KPO poszło na zakupy szpitali ustawa ustawa: nazwa programu i kwota (art. 34a ust. 7 pkt 7)
Data początku i planowanego końca umowy które umowy obowiązują w danym dniu rozporządzenie rozporządzenie, § 3 pkt 1

Pięć z dziesięciu braków Minister Finansów może usunąć sam, zmianą rozporządzenia: kod CPV, identyfikator wykonawcy zagranicznego, VAT obok netto, kwoty przed zmianą i po niej, daty umowy. Ustawa każe mu przy tym mieć na uwadze „konieczność zapewnienia kompletności, jednolitości i przejrzystości informacji”, a dostawca zapisany na kilkanaście sposobów tego nie spełnia. Ilość, tryb, kwotę zapłaconą i program UE system może zbierać od razu jako pola dobrowolne. Precedens już działa: pole „opis wartości”, w którym jednostki piszą o netto i brutto, nie pochodzi z przepisów, system dodał je sam. Pozostałe zmiany wymagają ustawy.

Część druga. Umowy, których żadne pole nie rozplącze

Załóżmy, że ustawodawca dopisze wszystko z tabeli wyżej. Kierownik działu zamówień w szpitalu wie, że wiele luk i tak zostanie, bo kwota w umowie często nie jest ceną. Opisujemy konstrukcje, które to powodują. Wszystkie są legalne i powszechne. Luka leży w rejestrze, nie w zachowaniu szpitala. Skalę liczyliśmy wzorcami w tekście, więc łapiemy tylko umowy, w których urzędnik opisał konstrukcję słowami. To dolna granica, nie częstość.

Kwota, która jest limitem, nie ceną

W próbce 75 z 232 wypełnionych opisów wartości (32 proc.) mówi, że kwota jest „szacunkowa”, „szacowana”, „planowana”, „przewidywana”, „maksymalna” albo „prognozowana”. Szpital Powiatowy w Chrzanowie wpisał kontrakt lekarski na oddział intensywnej terapii na 1 620 900 zł, a w opisie dodał, że „nie przewiduje się wydatkowania łącznie kwoty wyższej niż 1 208 984,99 zł” (a8da4194). Jeden wpis, dwie kwoty i żadna nie jest wykonaniem. Pole „szacunek: tak lub nie” pozwoli takie wiersze najwyżej odsiać.

Podobnie działa prawo opcji, czyli możliwość dokupienia więcej na tych samych warunkach. Opis wartości wspomina opcję w 527 umowach szpitali za 546,8 mln zł, ale piszą o niej tylko 22 szpitale. Wojewódzkie Wielospecjalistyczne Centrum Onkologii i Traumatologii wpisało dostawę wyrobów medycznych na 76 776 972 zł, „z opcją (podstawa 51 184 648,00 zł)” (d488d0e8). Jedna trzecia kwoty to opcja, której szpital może nigdy nie uruchomić. Pozostałe szpitale nie mówią nic, więc nie wiadomo, czy ich kwoty opcję zawierają.

Jedna kwota na wiele rzeczy

Szpitale Zachodniopomorskie wpisały umowę na 157 018 963 zł. Przedmiot wylicza: „Pakietu nr 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 31, 35, 36, 42, 43, 54, 59”. Jedna kwota na 15 pakietów (603137d5). Przedmiot wymienia więcej niż jedną część, pakiet albo zadanie w 739 umowach za 980,8 mln zł. Ten wzorzec jest nieostry: z 35 przeczytanych umów 21 to pewne trafienia, 5 fałszywe, 9 nie da się rozstrzygnąć. Pole „ilość” przy jednej kwocie na 15 pakietów i tak nie da ceny jednostkowej.

Konstrukcje się nakładają. USK w Opolu wpisał na 18 783 050 zł umowę o przedmiocie „Zakup i dostawa sprzętu medycznego oraz zapewnienie depozytu wraz z dzierżawą urządzeń dla Pracowni Elektrofizjologii” (407abb65). Zakup, depozyt i dzierżawa w jednym wpisie, a w opisie wartości kilka części z osobnymi kwotami. Ten szpital ma w zbiorze 10 wpisów z tym samym przedmiotem, od 3 230 zł do 18 783 050 zł.

Aparat w cenie odczynnika

Laboratoria często nie kupują analizatora, tylko odczynniki, a aparat dostają w dzierżawę w tej samej umowie. Odczynniki z dzierżawą lub użyczeniem analizatora to 295 umów za 287,4 mln zł w 106 szpitalach. Cały model „aparat w cenie materiałów”, razem z implantami i materiałami, to 495 umów za 584,3 mln zł. Rozłożyliśmy go w tekście Aparat w cenie odczynników. Jak szpitale kupują laboratorium. Szpital Wojewódzki w Zamościu wpisał na 2 013 876 zł z opisem „Jedno zadanie. 1) dostawa odczynników…, 2) dzierżawa systemu (analizator IH-1000…)” (2c967cd5). Koszt aparatu rozpuszcza się w cenie badania. Kod CPV odczynników nie odróżni takiej umowy od zwykłej dostawy.

Wariant tej konstrukcji to użyczenie: dostawca daje aparat za darmo, a szpital kupuje do niego materiały. Słowo „użycz” ma przedmiot 54 umów za 29,0 mln zł u 22 szpitali, w tym 13 umów za 0 zł. Szpital Kliniczny im. Mielęckiego wpisał „Bezpłatne użyczenie generatora GEN11” za 0 zł (aa791456). Szpital Wojewódzki w Bielsku-Białej kupił soczewki i zestawy do zaćmy „wraz z użyczeniem aparatu do fakoemulsyfikacji…” za 6 578 868 zł (6675aae1). Rejestr nie pokaże wartości aparatu ani tego, że szpital związał się z dostawcą materiałów.

Implant płacony po zużyciu

Implanty często leżą w szpitalu w depozycie albo w komisie, a faktura przychodzi dopiero po zużyciu. Kwota umowy to wtedy pułap. Słowa „depozyt”, „komis” albo „konsygnacja” ma przedmiot 62 umów za 84,1 mln zł w 10 szpitalach. Dolnośląski Szpital Specjalistyczny wpisał „Dostawa i depozyt Spirale embolizacyjne platynowe” na 3 225 900 zł (6656e3dc). Zużycie bywa osobnym wpisem: SPSZOZ „Zdroje” opublikował „protokół zużycia depozytu” na 3 485 zł (559dcd73). Bez protokołów zużycia nie policzysz kosztu implantu na zabieg ani nie porównasz cen endoprotez.

Kto naprawdę sprzedaje

Lek kupiony przez szpital zwykle sprzedaje hurtownia, nie producent. W 181 dużych umowach lekowych z próbki hurtownie mają 73 umowy i 1 120,6 mln zł z 2 263,3 mln zł. To liczba z dużych umów, nie z rynku. Kod produktu pokaże, jaki to lek, ale nie pokaże marży pośrednika.

Konsorcjum to kilka firm, które razem wygrały przetarg. W korpusie 320 umów szpitali ma flagę konsorcjum, za 479,3 mln zł, w 167 szpitalach. SPZZOZ w Nowej Dębie wpisał sprzątanie i opiekę na 12 286 374 zł dla siedmiu spółek bez podziału kwoty (354e3050). USK we Wrocławiu postawił flagę konsorcjum przy odczynnikach za 19 349 095 zł, ale wpisał tylko jednego członka (cb820c62). W próbce jedną firmę wpisano w 5 z 33 umów konsorcjów. W zestawieniu dostawców lider dostaje całą kwotę.

Zakup grupowy to przetarg, który jeden szpital prowadzi w imieniu kilku. Wzorzec złapał tylko 12 takich umów, więc to dowód, że konstrukcja istnieje, a nie jej skala. Szpital Specjalistyczny w Chorzowie wpisał ochronę „w imieniu i na rzecz wszystkich Zamawiających na potrzeby Grupy Zakupowej” na 710 400 zł (0c0de9cf). Z rejestru nie wynika, czy ta kwota obejmuje członków grupy.

Kontrakt za 0,67 zł

Lekarz na kontrakcie bywa rozliczany stawką za godzinę, za punkt albo procentem od tego, co szpital dostaje z NFZ. Wtedy kwoty w umowie nie ma. Umowa SPZZOZ na endoskopię ma wartość 0,67 zł, a w opisie: „40% - udział procentowy w należności z Narodowego Funduszu Zdrowia” (11743e0e). Z 3 534 umów o świadczenia zdrowotne 163 ma wartość do 500 zł, w tym 52 równą 0 zł. Pole stawki i jednostki rozliczeniowej pomoże przy godzinie i punkcie. Przy procencie od przychodu pomoże dopiero roczna kwota wypłacona.

Przy umowie bezterminowej kwotę liczy się za okres, który wybiera urzędnik. Powiatowy ZOZ wpisał bezterminowy kontrakt lekarski na 2 400 000 zł z opisem: „szacunkowa wartość netto skalkulowana na okres pierwszych 48 miesięcy”. W całym rejestrze umów bezterminowych jest 36 874.

Konstrukcje umów: co ukrywają i co by pomogło. Skala z korpusu, chyba że zaznaczono inaczej
Konstrukcja Ślad w danych Czego nie widać Pomoże nowe pole? Co by pomogło
Wartość jako limit lub szacunek 75 z 232 wypełnionych opisów wartości w próbce mówi „szacunkowa”, „szacowana”, „planowana”, „przewidywana”, „maksymalna” albo „prognozowana” ile szpital naprawdę zapłaci nie kwota zapłacona po zakończeniu umowy albo co roku
Prawo opcji wliczone w wartość 527 umów, 546,8 mln zł, 22 szpitale czy kwota obejmuje opcję, której szpital może nigdy nie uruchomić częściowo wartość zamówienia podstawowego obok wartości opcji i wpis, gdy opcja rusza
Pakiet wieloczęściowy 739 umów, 980,8 mln zł (pewnych 21 z 35 przeczytanych) cenę i wartość pojedynczej części nie formularz cenowy (pozycja, ilość, cena jednostkowa) albo osobny wpis na część
Dzierżawa aparatu w cenie odczynników 295 umów, 287,4 mln zł, 106 szpitali (z użyczeniem analizatora); cały model z implantami i materiałami: 495 umów, 584,3 mln zł koszt aparatu rozpuszczony w cenie badania nie czynsz dzierżawy osobną kwotą w umowie i we wpisie
Użyczenie sprzętu przez dostawcę 54 umowy, 29,0 mln zł, 22 szpitale; 13 umów za 0 zł wartość aparatu i to, że szpital wiąże się z dostawcą materiałów nie wpis użyczenia z wartością rynkową sprzętu i odsyłaczem do umowy dostawy
Depozyt i komis implantów 62 umowy, 84,1 mln zł, 10 szpitali ile implantów szpital zużył i za ile nie protokoły zużycia co miesiąc, z ilością, albo faktury
Hurtownia zamiast producenta w 181 dużych umowach lekowych z próbki hurtownie mają 73 umowy i 1 120,6 mln zł kto produkuje lek i ile zarabia pośrednik częściowo pozycje z kodem produktu i ceną jednostkową; jawny podwykonawca
Zakup grupowy 12 trafień wzorca — dowód, że konstrukcja istnieje, nie jej skala czy kwota lidera obejmuje członków grupy częściowo numer postępowania i lista zamawiających
Konsorcjum 320 umów, 479,3 mln zł, 167 szpitali udział każdej firmy w kwocie, czasem nawet skład konsorcjum nie wszyscy członkowie i podział wynagrodzenia z umowy konsorcjum
Kontrakt ze stawką zamiast kwoty 163 z 3 534 umów o świadczenia zdrowotne ma wartość do 500 zł, w tym 52 — 0 zł godziny, stawkę, udział w przychodzie z NFZ częściowo pola stawki i jednostki rozliczeniowej plus roczna kwota wypłacona
Umowa bezterminowa 14 z 1 062 umów w próbce; w całym rejestrze 36 874 na jaki okres policzono kwotę — wybiera to urzędnik częściowo wartość roczna dla umów bezterminowych
Zero złotych nie znaczy „za darmo” W korpusie 267 umów ma wartość 0 zł, a 109 nie ma wartości wcale. W próbce umowy za 0 zł to kontrakty lekarskie i pielęgniarskie rozliczane stawką albo procentem, użyczenia, praktyki studenckie, staże, wolontariat, ale też dostawy odczynników, wyrobów medycznych i leków do apteki szpitalnej.

Trzy hipotezy odrzuciliśmy. Umowy ramowe: filtr „ramow” w szpitalach dał 8 umów, a ich przedmioty to m.in. opieka nad oprogramowaniem i naprawa windy. Filtr łapie „oprogramowanie”, a prawdziwe umowy ramowe w szpitalach wyglądają jak umowy z kwotą-limitem i tam je liczymy. Umowy w walucie obcej: jedna. Spółki zależne szpitali: nie znaleźliśmy żadnego udokumentowanego przypadku.

Co z tego wynika

Rejestr robi to, co obiecuje: pokazuje, że umowa istnieje. W naszym podziale na cztery koszyki danych sam fakt umowy trafił do pierwszego koszyka: państwo go ma i udostępnia maszynowo, przez otwarte API. Cena, ilość i kwota zapłacona leżą gdzie indziej. Szpital ma formularz cenowy, faktury i protokoły zużycia, i każdy szpital może je pokazać na wniosek, w swojej formie. To drugi koszyk: porównać 365 placówek tą drogą się nie da.

Dlatego nie wystarczy dopisać pól. Pola z części pierwszej naprawią rejestr tam, gdzie umowa jest prosta. Przy pakiecie, dzierżawie, depozycie, opcji i kontrakcie z procentem pole nic nie da, bo kwota w umowie nie jest ceną. Tu potrzeba publikacji wykonania: ile zapłacono, za ile sztuk i po jakiej cenie.

W postulacie „Zakupowe” żądamy jawności umów każdego szpitala, niezależnie od formy prawnej, oraz kodu towaru, ilości i trybu wyboru wykonawcy. Ten tekst pokazuje, jak to zrobić i w jakiej kolejności:

  1. Minister Finansów, bez Sejmu: rozporządzeniem kod CPV, identyfikator wykonawcy zagranicznego, VAT obok netto, kwoty przed zmianą i po niej, daty początku i końca umowy.
  2. System, od zaraz: pola dobrowolne na ilość, tryb, kwotę zapłaconą i program UE oraz ostrzeżenie, gdy ktoś wpisuje brutto.
  3. Ustawa: tryb i numer postępowania jako wspólny klucz z Biuletynem Zamówień Publicznych, kwota zapłacona przy zamknięciu umowy, program i kwota współfinansowania z UE, stanowisko osoby podpisującej, archiwum zamiast usuwania po pięciu latach.
  4. Wykonanie: formularz cenowy z pozycją, ilością i ceną jednostkową, osobna kwota dzierżawy, protokoły zużycia depozytu, podział wynagrodzenia w konsorcjum. Czesi i Słowacy publikują w rejestrze pełny tekst umowy w PDF (rekord czeski, rekord słowacki).

Pierwsze dwa kroki nie wymagają nowej ustawy i kosztują jednostki niewiele. Kod CPV szpital nadaje już w przetargu, a poniżej 130 tys. zł to jeden wybór ze słownika. Numer VAT stoi na fakturze, daty i kwoty stoją w umowie. O tym, jakie umowy w ogóle trafiają do rejestru i dlaczego nie ma w nim szpitali-spółek, piszemy w tekście Jawność zakupów szpitala zależy od jego formy prawnej. Umowy, które rejestr już pokazuje, zebraliśmy na liście umów szpitali.

Korpus umów to zrzut rejestru z 2 października 2026 r., a liczniki API i szczegóły umów pobraliśmy 7 października. Liczby z próbki 1062 umów opisują duże umowy i umowy kadrowe, nie cały rejestr. Każdą umowę z tekstu można sprawdzić w API rejestru pod adresem https://rejestrumow.gov.pl/api-dp/v1/agreement/<identyfikator>; skrócony identyfikator podajemy w nawiasie przy przykładzie.

Źródła

Wszystkie artykuły