Artykuły i analizy · Jawność i decyzje
Zespół PSOZ · opublikowano · 15 min czytania · przegląd programów, projektów ustaw i głosowań
Co polskie partie chcą zmienić w ochronie zdrowia? Zebraliśmy 302 postulaty: 289 od ośmiu ugrupowań (KO, PiS, PSL, Polska 2050, Lewica, Konfederacja, Razem i Konfederacja Korony Polskiej) i 13 od rządu. Każdy ma dosłowny fragment źródła i link do programu, dokumentu partii, projektu ustawy albo wypowiedzi. Najbardziej różni partie to, kto ma płacić za leczenie. Konfederacja chce konkurencji ubezpieczycieli finansowanej dalej z obowiązkowej składki, Korona chce składkę znieść, Razem ściśle rozdzielić sektor publiczny i prywatny, a Lewica zastąpić składkę podatkiem zdrowotnym. W sprawie pracy lekarzy propozycje są bliżej siebie. Od grudnia 2025 r. limity wynagrodzeń, stawki maksymalne, etaty zamiast kontraktów, limity czasu pracy albo rejestrację dyżurów zgłosiły KO i rząd, PiS, Lewica, PSL, Polska 2050 i Konfederacja, a Razem od kampanii 2025 r. chce zakazu łączenia pracy w obu sektorach. Zapowiedzi zestawiamy ze wszystkimi 33 głosowaniami końcowymi nad ustawami o zdrowiu w tej kadencji Sejmu i z tym, co od 2023 r. weszło w życie, a co zatrzymało weto.
Sprawdziliśmy osiem ugrupowań: KO, PiS, PSL, Polskę 2050, Lewicę, Konfederację, Razem i Konfederację Korony Polskiej. Osobną kolumnę ma rząd, bo projekty Rady Ministrów są wspólnym dziełem koalicji, a minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda jest bezpartyjna. Przy każdej partii szukaliśmy programu wyborczego z 2023 r., programu kandydata na prezydenta w 2025 r., nowszych dokumentów programowych, projektów ustaw jej klubu i zapowiedzi liderów. Diagnoz („kolejki są za długie”) nie zbieraliśmy. Do zestawienia trafiło tylko to, co jest propozycją zmiany.
Dwa kluby powstały niedawno. W lutym 2026 r. część posłów Polski 2050 założyła klub Centrum, a pod koniec lipca 2026 r. 40 posłów, w większości z PiS, w tym Mateusz Morawiecki, klub Rozwój Plus. Postulaty Polski 2050 sprzed rozłamu pokazujemy przy Polsce 2050. Dokumentów programowych Centrum i Rozwoju Plus nie szukaliśmy osobno, więc pokazujemy tylko ich głosy.
Partie najbardziej różnią się w tym, kto ma płacić za leczenie i komu. W sprawie pracy lekarzy ich propozycje są bliżej siebie, choć narzędzia są różne.
Obowiązujące prawo wymaga, żeby wydatki publiczne na zdrowie doszły do 7 proc. PKB w 2027 r. Przyjęto je za rządów PiS, a PiS w programie z 2023 r. obiecywało tej ścieżki dotrzymaćPiS. Ten sam poziom wpisała do programu Trzecia Droga, czyli PSL i Polska 2050PSL · Polska 2050. Lewica w programie z 2023 r. chciała dążyć do 8 proc.Lewica, a Razem w deklaracji z 2025 r. zapisało co najmniej 8 proc.Razem. W projekcie przedstawionym w grudniu 2025 r. Lewica zakłada dojście do 9 proc.Lewica. PSL w kwietniu 2026 r. zapowiedział 8,8 proc.PSL, ale w tekście złożonego wtedy projektu ustawy tej liczby nie ma. W zebranych dokumentach KO nie znaleźliśmy celu w procentach PKB. Rząd proponuje kierować do NFZ wpływy z wyższej akcyzy na alkoholRząd. Konfederacja i Korona celu w PKB nie podają. Konfederacja mówi, że obok pieniędzy potrzebna jest konkurencja płatnikówKonfederacja.
Te procenty nie zawsze znaczą to samo Ustawowe 7 proc. liczy się od PKB sprzed dwóch lat i obejmuje tylko wydatki wymienione w ustawie, więc wobec bieżącego PKB jest to mniej. Partie, które podają 8 czy 9 proc., zwykle nie piszą, którą miarę mają na myśli.
Konfederacja chce zlikwidować „monopol NFZ”, jak to nazywa w programie. Pacjent wybierałby ubezpieczyciela państwowego, samorządowego, społecznego albo prywatnegoKonfederacja · +. Składki płacilibyśmy jak dziś, ale ze wspólnej puli ubezpieczyciel dostawałby za zapisanego pacjenta bon zdrowotnyKonfederacja. W 2026 r. jej politycy mówią o kolejności: najpierw podział NFZ na regiony, potem konkurencjaKonfederacja. Korona też chce odejść od jednego płatnika, ale bez obowiązkowej składki zdrowotnejKorona · +. Doradcy Polski 2050 w 2023 r. proponowali płatników wojewódzkich, a konkurencję między nimi dopiero po uporządkowaniu systemuPolska 2050. Razem idzie w drugą stronę: chce ściśle rozdzielić sektor publiczny od prywatnego i cofnąć prywatyzacjęRazem.
KO, PSL i Polska 2050 obiecywały w 2023 r. cofnąć zmiany Polskiego Ładu w składce przedsiębiorcówKO · PSL · Polska 2050. Na 2025 r. Sejm obniżył minimalną podstawę składki, a za tą ustawą głosowała też Lewica (druk 764). Szerszą obniżkę od 2026 r. przygotował rządRząd, ale prezydent Andrzej Duda zawetował ją 7 maja 2025 r. Tym razem Lewica była przeciw. Jej kandydatka na prezydenta Magdalena Biejat zapowiadała weto, a Adrian Zandberg z Razem chciał do niego przekonać prezydentaLewica · Razem. Lewica proponuje zastąpić składkę podatkiem zdrowotnym 12 proc. od podstawy PIT i CITLewica, a Korona zlikwidować obowiązkową składkęKorona. Posłowie Polski 2050 złożyli projekt trzech stałych kwot składkiPolska 2050. PiS w Polskim Ładzie uzależniło składkę od dochodu, a w 2024 r. jego posłowie złożyli projekt powrotu do stałej składki z odliczeniem od podatkuPiS. KO, PSL, Polska 2050, Lewica i Razem odrzuciły ten projekt w pierwszym czytaniu.
Trzecia Droga obiecała w 2023 r. wizytę u specjalisty w 60 dni, a po tym terminie zwrot przez NFZ kosztu wizyty prywatnejPSL · Polska 2050. Podobny mechanizm Konfederacja wpisała do projektu ustawyKonfederacja, który od marca 2025 r. czeka na pierwsze czytanie. Rządowa odpowiedź na kolejki to centralna e-rejestracjaRząd, która działa od stycznia 2026 r. Minister zdrowia zapowiada jej pełne wdrożenie do końca 2027 r.Rząd. KO i PiS obiecywały w 2023 r. przypomnienia SMS o wizytachKO · PiS.
Od grudnia 2025 r. partie z obu stron sporu proponują zmienić zasady pracy lekarzy w publicznym systemie. Narzędzia są różne i nie zawsze oznaczają ograniczenie kontraktu. Premier Donald Tusk zapowiedział górny limit miesięcznego wynagrodzenia lekarza: 16-krotność płacy minimalnejKO. Rząd złożył projekt ze stawką maksymalną za godzinęRząd. Raport zespołu PiS chce, żeby stawki maksymalne ustalał rozporządzeniem minister zdrowiaPiS. Lewica przedstawiła do dyskusji płacę maksymalną i zakaz łączenia pracy w placówkach publicznych i prywatnychLewica · +. Polska 2050 wpisała limity czasu pracy medykówPolska 2050, a Konfederacja proponuje „tachografy”, czyli rejestrację czasu pracy na dyżurachKonfederacja. PSL w grudniu 2025 r. chciał stopniowo zastępować kontrakty etatamiPSL, a Razem od kampanii prezydenckiej 2025 r. mówi o zasadzie „albo publiczny szpital, albo prywatna praktyka”Razem. Wspólne jest jedno: więcej kontroli nad tym, ile i gdzie lekarz pracuje za publiczne pieniądze.
Wybierz temat, żeby zobaczyć obok siebie, co proponuje każda partia, albo wybierz partię, żeby przeczytać wszystkie jej postulaty. Pod każdym jest dosłowny cytat i link do dokumentu. Typ źródła ma znaczenie: program wyborczy i projekt ustawy wiążą partię mocniej niż wywiad jednego polityka.
Powrót do ryczałtowego rozliczania składki zdrowotnej przedsiębiorców i zniesienie składki od sprzedaży środków trwałych.
○ przeciw: Powszechna, solidarna składka zdrowotna
Przesunięcie 2 mld zł z finansowania TVP na leczenie raka.
Wydatki publiczne na ochronę zdrowia mają rosnąć zgodnie z ustawą do 7% PKB w 2027 r.
Dla lekarzy na ryczałcie 14% dodatkowa składka zdrowotna 4,9% od przychodu powyżej 300 000 zł, ponad obecną składkę ryczałtową.
◐ warunkowo: Powszechna, solidarna składka zdrowotna
Składka zdrowotna przedsiębiorców jako stała opłata ryczałtowa (podstawa nie niższa niż 75% przeciętnego wynagrodzenia) i przywrócenie wszystkim płacącym PIT odliczenia 7,75% podstawy składki od podatku, jak w 2021 r.; wnioskodawcy szacują koszt dla budżetu na najwyżej 9 mld zł.
○ przeciw: Powszechna, solidarna składka zdrowotna
Wezwanie rządu do uzupełnienia luki w finansowaniu ochrony zdrowia ze środków przeznaczonych na TVP w likwidacji i na 800+ dla niepracujących obywateli Ukrainy oraz do przedstawienia planu naprawczego.
Jeden przelew i jedno rozliczenie PIT, ZUS i składki zdrowotnej dla firm.
Przeznaczyć 7% PKB na ochronę zdrowia.
Przywrócić możliwość odliczania składki zdrowotnej od podatku (cofnąć zmiany Polskiego Ładu).
Zwiększyć wydatki publiczne na zdrowie do 7% PKB, m.in. przez przesunięcie środków ze składki rentowej, bez podnoszenia składki zdrowotnej.
Zamiast Polskiej Fundacji Narodowej utworzyć Polską Fundację Zdrowia, finansującą leczenie dzieci za granicą, gdy polskie szpitale nie mogą wykonać zabiegu.
Zwolnić emerytury z podatku i składek (w tym składki zdrowotnej).
○ przeciw: Powszechna, solidarna składka zdrowotna
Pokrywać z budżetu państwa składkę zdrowotną strażaków ochotników uczestniczących w akcjach.
Zmienić zasady poboru składki zdrowotnej od przedsiębiorców jako warunek współpracy koalicyjnej.
Przejrzeć preferencyjne zasady składkowe i włączyć do systemu m.in. służby mundurowe i sędziów; przy takiej zgodzie rozmawiać też o rolnikach.
◐ warunkowo: Powszechna, solidarna składka zdrowotna
Przenieść z ZUS do NFZ orzecznictwo i decyzje w sprawie zasiłków chorobowych, by jedna instytucja odpowiadała za koszty leczenia i koszty absencji.
◐ warunkowo: Pomiar „długu medycznego" i utraconej produktywności
Przekazywać do NFZ kwartalnie nadwyżkę składek chorobowych nad wypłaconymi zasiłkami.
Zwiększyć nakłady na ochronę zdrowia do 8,8% PKB.
Przeznaczyć 7% PKB na ochronę zdrowia.
Przywrócić możliwość odliczenia składki zdrowotnej od podatku, zniesioną przez Polski Ład.
Liczyć nakłady na zdrowie od PKB bieżącego roku, a nie sprzed dwóch lat (likwidacja „paradoksu N-2”).
Skierować do ochrony zdrowia całość lub część dochodów z akcyzy na tytoń i alkohol, opłaty cukrowej, hazardowej i nowej opłaty od niezdrowej żywności.
◐ warunkowo: Akcyza i opłata cukrowa znaczone na zdrowie
Finansować z dotacji celowej budżetu m.in. świadczenia wysokospecjalistyczne, ratownictwo, programy lekowe, szczepionki i oddłużenie placówek.
Zdecentralizować NFZ do płatników wojewódzkich lub regionalnych; konkurencja między nimi dopiero po uporządkowaniu systemu, bez szybkiego wprowadzania konkurencyjnych płatników.
◐ warunkowo: Konkurencja płatników (wybór ubezpieczyciela)
Zmienić koszyk świadczeń gwarantowanych tak, by obejmował świadczenia o udowodnionej skuteczności, najbardziej efektywne kosztowo i możliwe do sfinansowania.
◐ warunkowo: Odchudzanie koszyka wg oceny opłacalności (HTA)
Pilnie poprawić wycenę świadczeń.
◐ warunkowo: Zmiana wycen świadczeń NFZ
Decentralizacja NFZ.
Ratunkowo ustabilizować finanse NFZ i przeznaczyć na zdrowie środki z akcyzy na alkohol.
Oddzielić finansowanie leczenia od finansowania podwyżek płac.
Zastąpić procentową składkę zdrowotną trzema stałymi kwotami (300, 525 i 700 zł miesięcznie, zależnie od przychodu) dla pracowników i przedsiębiorców; ubytek ok. 15 mld zł rocznie ma pokryć budżet państwa.
○ przeciw: Powszechna, solidarna składka zdrowotna
Dojść do 8% PKB nakładów na ochronę zdrowia.
Zlikwidować składkę zdrowotną i zastąpić ją jednolitym podatkiem zdrowotnym 12% od podstawy PIT i CIT, z kwotą wolną 30 tys. zł.
◐ warunkowo: Powszechna, solidarna składka zdrowotna
Podnieść nakłady na zdrowie stopniowo do 9% PKB.
Przekazywać 80% wpływów z jednolitej akcyzy alkoholowej do NFZ, a 20% do budżetu państwa.
◐ warunkowo: Akcyza i opłata cukrowa znaczone na zdrowie
Zawetować (jako prezydent) obniżkę składki zdrowotnej dla przedsiębiorców.
Finansować ochronę zdrowia z budżetu państwa: zastąpić składkę podatkiem obejmującym m.in. duże korporacje.
Zlikwidować monopol NFZ i pozwolić pacjentom swobodnie wybierać ubezpieczyciela zdrowotnego.
Dopuścić wielu konkurujących ubezpieczycieli: państwowych, samorządowych, społecznych i prywatnych, działających w całym kraju lub na wybranym obszarze.
Każdy ubezpieczyciel ma zapewnić koszyk świadczeń gwarantowanych określony prawem; ubezpieczyciele konkurują świadczeniami spoza koszyka i jakością obsługi.
◐ warunkowo: Wspólny koszyk świadczeń u wszystkich płatników
Ubezpieczyciel nie może odmówić zapisu żadnemu obywatelowi; każdy wybiera jednego ubezpieczyciela.
Składki zdrowotne rozdzielać między pacjentów jako bon zdrowotny, który trafia do wybranego ubezpieczyciela; wysokość bonu różnicować głównie według wieku.
◐ warunkowo: Wyrównywanie ryzyka między płatnikami
Wprowadzać reformę etapami, poprzedzając każdy etap pilotażem terytorialnym; zacząć od opieki dentystycznej, a ratownictwo medyczne i onkologię zmienić na końcu.
Wyceny świadczeń mają być negocjowane między ubezpieczycielem a świadczeniodawcą zamiast ustalane przez NFZ.
Zmieniać koszyk świadczeń gwarantowanych jawnie, z udziałem pacjentów, świadczeniodawców i ubezpieczycieli.
◐ warunkowo: Jawny rejestr lobbingu przy wycenach
Bon zdrowotny finansowany z budżetu państwa dla każdego Polaka, kierowany do prywatnych i samorządowych ubezpieczycieli.
Czteropunktowy plan: rozbić monopol NFZ i wprowadzić konkurencję ubezpieczalni, deregulacja (zniesienie przepisów, które partia uznaje za zbędne), Indywidualne Konto Pacjenta, czyli konto, na które trafia część składki (to nie Internetowe Konto Pacjenta).
Utworzyć Indywidualne Konta Pacjentów: część składki trafia na oprocentowane konto obywatela, który sam decyduje o jej wydaniu; reszta składki pozostaje solidarna.
Zastąpić NFZ niezależnymi, konkurującymi regionalnymi kasami chorych (ubezpieczalniami).
Najpierw podzielić NFZ regionalnie, potem dopuścić konkurencję prywatną.
Program prezydencki: wprowadzić konkurencyjne fundusze ubezpieczeń, wzorując się na Niemczech i Singapurze.
Oprócz dodatkowych pieniędzy wprowadzić do systemu ochrony zdrowia konkurencję; Konfederacja proponuje konkurujące fundusze ubezpieczeń zdrowotnych.
Otworzyć rynek ubezpieczeń zdrowotnych dla prywatnych ubezpieczycieli przy zachowaniu powszechności; zwolnić z podatku pakiety medyczne kupowane przez firmy dla pracowników.
Publiczna ochrona zdrowia ma być finansowana na poziomie co najmniej 8% PKB.
Zniesienie limitów procedur i ryczałtowe finansowanie placówek na personel i bieżące utrzymanie.
Likwidacja ryczałtu, podatku liniowego, specjalnych stawek dla duchownych i KRUS dla przedsiębiorców rolnych.
„Pakt dla Zdrowia” przyjęty pod patronatem prezydenta, gwarantujący 8% PKB na zdrowie.
Poprawka do ustawy budżetowej na 2026 r. zwiększająca dotację budżetu państwa dla NFZ o 23 mld zł.
Poprawka do ustawy budżetowej na 2025 r. zwiększająca środki dla NFZ o 20 mld zł.
Nowelizacja budżetu na 2026 r., żeby zwiększyć środki dla zadłużonych szpitali i utrzymać dostęp do świadczeń.
Sprzeciw wobec obniżenia składki zdrowotnej dla przedsiębiorców i wniosek do prezydenta o weto.
Odejście od monopolu NFZ i wprowadzenie konkurencji ubezpieczeń zdrowotnych.
Likwidacja obowiązkowej składki zdrowotnej (obok PIT, CIT i obowiązkowego ZUS).
○ przeciw: Powszechna, solidarna składka zdrowotna
Inicjatywa ustawodawcza prezydenta znosząca składkę zdrowotną przedsiębiorców.
○ przeciw: Powszechna, solidarna składka zdrowotna
Finansowanie świadczeń z wielu źródeł: ubezpieczenie wykupione przez państwo dla wszystkich na świadczenia gwarantowane, ubezpieczenia indywidualne i grupowe, fundusze, samorządy i środki prywatne pacjentów.
Złamanie monopolu WHO, NFZ i izb lekarskich jako warunek ochrony zdrowia Polaków (debata TV Republika).
Obniżenie składki zdrowotnej przedsiębiorców od 1.01.2026 przez zmianę podstawy jej wyliczania, głównie dla osób o niskich i średnich dochodach.
Część postulatów odpowiada tezom z Latarnika, czyli konkretnym zmianom systemu, o które pytamy czytelników. Tabela pokazuje tezy, do których odnoszą się co najmniej dwie partie.
● za · ◐ warunkowo albo różne stanowiska w różnych dokumentach · ○ przeciw · kropka: brak postulatu w zebranych dokumentach. Kolumna „Rząd” to projekty Rady Ministrów i zapowiedzi minister zdrowia. Najedź na znak, żeby zobaczyć postulat.
Programy łatwo porównać ze sobą, trudniej z czynami. Dlatego pokazujemy wszystkie 33 głosowań końcowych nad ustawami o zdrowiu z X kadencji Sejmu, które znaleźliśmy w API Sejmu po słowach w tytułach. Dodaliśmy dwa głosowania nad wnioskiem o odrzucenie: projektu PiS o składce (druk 324) i rządowego projektu rozszerzenia opłaty cukrowej. Przy każdej ustawie podajemy, czy prezydent ją podpisał, zawetował czy skierował do Trybunału.
Kluby podzieliły się w 30 z 33 głosowań końcowych. KO głosowała za 33 ustawami, a Lewica za 32; wyjątkiem jest obniżka składki od 2026 r. PiS głosowało za w 14z 33 głosowań, a Konfederacja w 10 z 33. Lewica i Polska 2050 głosowały też przeciw poprawce, która przywracała zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach paliw, choć był on w ich własnych projektach.
| Ustawa | KO | PiS | PSL | Polska 2050 | Lewica | Konfederacja | Razem | Korona | Centrum | Rozwój+ | Wynik |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| In vitro z budżetu Obywatelski projekt: minister zdrowia ma obowiązkowo prowadzić i finansować program leczenia niepłodności, w tym in vitro. Druk 31, głosowanie 29.11.2023. Prezydent Andrzej Duda podpisał (15.12.2023, Dz.U. 2023 poz. 2730). głosy w API Sejmu | za | przeciw* | za | za | za | przeciw | — | — | — | — | 268:118:50 |
| Krajowa Sieć Onkologiczna: odroczenie terminu Przesunięcie do 1 kwietnia 2025 r. terminu przekazywania danych o opiece onkologicznej przez placówki sieci. Druk 199, głosowanie 22.02.2024. Prezydent Andrzej Duda podpisał (18.03.2024, Dz.U. 2024 poz. 414). głosy w API Sejmu | za | za* | za | za | za | wstrz. | — | — | — | — | 400:3:18 |
| Antykoncepcja awaryjna bez recepty Rządowa zmiana Prawa farmaceutycznego zwiększająca dostępność antykoncepcji awaryjnej. Druk 185, głosowanie 22.02.2024. Prezydent Andrzej Duda zawetował (29.03.2024). głosy w API Sejmu | za | przeciw* | za* | za | za | przeciw | — | — | — | — | 224:196:1 |
| Zabezpieczenia opakowań wyrobów tytoniowych Dopuszczenie zabezpieczeń na opakowaniach wyrobów tytoniowych, które nie są wyrobami akcyzowymi. Druk 277, głosowanie 12.04.2024. Prezydent Andrzej Duda podpisał (25.04.2024, Dz.U. 2024 poz. 649). głosy w API Sejmu | za | za* | za | za | za | przeciw | — | — | — | — | 426:14:2 |
| Jedno centrum kształcenia podyplomowego Połączenie CMKP z centrum kształcenia pielęgniarek i położnych w jedną jednostkę dla wszystkich zawodów medycznych. Druk 757, głosowanie 08.11.2024. Prezydent Andrzej Duda podpisał (17.12.2024, Dz.U. 2024 poz. 1897). głosy w API Sejmu | za | wstrz.* | za | za | za | przeciw | wstrz. | — | — | — | 239:22:187 |
| Ryczałtowa składka i odliczenie od podatku (projekt PiS) Poselski projekt PiS: składka przedsiębiorców jako stała opłata ryczałtowa i odliczenie składki od podatku jak w 2021 r. Głosowanie nad wnioskiem o odrzucenie w pierwszym czytaniu: głos „za” to poparcie odrzucenia. Druk 324, głosowanie 21.11.2024. Wniosek przyjęty, projekt odrzucony. głosy w API Sejmu | za | przeciw* | za | za | za | przeciw | za | — | — | — | 243:195:4 |
| Niższa składka przedsiębiorców w 2025 r. i bez składki od środków trwałych Minimalna podstawa składki zdrowotnej przedsiębiorców w 2025 r. obniżona do 75% płacy minimalnej oraz likwidacja składki od zbycia środków trwałych. Druk 764, głosowanie 27.11.2024. Prezydent Andrzej Duda podpisał (19.12.2024, Dz.U. 2024 poz. 1915). głosy w API Sejmu | za* | wstrz.* | za | za | za | za | przeciw | — | — | — | 248:6:171 |
| Recepty na bezpłatne leki 65+ i do 18 lat Bezpłatne leki dla osób do 18 lat i po 65. roku życia mogą przepisywać wszyscy uprawnieni do wystawiania recept w swoim zawodzie. Druk 803, głosowanie 05.12.2024. Prezydent Andrzej Duda podpisał (28.01.2025, Dz.U. 2025 poz. 129). głosy w API Sejmu | za | za* | za | za | za | wstrz.* | za* | — | — | — | 421:12:11 |
| Akcyza na e-papierosy i podgrzewacze Opodatkowanie akcyzą substytutów wyrobów tytoniowych i urządzeń do waporyzacji. Druk 981, głosowanie 20.02.2025. Prezydent Andrzej Duda podpisał (14.03.2025, Dz.U. 2025 poz. 340). głosy w API Sejmu | za | przeciw* | za | za | za | przeciw | za | — | — | — | 242:191:1 |
| Zakaz aromatów w podgrzewanych wyrobach tytoniowych Zakaz sprzedaży podgrzewanych wyrobów tytoniowych o charakterystycznym aromacie, np. mentolowym. Druk 982, głosowanie 21.02.2025. Prezydent Andrzej Duda podpisał (31.03.2025, Dz.U. 2025 poz. 427). głosy w API Sejmu | za | za | za | za | za | przeciw | za | — | — | — | 412:15:1 |
| Reforma Państwowego Ratownictwa Medycznego Więcej rodzajów zespołów ratownictwa, wytyczne do planowania SOR, zespołów i dyspozytorni, kursy dla lekarzy i pielęgniarek systemu. Druk 1058, głosowanie 20.03.2025. Prezydent Andrzej Duda podpisał (7.05.2025, Dz.U. 2025 poz. 637). głosy w API Sejmu | za | za* | za | za | za | wstrz. | za | — | — | — | 413:0:16 |
| Niższa składka zdrowotna przedsiębiorców od 2026 r. Zmiana podstawy wyliczania składki zdrowotnej przedsiębiorców od 2026 r. Druk 838, głosowanie 04.04.2025. Prezydent Andrzej Duda zawetował (7.05.2025). głosy w API Sejmu | za* | przeciw* | za | za | przeciw | wstrz. | przeciw | — | — | — | 213:190:25 |
| E-papierosy bez nikotyny i woreczki nikotynowe dla nieletnich Zakaz sprzedaży osobom poniżej 18 lat e-papierosów bez nikotyny, pojemników zapasowych i woreczków z nikotyną. Druk 983, głosowanie 21.05.2025. Prezydent Andrzej Duda podpisał (17.06.2025, Dz.U. 2025 poz. 799). głosy w API Sejmu | za* | za* | za | za | za | za* | za | — | — | — | 417:1:10 |
| Próbki leków na wniosek wysłany e-mailem Lekarz może prosić o bezpłatną próbkę leku e-mailem (deregulacja). Druk 1240, głosowanie 04.06.2025. Prezydent Andrzej Duda podpisał (3.07.2025, Dz.U. 2025 poz. 905). głosy w API Sejmu | za | za | za | za | za | za | za | za | — | — | 439:0:0 |
| Mniej danych o miejscu dostawy leków Firmy farmaceutyczne nie muszą zgłaszać planowanego miejsca dostawy leków do systemu monitorowania obrotu (deregulacja). Druk 1266, głosowanie 24.06.2025. Prezydent Andrzej Duda podpisał (8.07.2025, Dz.U. 2025 poz. 924). głosy w API Sejmu | za | wstrz.* | za | za | za | za | za | wstrz.* | — | — | 242:1:174 |
| Psycholog dla nastolatka bez zgody rodzica Poselski projekt KO: małoletni od 13. roku życia w kryzysie psychicznym może skorzystać z pomocy psychologa. Druk 748, głosowanie 25.06.2025. Prezydent Andrzej Duda skierował do Trybunału Konstytucyjnego (5.08.2025). głosy w API Sejmu | za | wstrz.* | za | za | za | przeciw | za | przeciw | — | — | 238:32:145 |
| Europejska ocena technologii medycznych w refundacji Jednolita analiza kliniczna na szczeblu UE w procedurach refundacyjnych; AOTMiT realizuje zadania z rozporządzenia UE. Druk 1429, głosowanie 25.07.2025. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (25.08.2025, Dz.U. 2025 poz. 1192). głosy w API Sejmu | za | wstrz.* | za | za | za | za | za | za | — | — | 259:4:167 |
| Reforma szpitali (KPO) Zmiany w ustawie o świadczeniach i o działalności leczniczej: przekształcanie oddziałów, łączenie szpitali, plany naprawcze. Druk 1483, głosowanie 05.08.2025. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (29.08.2025, Dz.U. 2025 poz. 1211). głosy w API Sejmu | za | przeciw | za | za | za* | przeciw | przeciw | przeciw | — | — | 231:203:2 |
| Wymagania wobec kluczowego personelu farmaceutycznego Nowe wymagania dla osób odpowiedzialnych za jakość i bezpieczeństwo leków w firmach i szpitalach. Druk 1378, głosowanie 12.09.2025. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (15.10.2025, Dz.U. 2025 poz. 1416). głosy w API Sejmu | za | wstrz.* | za | za | za | za | za | za | — | — | 262:0:167 |
| Centralna e-rejestracja Centralna elektroniczna rejestracja na świadczenia z dostępem do terminów u świadczeniodawców. Druk 1609, głosowanie 26.09.2025. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (6.11.2025, Dz.U. 2025 poz. 1537). głosy w API Sejmu | za | wstrz.* | za | za | za | wstrz. | za | wstrz. | — | — | 250:0:172 |
| Ewidencja Potencjału Świadczeniodawcy Centralny system, który na bieżąco pokazuje zasoby ludzkie i sprzętowe placówek, także na wypadek kryzysu; bez danych medycznych pacjentów. Druk 1560, głosowanie 09.10.2025. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (1.12.2025, Dz.U. 2025 poz. 1705). głosy w API Sejmu | za | za* | za | za | za | wstrz. | za | wstrz. | — | — | 421:0:20 |
| Kwalifikacje pielęgniarek kształconych w Rumunii Dostosowanie przepisów UE o uznawaniu kwalifikacji pielęgniarek, które uczyły się w Rumunii. Druk 1727, głosowanie 09.10.2025. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (18.11.2025, Dz.U. 2025 poz. 1610). głosy w API Sejmu | za | za | za | za | za | przeciw | za | przeciw | — | — | 422:19:0 |
| Notyfikacja ustawy o zdrowiu publicznym Notyfikacja przepisów ustawy o zdrowiu publicznym w WTO i Komisji Europejskiej, żeby można było karać za ich naruszenie. Druk 1107, głosowanie 17.10.2025. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (27.11.2025, Dz.U. 2025 poz. 1698). głosy w API Sejmu | za | za | za | za | za | przeciw | za | przeciw | — | — | 420:20:0 |
| Wyższa opłata cukrowa Zmiana ustawy o zdrowiu publicznym podnosząca opłatę od napojów z dodatkiem cukru i napojów energetycznych. Druk 1836, głosowanie 07.11.2025. Prezydent Karol Nawrocki zawetował (18.12.2025). głosy w API Sejmu | za* | przeciw | za | za | za | przeciw | za | przeciw | — | — | 246:199:0 |
| Nadwykonania u dzieci z Funduszu Medycznego Pilny projekt rządu: Fundusz Medyczny pokrywa nadwykonania u osób do 18 lat za 2025 r. (ok. 3,6 mld zł). W 2025 r. budżet nie wpłaca do Funduszu 4 mld zł, a w kolejnych latach minimalne wpłaty rosną. Druk 1995, głosowanie 21.11.2025. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (5.12.2025, Dz.U. 2025 poz. 1739). głosy w API Sejmu | za | wstrz.* | za | za | za | wstrz. | za | wstrz. | — | — | 242:0:199 |
| Uniwersytet Medyczny w Łodzi: finansowanie dydaktyki Porządkowa zmiana zasad finansowania dydaktyki uczelni zgodnie z Prawem o szkolnictwie wyższym. Druk 2404, głosowanie 17.04.2026. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (11.05.2026, Dz.U. 2026 poz. 636). głosy w API Sejmu | za | za* | za | za | za | za | za | za | za | — | 433:4:0 |
| Leczenie osób z HIV Poprawa dostępu do leczenia osób żyjących z HIV i zmiana źródła finansowania badań na WZW C w więzieniach. Po wecie prezydent wniósł własny projekt w tej sprawie (druk 3153). Druk 2456, głosowanie 15.05.2026. Prezydent Karol Nawrocki zawetował (11.06.2026). głosy w API Sejmu | za | wstrz.* | za | za | za | przeciw | wstrz. | przeciw | za | — | 235:22:182 |
| Rozwój e-zdrowia e-Konsylium, domowa opieka medyczna, hurtownia danych e-zdrowia i możliwość wpisywania własnych danych o zdrowiu. Druk 2460, głosowanie 15.05.2026. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (11.06.2026, Dz.U. 2026 poz. 791). głosy w API Sejmu | za | za | za | za | za | wstrz. | wstrz. | wstrz. | za | — | 415:0:25 |
| Wojskowa Akademia Medyczna Utworzenie Wojskowej Akademii Medycznej w Łodzi od 1 lipca 2026 r. Druk 2458, głosowanie 15.05.2026. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (19.06.2026, Dz.U. 2026 poz. 821). głosy w API Sejmu | za | wstrz.* | za | za | za | za | wstrz. | za | za | — | 275:1:163 |
| Krajowa Sieć Onkologiczna: karta DiLO i akredytacja Elektroniczna karta diagnostyki i leczenia onkologicznego, mniej obowiązków administracyjnych szpitali sieci, prostsza akredytacja. Druk 2643, głosowanie 19.06.2026. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (24.07.2026, Dz.U. 2026 poz. 1007). głosy w API Sejmu | za | za | za | za | za | wstrz. | za | wstrz. | za | — | 414:0:22 |
| Dane o wynagrodzeniach medyków MZ, NFZ i AOTMiT zbierają dane o wynagrodzeniach personelu z numerem PESEL i prawa wykonywania zawodu. Druk 2685, głosowanie 19.06.2026. Prezydent Karol Nawrocki podpisał (17.07.2026, Dz.U. 2026 poz. 972). głosy w API Sejmu | za | wstrz.* | za | za | za | za* | za | za | za | — | 253:0:177 |
| Prawa pacjenta a niesprawdzone metody leczenia Wzmocnienie praw pacjenta i uprawnień Rzecznika Praw Pacjenta wobec oferowania niesprawdzonych metod leczenia. Druk 2598, głosowanie 03.07.2026. Prezydent Karol Nawrocki skierował do Trybunału Konstytucyjnego (20.08.2026). głosy w API Sejmu | za | wstrz.* | za* | za* | za | przeciw | za | przeciw | za | — | 232:34:162 |
| Reklama aptek Uchylenie zakazu reklamy aptek z 2012 r.; apteki mogą reklamować usługi farmaceutów, np. szczepienia i przeglądy lekowe. Druk 3002, głosowanie 18.09.2026. Ustawa czeka na Senat albo prezydenta. głosy w API Sejmu | za* | wstrz.* | za | za | za | za* | za | wstrz. | za | wstrz.* | 254:2:182 |
| Reklama i nocna sprzedaż alkoholu Poselskie projekty Lewicy (druk 2007) i Polski 2050 (druk 2010): zakaz reklamy i promocji alkoholu z wyjątkami dla wina, zakaz sprzedaży na wynos w godz. 22–6, dopuszczenie sprzedaży na odległość. Zakazu sprzedaży na stacjach paliw w ustawie nie ma. Druk 2007, głosowanie 08.10.2026. Ustawa czeka na Senat albo prezydenta. głosy w API Sejmu | za* | za* | za | za | za | przeciw* | za | przeciw | za* | za* | 400:29:4 |
| Rozszerzenie opłaty cukrowej (wniosek o odrzucenie) Pierwsze czytanie rządowego projektu zmiany ustawy o zdrowiu publicznym. Głos „za” to poparcie wniosku o odrzucenie projektu. Druk 3155, głosowanie 08.10.2026. Wniosek nie przeszedł, projekt dalej w Sejmie. głosy w API Sejmu | przeciw | za | przeciw* | przeciw | przeciw | za | przeciw | za | przeciw | za | 200:240:0 |
Wpisujemy, jak głosowała większość obecnych posłów klubu; gwiazdka oznacza, że klub nie głosował jednolicie (najedź, żeby zobaczyć liczby). Wynik: za : przeciw : wstrzymało się. Przy dwóch wnioskach o odrzucenie projektu głos „za” oznacza poparcie odrzucenia. W lutym 2026 r. część posłów Polski 2050 założyła klub Centrum, a pod koniec lipca 2026 r. 40 posłów, w większości z PiS, klub Rozwój Plus; ich głosy pokazujemy osobno od tego czasu. Koła Demokracja Bezpośrednia i posłów niezrzeszonych nie pokazujemy.
KO, PSL, Polska 2050 i Lewica rządzą od 13 grudnia 2023 r. Przy każdej ich zapowiedzi sprawdziliśmy, czy jest ustawa w Dzienniku Ustaw, projekt w Sejmie albo dowód, że sprawa stanęła. Weto prezydenta zapisujemy jako „nie weszło”, z nazwiskiem prezydenta w opisie. „Według samej KO” oznacza, że jedynym źródłem jest strona partii, a wykonania nie sprawdziliśmy. Przy partiach opozycji pokazujemy los ich projektów w obecnej kadencji.
Ustawy z rządów PiS w latach 2015–2023 to lista uchwalonych przepisów, nie rozliczenie programu z tamtych lat. Projekty PiS z obecnej kadencji mają zwykłe statusy.
Partia w opozycji: los jej projektów ustaw w Sejmie.
Rozjazdy szukaliśmy tam, gdzie partia ma ustawę, projekt albo głosowanie, które da się porównać z programem. Dlatego jest ich więcej u partii, które rządzą albo składają długie projekty ustaw.
Programy to jedno, a politycy na co dzień mówią więcej. W katalogu osób mamy 127 posłów, senatorów i działaczy z tych partii. Poniżej tezy, o których wypowiedziały się co najmniej dwie osoby z danej partii. To nie jest stanowisko partii, tylko suma wypowiedzi pojedynczych ludzi, często sprzed lat. Posłów przypisujemy do klubów według API Sejmu z 10.10.2026, a senatorów, europosłów i działaczy według opisu w katalogu.
31 osób · 117 wypowiedzi
Pieniądze ze szpitali do POZ, AOS i profilaktyki 3 za · 2 warunkowo · 0 przeciw
Urzędowa maksymalna stawka godzinowa lekarza 2 za · 2 warunkowo · 0 przeciw
Zmiana wycen świadczeń NFZ 1 za · 2 warunkowo · 0 przeciw
Przeprofilowanie nierentownych szpitali 1 za · 2 warunkowo · 0 przeciw
33 osoby · 144 wypowiedzi
Zapłata za nadwykonania ratujące życie 4 za · 2 warunkowo · 0 przeciw
E-rejestracja z jawnymi kolejkami 3 za · 1 warunkowo · 1 przeciw
Więcej miejsc na studiach lekarskich 2 za · 3 warunkowo · 0 przeciw
Urzędowa maksymalna stawka godzinowa lekarza 1 za · 1 warunkowo · 2 przeciw
13 osób · 32 wypowiedzi
Poszerzenie kompetencji zawodów medycznych 2 za · 0 warunkowo · 0 przeciw
4 osoby · 12 wypowiedzi
Akcyza i opłata cukrowa znaczone na zdrowie 2 za · 0 warunkowo · 0 przeciw
19 osób · 94 wypowiedzi
Powszechna, solidarna składka zdrowotna 0 za · 4 warunkowo · 0 przeciw
Urzędowa maksymalna stawka godzinowa lekarza 4 za · 0 warunkowo · 0 przeciw
Zmiana wycen świadczeń NFZ 0 za · 3 warunkowo · 0 przeciw
Łączny limit czasu pracy lekarza ze wszystkich miejsc 3 za · 0 warunkowo · 0 przeciw
8 osób · 22 wypowiedzi
Konkurencja płatników (wybór ubezpieczyciela) 4 za · 0 warunkowo · 0 przeciw
E-rejestracja z jawnymi kolejkami 1 za · 1 warunkowo · 0 przeciw
6 osób · 55 wypowiedzi
Powszechna, solidarna składka zdrowotna 2 za · 1 warunkowo · 0 przeciw
Poszerzenie kompetencji zawodów medycznych 1 za · 2 warunkowo · 0 przeciw
Urzędowa maksymalna stawka godzinowa lekarza 1 za · 1 warunkowo · 0 przeciw
Jawne wynagrodzenia w placówkach publicznych 2 za · 0 warunkowo · 0 przeciw
3 osoby · 3 wypowiedzi
4 osoby · 21 wypowiedzi
6 osób · 46 wypowiedzi
Urzędowa maksymalna stawka godzinowa lekarza 0 za · 1 warunkowo · 1 przeciw
Łączenie dublujących się oddziałów szpitalnych (do 30 km) 2 za · 0 warunkowo · 0 przeciw
Jeden właściciel szpitali publicznych 1 za · 0 warunkowo · 1 przeciw
Jawne wyniki konkursów NFZ na kontrakty 2 za · 0 warunkowo · 0 przeciw
Z 302 postulatów 198 nie odpowiada żadnej z 57 tez Latarnika. To głównie konkretne obietnice: zwrot kosztów prywatnej wizyty po 60 dniach, wyższy odsetek PKB, ulgi podatkowe, programy dla wybranych grup, zdrowie reprodukcyjne. Ile postulatów trafia w tezy, zależy też od samego katalogu Latarnika: obejmuje on 52 proc. postulatów partii Konfederacja, a tylko 22 proc. partii Lewica, bo nie ma w nim tez o celu w PKB, aborcji ani płacach.
W drugą stronę: 32 z 57 tez nie ma odpowiednika w żadnym zebranym postulacie. Wśród nich są:
To nie znaczy, że żaden polityk o tym nie mówił, tylko że nie znaleźliśmy tego w programach, dokumentach ani projektach ustaw, które zebraliśmy.
Materiał zebrało ośmiu agentów badawczych, po jednym na partię. Dwóch sceptyków sprawdziło go pod kątem neutralności i faktów. Po publikacji sześciu kolejnych recenzentów przejrzało całość: ekonomista zdrowia, prawnik legislacyjny, fact-checker, politolog, analityk programów i recenzent z innego modelu językowego. Każdą ich uwagę sprawdziliśmy u źródła, zanim cokolwiek zmieniliśmy. Po tej rundzie zmieniliśmy tabelę głosowań: zamiast wybranych głosowań pokazuje wszystkie głosowania końcowe o zdrowiu z tej kadencji.
Każdy postulat ma dosłowny fragment źródła: tekst dokumentu, słowa polityka albo relację dziennikarza z wystąpienia. Automat pobrał każde źródło jeszcze raz i znalazł w nim ten fragment, a przy postulatach z liczbami sprawdził też, czy liczba stoi w źródle. Trzy dokumenty nie mają poprawnej warstwy tekstu (program PSL 2023, program PiS 2023 i raport zespołu PiS z 2026 r.), więc sprawdziliśmy je przez rozpoznawanie tekstu ze stron PDF. Cztery fragmenty liczymy przy dwóch partiach, bo są wspólne: program Trzeciej Drogi i projekt wystąpienia z WHO, współpodpisany przez posłów Korony.
Zasady przypisania: program, uchwała i projekt ustawy klubu to stanowisko partii. Wypowiedź lidera, rzecznika albo doradcy oznaczamy jako wypowiedź. Kandydata bezpartyjnego popieranego przez partię opisujemy z tą adnotacją, tak jak Karola Nawrockiego przy PiS. Projekty Rady Ministrów trafiają do kolumny „Rząd”. Przy postulacie podajemy funkcję autora z chwili wypowiedzi. W sekcji o politykach z katalogu osób posłów przypisujemy do klubów według API Sejmu z 10.10.2026, a pozostałe osoby według opisu w katalogu. Dopasowanie postulatu do tezy Latarnika to ocena redakcyjna.
Zestawienie nie jest kompletne. Nie mamy pełnego programu Lewicy z 2023 r. ani programu prezydenckiego Sławomira Mentzena. W programie prezydenckim Szymona Hołowni nie znaleźliśmy punktu o zdrowiu. Nie szukaliśmy dokumentów koła Demokracja Bezpośrednia. Część stron partii zniknęła, a archiwum internetu działało w czasie zbierania danych z przerwami. Jeżeli znasz dokument, którego brakuje, napisz do nas: kontakt@psoz.pl.