Za co płacimy więcej: za więcej leczenia czy za drożej

Pięć obszarów obok siebie

Cena realna to ta sama cena przeliczona na pieniądz ostatniego roku wskaźnikiem cen GUS. Różnica bywa decydująca: w aptece opakowanie zdrożało nominalnie o prawie połowę, ale inflacja w tym czasie była wyższa, więc realnie potaniało. Kolumna „co podniosło rachunek” bierze się z rozbicia po urealnieniu, nie z samego procentu. Zielony procent nie znaczy „dobrze” — znaczy tylko, że liczba spadła.

Leczenie szpitalne rozliczane grupami JGP

Ceny w gospodarce urosły w tym czasie o 38,8 proc., więc liczy się prawa kolumna. Po urealnieniu obie składowe ważą tu podobnie. Gdyby wolumen został na poziomie z 2020, a ceny były dzisiejsze, NFZ zapłaciłby 38,3 mld zł zamiast 55,0 mld zł — o 16,7 mld zł mniej. Obie liczby są rekonstrukcją z median cen na 595 grupach, nie kwotami ze zbioru — dlatego wiersz „Razem” mówi o zmianie rekonstrukcji.

Źródło: dane.gov.pl zbiór 4864 — liczba hospitalizacji i wartość refundacji JGP wg świadczeniodawców (NFZ), CC0. Rozbicie per grupa: mapa JGP.

Programy lekowe

Ceny w gospodarce urosły w tym czasie o 49,1 proc., więc liczy się prawa kolumna. Po urealnieniu rachunek podniósł przede wszystkim wolumen. Gdyby wolumen został na poziomie z 2017, a ceny były dzisiejsze, NFZ zapłaciłby 4,6 mld zł zamiast 11,6 mld zł — o 6,9 mld zł mniej.

Obie linie zaczynają od 100 w 2017. Odstęp między nimi to właśnie cena jednostkowa: gdy kwota rośnie szybciej niż wolumen, za jednostkę płacimy więcej.

Źródło: NFZ, API Statystyki NFZ — Leki w Programach Lekowych.

Chemioterapia

Ceny w gospodarce urosły w tym czasie o 49,1 proc., więc liczy się prawa kolumna. Po urealnieniu obie składowe ważą tu podobnie. Gdyby wolumen został na poziomie z 2017, a ceny były dzisiejsze, NFZ zapłaciłby 540 mln zł zamiast 774 mln zł — o 233 mln zł mniej.

Obie linie zaczynają od 100 w 2017. Odstęp między nimi to właśnie cena jednostkowa: gdy kwota rośnie szybciej niż wolumen, za jednostkę płacimy więcej.

Źródło: NFZ, API Statystyki NFZ — Leki w Chemioterapii.

Refundacja apteczna

Ceny w gospodarce urosły w tym czasie o 49,1 proc., więc liczy się prawa kolumna. Po urealnieniu rachunek podniósł przede wszystkim wolumen. Gdyby wolumen został na poziomie z 2017, a ceny były dzisiejsze, NFZ zapłaciłby 12,2 mld zł zamiast 13,3 mld zł — o 1,1 mld zł mniej.

Obie linie zaczynają od 100 w 2017. Odstęp między nimi to właśnie cena jednostkowa: gdy kwota rośnie szybciej niż wolumen, za jednostkę płacimy więcej.

Źródło: NFZ, API Statystyki NFZ — Refundacja Apteczna.

Ambulatoryjna opieka specjalistyczna

Ceny w gospodarce urosły w tym czasie o 19,6 proc., więc liczy się prawa kolumna. Po urealnieniu rachunek podniósł przede wszystkim wolumen. Gdyby wolumen został na poziomie z 2022, a ceny były dzisiejsze, NFZ zapłaciłby 12,7 mld zł zamiast 14,6 mld zł — o 2,0 mld zł mniej.

Obie linie zaczynają od 100 w 2022. Odstęp między nimi to właśnie cena jednostkowa: gdy kwota rośnie szybciej niż wolumen, za jednostkę płacimy więcej.

Źródło: dane.gov.pl zbiór 3185 — Raport dotyczący porad w AOS (NFZ), CC0.

Jak to liczymy i czego tu nie ma

Kwota = wolumen × cena jednostkowa. Efekt wolumenu liczymy przy cenie roku bazowego, efekt ceny przy wolumenie roku bazowego, a to, co zostaje, jest efektem krzyżowym — rośnie wtedy, gdy drożeje to samo, czego robi się więcej.

• To nie jest cały budżet NFZ. Pięć obszarów to pięć osobnych zbiorów o różnych latach i różnych definicjach jednostki. Nie sumujemy ich w jedną liczbę i nie porównujemy poziomów między obszarami — tylko kierunki zmian wewnątrz każdego.
• Jednostka rozliczeniowa to nie jednostka leczenia. Opakowanie, porada, hospitalizacja i pacjent w programie lekowym to cztery różne rzeczy. Wzrost ceny jednostkowej może znaczyć drożej za to samo, ale też cięższych chorych albo inną strukturę świadczeń.
• Urealnienie. Obok kwot nominalnych podajemy je w pieniądzu ostatniego roku danego obszaru, przeliczone wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS („rok poprzedni = 100”, ujęcie roczne dla kraju). Między 2017 a 2024 r. daje to 49 proc. To jest deflator ogólny, nie koszyk ochrony zdrowia: wynagrodzenia w szpitalach rosły w tym okresie szybciej niż ceny w sklepie, więc realny wzrost kosztu leczenia bywa niższy niż to, co pokazuje ta kolumna. Źródło: GUS, Bank Danych Lokalnych — wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych.
• POZ tu nie ma, bo porad i ich wartości per podmiot nikt nie publikuje. Mamy deklaracje, nie mamy porad ani kwot.